ایرج افشار اسفند ۱۳۴۸ خورشیدی در سفری سه‌روزه به مشهد با نامداران علم و فرهنگ مشهد دیدار می کند و گزارش این سفر را با عنوان «هفت بند سفر مشهد» به چاپ می رساند؛ سفری که سرشار از دیدارهای علمی، فرهنگی و تاریخی است.
سلاخ‌خانه مشهد، سال‌ها در مجاورت شهر بود و به مسئله‌ای فراتر از یک مرکز کشتار تبدیل شد؛ مسئله‌ای که هم با امنیت غذایی و گرانی گوشت پیوند دارد، هم با آلودگی معابر و بیم شیوع بیماری.
قالب بیشتر اشعاری که روی کتیبههای سنگی حک شده، قصیده است؛ قالبی که امکان توصیف، مدح و روایت را هم‌زمان فراهم می‌کرده است. مضمون اصلی نیز مدح امام رضا (ع) و ستایش جایگاه معنوی حرم مطهر امام‌رضا(ع) است.
مطالعه بر روی تاریخچه و عملکرد کلوپ مصدق در مشهد، نشان می‌دهد که این جریان چگونه با نقش‌آفرینی در تنش‌های سیاسی و سوگیری‌های منتج به ستیز سیاسی در میان مردم، شرایط را برای تداوم فعالیت طرف‌داران نهضت ملی شدن صنعت نفت سخت کرد!
سفر شاه‌عباس اول صفوی به مشهد را باید یکی از مهم‌ترین رویداد‌های تاریخ تشیع و ایران دانست. او نزدیک به پانصد کیلومتر را پیاده می‌پیماید تا خود را به حرم رضوی برساند، سه ماه در مشهد اقامت می‌کند و هم‌زمان با زیارت مقدمات لشکرکشی به هرات و مقابله با ازبکان را فراهم می‌آورد.
کمال‌الملک، نقاش نامدار ایران، در سال‌های پایانی عمر پیوندی عمیق با خراسان برقرار کرد و در خلوتی دنج در «حسین‌آباد» نیشابور روزهای آخر عمرش را گذراند. او پس از دوازده سال سکونت در نیشابور سر بر بالین خاک گذاشت.
بر پایه آگهی‌های منتشرشده در مطبوعات مشهد، هنرستان صنعتی مشهد در سال ۱۳۱۵ تأسیس شد. این هنرستان کهن‌سال که اکنون در میدان شریعتی با نام شهید بهشتی فعالیت می‌کند، ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ثبت شد.
مشهد در دوره مشروطیت و پس از نخستین سفر مظفرالدین‌شاه شاهد درگیری‌های جدی بر سر مدیریت آستان قدس بود. مظفرالدین‌شاه که برای سفر‌هایش همواره با کمبود بودجه مواجه بود، به درآمد‌های آستان قدس چشم داشت.
یکی از مکان‌های قدیمی و مهم مشهد دبیرستان دکتر علی شریعتی یا همان «شاهرضا» سابق است که قدمتی یکصد ساله دارد. این دبیرستان یکی از مهم‌ترین آموزشگاه‌هایی بوده که از سال ۱۳۰۴ به بعد، خارج از سیستم دولتی تاسیس شده است.
بسیاری از مورخان معتقدند که انتخاب رضاخان به عنوان وزیر جنگ، سرآغاز برکشیدن پهلوی اول به قدرت بود و سیدضیاء از شناخته‌شده‌ترین مهره‌های بریتانیا در تاریخ معاصر، روندی را آغاز کرد که در نهایت به سقوط قاجاریه انجامید.
«مدرسه ماندگار» آموزشگاهی است که با حمایت شرکت نفت توسعه یافت. تاکنون ۴۸مدرسه در ایران چنین عنوانی را کسب کرده‌اند که هنرستان سیدجمال‌الدین اسدآبادی در خیابان نخریسی مشهد، یکی از آنهاست.
ابومنصور عبدالرزاق توسی پس از آن حاکم توس شد، در رونق و توسعه این خطه بسیار کوشید و در احیای فرهنگ ایرانی تلاش مستمر کرد. او از امرای نام‌آور سامانیان بود که توجه‌اش به مشهد و توسعه عمرانی آن در عهد سامانی، راه را برای فعالیت‌های بعدی باز کرد.
آیت‌الله خامنهای درباره رمان جمعی می‌گوید: این کار برای اولین‌بار است که انجام می‌شود و در صورت موفقیت، کار باارزش و مهمی خواهد بود. افراد زیادی در واقعه گوهرشاد، ایفای نقش داشتند که کمتر در داستان‌های نقل‌شده از آن دوران، به آنها اشاره می‌شود.
مشهد برای آیت‌الله العظمی‌خامنه‌ای، شهری است که در زندگی ایشان فقط یک خاطره جغرافیایی نبود. بازگشت پیکر ایشان به مشهد، بازگشت یک زندگی به نقطه آغاز خودش است.
درمیان تمامی رخداد‌های سال۱۳۵۷، شب تاسوعا (مصادف با ۱۸آذر) نقطه‌ای عطف در تاریخ مبارزات مردم مشهد به‌شمار می‌رود؛ زمانی که نام «امام‌خمینی» در سنت دیرینه «خطبه‌خوانی» در حرم رضوی که با نام شاه وقت گره خورده بود، جایگزین شد.
خانه قدیمی کوچه فریدون در انتهای گذر مشهور «سرشور» در مشهد، خانه‌ای است که روزگاری رهبرشهیدمان در آن می‌زیسته است. در خانه از مبل خبری نیست، حتی نمی‌توان در آن فرشی را یافت.
در جریان جنگ جهانی اول ارتش عثمانی بی‌محابا به غرب ایران هجوم آورد که با شکست سنگینی مواجه شد اما باز هم بیکار ننشست و به فکر اعزام جاسوس به داخل خاک ایران و برانگیختن مسلمانان منطقه علیه نیرو‌های اروپایی افتاد.
از دوم تیرماه سال ۱۲۸۷ که مجلس شورای ملی ویران شد، مشهد یکی از کانون‌های اصلی درگیری‌های سنگین میان مشروطه‌خواهان و طرف‌داران استبداد بود و جدال بر سر آزادی‌خواهی در مشهد به اوج خود رسید.
بر سطح سنگ‌های تراش‌خورده حرم رضوی، تنها ابیات مدح و منقبت، نقش نبسته است که می‌توان ردپایی از تاریخی، نام بانی یک بنا یا یادگاری از روزگار یک پادشاه را در میانشان یافت.
تاریخ محله مصلی با ماجرای تلخ حمله ازبک‌ها به مشهد گره خورده است.حضور ازبک‌ها پیمودن مسیر طولانی مشهد تا مصلای طرق را سخت و ناایمن کرده بود، بنابراین مصلای جدید مشهد بیرون دروازه شهر ساخته شد.