منطقه ثامن

منطقه ثامن

قلب شهر مشهد

فلسفه وجودی شکل‌گیری منطقه ثامن، بارگاه منور رضوی است. شوق زیارت حضرت رضا (ع) است که در طول سال چندین میلیون زائران ایرانی و خارجی را به منطقه ثامن می‌کشاند. کسب‌وکارهایی، چون واحد‌های اقامتی، رستوران‌ها، فروشگاه‌های سوغات و... در پاسخ به نیاز‌های زائران در این منطقه شکل گرفته است. ۷۰ درصد خانه‌های تاریخی مشهد همچون: خانه داروغه، توکلی، کوزه‌کنانی، پریشانی، اکبرزاده و... در این منطقه قرار دارد و برخی از آن‌ها در گذر زمان و با طرح‌های نوسازی از بین رفته‌اند و برخی دیگر مرمت شده یا در دست احیا هستند.  بسیاری از ساکنان این منطقه در گذر سال‌ها و به‌دلیل تغییرات به‌وجودآمده، به مناطق شهری دیگر کوچ کرد‌ه‌اند؛ به همین دلیل این روز‌ها بخش تجاری بسیاری از پلاک‌های این منطقه را به خود اختصاص داده است. یکی از مسائلی که در منطقه ثامن مشهود است، ترافیک سنگین خودرو‌ها در بیشتر ساعت روز بوده که به مشکلی بزرگ برای ساکنان تبدیل شده است. شهرداری منطقه ثامن سال ۱۳۷۸ شکل گرفته و در مساحت ۳۶۶ هکتاری آن  (با احتساب حرم مطهر رضوی)  ۱۴ هزار نفر زندگی می‌کنند.

در محرم سال ۱۳۳۷؛ کودکی فلج که از قضا پدرش در کاخک پزشک بوده، در آرامگاه امامزاده سلطان محمد شفا پیدا می‌کند. این اتفاق حاج‌حسین ملک را برای زیارت امامزاده راهی کاخک می‌کند و انجام برخی اقدامات خیرخواهانه حاج‌حسین را در آنجا فراهم می‌کند.
کوچه وحدت ۱۹ در پایین خیابان و به‌ویژه سوپری قدیمی آن، محل به‌اشتراک‌گذاشتن حال‌ها و احوال‌هاست. خانم‌های همسایه در اینجا، اشتراکاتی فراتر از دیوار خانه‌هایشان دارند و آن هم روحیه همسایه‌مداری است.
احمد توانا می‌گوید: دومین خانه پدری‌ام روبه‌روی خانه تاریخی اکبرزاده بود. حیاط ما یک درخت شاه‌توت بزرگ داشت که معمولا از آن به همه همسایه‌ها به ویژه حاج آقا اکبرزاده، نوبرانه می‌دادیم.
استاد ناصر همتی، آینه‌کار اماکن متبرکه، که از نسل استادکاران این هنر اصیل ایرانی است در خانواده‌ای رشد کرده که هنر آینه‌کاری تار‌و‌پود زندگی‌شان بوده. او از همان کودکی، شیفته نقش‌های هندسی و تقارن‌های زیبایی شد که در کار پدر می‌دید.
پروژه مرمت بازار ثبت‌ملی‌شده فرش مشهد سال‌ها در انتظار تأیید طرح و اعتبار بود تا اینکه سرانجام در سال ۱۳۹۷ آغاز شد، اما باز هم اتمام آن هر سال به بهانه‌ای به تعویق افتاد و بالاخره امسال همزمان با روز ملی فرش افتتاح شد.
کارشناسان، قدمت اغلب این کتیبه‌های سنگی را از دوره صفویه تا اواخر دوره پهلوی تخمین می‌زنند؛ با این حال، نمونه‌هایی نیز وجود دارد که به دوره‌های افشاریه، زندیه و حتی سلجوقی و تیموری تعلق دارند.
مسجد«حاج فرهاد» که ۴۰۰ سال عمر دارد، سرآغاز بسیاری از حرکت‌های انقلابی در مشهد بوده و چهره‌هایی، چون رهبر معظم انقلاب، آیت‌الله واعظ طبسی و شهید هاشمی‌نژاد اقدامات خود را از این کانون رهبری می‌کرده‌اند.