عذرا مصطفایی مُهرهای شکسته اهالی را بازسازی میکند 
جواد چرمچی به قدیمیترین مرد ورزش استان معروف است 
محمدرضا و زینب اسطورههای شاهنامه را روی تیشرت آوردند
محمدرضا خاوری و زینب صوابی، زوج گرافیست منطقه ۱۰ هستند که با طراحی نقشهای اسطورههای شاهنامه بر روی تیشرت میخواهند پوشاکی با نقش و طرح ایرانی تولید کنند.
به سراغ زوج جوان و هنرمندی رفتهایم که قلبشان برای پیشرفت ایران و ایرانی میتپد. محمدرضا خاوری و زینب صوابی، زوج گرافیست محله امامیه مشهد هستند که با طراحی نقشهای اسطورههای شاهنامه بر روی تیشرت میخواهند پوشاکی با نقش و طرح ایرانی تولید کنند.
کاری که در ابتدا برای خودشان هم دور از ذهن و یک پروژه خستهکننده درسی بود. اما آنها در کنار تحویل پروژه به این فکر افتادند که میشود این تیشرتها را برای عموم تولید کنند. آنها در این راه دغدغهها و مشکلات زیادی را از سر گذراندند و با آنکه درآمد تقریبا ناچیزی از این راه دارند، اما به کشورمان ایران خدمتی ارزنده کردهاند. این زوج جوان ما در مغازه ۱۲ متری خود برایمان از مشکلاتی که داشتند، گفتند و آرزوهایی که با دست خالی جامه عمل پوشاندند.
-چگونه چنین کاری به ذهنتان رسید؟
صوابی: اگر بخواهم از روز اول و جرقه اول بگویم، باید از موضوع پروژه پایان ترم دوره کارشناسیام یاد کنم. در آن روزها هر موضوعی که ارائه دادم، استادم نپذیرفت. موضوع اصلی پایان نامهام «ارائه راهکارهای گرافیکی برای جذب گردشگر در آرامگاه فردوسی» بود که با مشورت استاد راهنمایم روی گرافیک محیطی آرامگاه تمرکز کردیم و، چون خیلی این موضوع وسیع بود، ریزتر کردیم رسیدم به «متریال لباس و تیشرت»؛ هم جوانپسند بود و هم تا به حال کسی روی این موضوع کار نکرده بود. تصمیم گرفتم از نمادهای شاهنامه استفاده کنم.
-چه کسی تصمیم گرفت از این طرحها و پروژه برای کسب درآمد استفاده کند؟
خاوری: خانمم در انتهای پروژه خیلی خسته شده بود. چون دو سال روی طرحها کار کرده بود. ولی من کارم را رها کردم و چون میدانستم جای پیشرفت دارد بیشتر تمرکزم را روی کار گذاشتم و وقتی موضوع تیشرت هم در پروژه پایاننامه مطرح شد، دیگر مصمم شدم این کار را به سرانجام برسانم.
صوابی: وقتی پایاننامه را تحویل استاد دادم خیلی خوشحال بودم که بعد از دوسال بالاخره تمام شد، اما همسرم بعد از چند روز پیشنهاد کار طرحهایم را به من داد و من هم با آنکه خسته بود و نمیخواستم، قبول کردم.
-طرحهایی که الان بر روی تیشرت انجام میدهی، همان طرحهایی است که در پروژه هم ارائه دادی؟
صوابی: بله. من هشت طرح ابتدایی داشتم برای پروژهام که آنها را چاپ کردیم.
-طرحهایت را به روز نمیکنی؟
صوابی: چرا هر بار یک سری کار را که میخواهیم ارائه بدهیم، طرح میزنم و الان فکر کنم حدود ۳۰ طرح اساطیری داریم.
-این طرحها خلاقانه است یا از جایی الهام گرفتهای؟
صوابی: کمی خلاقانه است. اما به طور کلی از سنگ نگارههای آرامگاه فردوسی الهام گرفتهام. ابتدا از آنها عکس گرفتم، بعد سادهسازی کردم؛ کارهای خطی و تصویرسازی برای صورت را نیز انجام دادم.
به طور کلی از سنگ نگارههای آرامگاه فردوسی الهام گرفتهام. ابتدا از آنها عکس گرفتم، بعد سادهسازی کردم
-حالا چرا فردوسی؛ چرا دوست داشتی اسطورههای فردوسی مدل طرحهای تو باشند؟
صوابی: چون فردوسی از افتخارات کشور و شهرمان به شمار میرود و تا به حال کمتر روی آن کار شده است. در واقع روایتهای شاهنامه، جذاب است و قابلیت تصویریشدن دارد. بالاخره یکی باید پیدا میشد و این کار را میکرد؛ البته من برای آینده تصمیماتی هم دارم؛ به طور مثال برای عطار و خیام هم طرحهایی دارم.
-پشتیبان مالی این طرح چه کسی بود. اسپانسر داشتی؟
صوابی: نه کارهای مالی و به طور کلی پشتیبان مالی طرحهایم و حتی تولید آن بر عهده همسرم بود.
-یعنی کسی یا ارگانی از شما حمایت نکرد؟
خاوری: بعد از چند نمایشگاه که برگزار کردیم، فکر میکردیم خیلیها راغب به این کار میشوند. حتی با چند ارگان و سازمان مربوط به این طرح هم گفتوگو کردیم که هر طرحی بزنیم که دوست دارند. همه مدیران هم خیلی تعریف میکردند، اما متاسفانه هیچکدام حمایتی از ما نداشتند.
-شما حمایت مالی میخواستید؟
خاوری: نه، به هیچ وجه. فقط میخواستیم بازار فروشی برای کالایی که صددرصد ایرانی است، به ما معرفی کنند. ما هیچ وقت از آنها درخواست کمک یا حمایت مالی نداشتیم. البته درخواست زیادی نبود، اما واقعا نمیدانم چرا هیچکدام از ارگانهای مربوطه به ما کمک نکردند و فقط حمایتشان به همان «بهبه و چهچه» خلاصه شد!
صوابی: ما فکر میکردیم حتما بعضی ارگانها به ما کمک میکنند؛ چراکه تا به حال برای فردوسی، شاعری به این بزرگی کاری انجام نشده است. اما متاسفانه این طور نشد. دوست داشتم این تیشرت را یک گردشگر یا زائر که هر ساله به شهرمان میآید، خریداری کند و وقتی به شهر و کشورش بازگشت، همه علاقهمند به سفر به مشهد شوند. اما با این طرح خیلی عادی برخورد شد و برای من خیلی تعجبآور بود. ما در این راه سختیها و مشکلات زیادی داشتیم، از طراحیهای وقتگیر نقشها بگیرید تا مراحل چاپ نقشها روی تیشرت! که واقعا مشکلات خاص خودش را داشت؛ البته باید از وعدههای توخالی برخی ارگانهای امور فرهنگی هم گلایه کنم!
-گفتید نمایشگاه هم داشتی، چطور شد کارهایت را در یک نمایشگاه عرضه کردی؟
صوابی: ایده نمایشگاه را همسرم به من داد و واقعا اگر پیگیریهای او نبود ما هرگز موفق به ارائه و عرضه کارمان را نمیشویم. دوست داشتم جوانان بیایند و ببینند که خوشبختانه با آنکه از سوی مسئولان حمایت نشد، جوانان بهویژه خانمها خیلی از نمایشگاه استقبال کردند. ۸۰ درصد آنها به دلیل اینکه کاری نو و جدید ارائه شده بود خیلی خوششان آمد و جالب است بدانید در نمایشگاهها ما فروشمان خیلی زیاد بود.
-تیشرت مخصوص آقایان است و همانطور که گفتی خانمها استقبالشان بیشتر بود. نمیخواهی دل آنها را هم به دست بیاوری؟
صوابی: چرا صددرصد، اما کار برای بانوان خیلی سخت است؛ البته ما برای کودکان و بانوان کارهای داریم که میتوانند در منزل استفاده کنند. دوست داشتم برای خانمها شال یا روسری طراحی کنم که باید روی این موضوع تمرکز بیشتری داشته باشم.
-برای کارهایتان بازار فروش ندارید؟
خاوری: بازارهایی که به ما پیشنهاد شد از طرف دوستان و آشنایان زیاد مناسب نبود و ما هم این مغازه را افتتاح کرده بودیم. در واقع ما آنقدر درگیر چاپ و طرح بودیم که نمیتوانستیم خودمان بازار فروش پیدا کنیم؛ البته با چند فروشگاه و مرکز خرید بزرگ در مشهد وارد مذاکره شدهایم تا کالایمان را به فروش برسانیم.
-تی شرتهایی که استفاده میکنید، تولید داخلی است؟
خاوری: پارچهای که ما برای کارهایمان استفاده میکنیم خیلی با کیفیت، اما تولید خارجی است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم پارچهای طراحی کنیم که با الیاف ایرانی باشد. در واقع دوست داریم یک کار صددرصد ایرانی را تحویل همشهریهایمان بدهیم.
چون بیشتر پارچه ها خارجی است، تصمیم گرفتیم پارچهای طراحی کنیم که با الیاف ایرانی باشد
-کالاها و لباسهای مختلف چینی چقدر روی کارت تاثیر دارد؟
صوابی: فکر میکنم تاثیر مثبت میگذارد؛ چرا که چشم و گوش مردم پر شده از این تیشرتها و چیز جذاب و جدیدی برایشان نیست. به نظرم هر ملتی روی زبان و تمدنش تعصب و عرق ملی دارد و در نمایشگاههایی که داشتیم همه خوشحال بودند که بالاخره یکی شروع کرده. نمیشود جلوی واردات این کالاها را گرفت؛ ما باید جایگاه کالای ایرانیمان را پیدا کنیم که البته این موضوع زیاد سخت نیست.
-میگویند کالای ایرانی کیفیت ندارد؛ چقدر این موضوع در کارت تاثیرگذار است؟
صوابی: کالایی که ما تولید میکنیم از بهترین پارچه و رنگ تهیه میشود. ما حتی تیشرتهایمان را با حرارت چاپ میکنیم که به مرور زمان کمرنگ نمیشود و باتوجه به کاری که ارائه میدهیم، قیمت مناسبی دارند.
خاوری: ما بیشتر فرهنگسازی برایمان مهم است. من دوست دارم جوانان ما وقتی تیشرتی به تن میکنند، بدانند روی آن عکس کیست یا چه چیز نوشته شده است، اما خیلیها فکر میکنند از این طریق فرهنگسازی نمیشود!
-برای آینده چه برنامهای داری؟
خاوری: ما دوست داریم با الهام از تمام شاعرهای دنیا و نمادهایشان طراحی لباس داشته باشیم؛ البته در حال حاضر داریم برنامه ریزی میکنیم برای طراحی لباس قدیمی ایرانیان که امیدوارم این کار زودتر به نتیجه برسد، چون میدانم خیلی مورد استقبال قرار خواهد گفت.
صوابی: همانطور که گفتم داریم روی لباسهای زنانه و بچگانه و همچنین نمادهای شاعران بزرگ دیگر هم کار میکنیم. کسانی که دوست دارند بیشتر در اینباره بدانند، میتوانند به سایت ما www.naghshjame.ir مراجعه کنند.
*این گزارش چهارشنبه، ۱۵ شهریور ۹۱ در شماره ۲۰ شهرآرامحله منطقه ۱۰ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
