منطقه ثامن

منطقه ثامن

قلب شهر مشهد

فلسفه وجودی شکل‌گیری منطقه ثامن، بارگاه منور رضوی است. شوق زیارت حضرت رضا (ع) است که در طول سال چندین میلیون زائران ایرانی و خارجی را به منطقه ثامن می‌کشاند. کسب‌وکارهایی، چون واحد‌های اقامتی، رستوران‌ها، فروشگاه‌های سوغات و... در پاسخ به نیاز‌های زائران در این منطقه شکل گرفته است. ۷۰ درصد خانه‌های تاریخی مشهد همچون: خانه داروغه، توکلی، کوزه‌کنانی، پریشانی، اکبرزاده و... در این منطقه قرار دارد و برخی از آن‌ها در گذر زمان و با طرح‌های نوسازی از بین رفته‌اند و برخی دیگر مرمت شده یا در دست احیا هستند.  بسیاری از ساکنان این منطقه در گذر سال‌ها و به‌دلیل تغییرات به‌وجودآمده، به مناطق شهری دیگر کوچ کرد‌ه‌اند؛ به همین دلیل این روز‌ها بخش تجاری بسیاری از پلاک‌های این منطقه را به خود اختصاص داده است. یکی از مسائلی که در منطقه ثامن مشهود است، ترافیک سنگین خودرو‌ها در بیشتر ساعت روز بوده که به مشکلی بزرگ برای ساکنان تبدیل شده است. شهرداری منطقه ثامن سال ۱۳۷۸ شکل گرفته و در مساحت ۳۶۶ هکتاری آن  (با احتساب حرم مطهر رضوی)  ۱۴ هزار نفر زندگی می‌کنند.

ربابه‌خانم می‌گوید: یک سیدی که نمی‌شناختیم با کلاه و شال سبز، یک بسته سجاده و جانماز برد دم بساطی حاج‌آقا و گفت این بسته را مادرم فرستاده؛ می‌فروشی و خرج روضه حاج‌خانم می‌کنی.
مریم نصرتی و احمد کشتکار بعد از بازنشستگی تصمیم گرفتند به مشهد بیایند. آنها دو سال پیش به این خواسته‌ رسیدند و با بازسازی خانه‌ای هویت‌دار به دوستانِ زائرشان اجازه می‌دهد چند‌روزی را در طبقه بالا با آسودگی بگذرانند. هزینه‌ای هم در کار نیست.
نذری نان و ماستش معروف است. قدیم‌تر‌ها از گوشه‌وکنار ایران که برای زیارت حرم حضرت رضا (ع) به مشهد سفر می‌کردند، تا نذری گنبد خشتی را نمی‌خوردند، به شهر خود بازنمی‌گشتند؛ سنتی چندصدساله که هنوز هم به سبک و سیاق قدیمی‌اش اجرا می‌شود.
درباره دلیل نام‌گذاری محله عیدگاه، نظر‌های متفاوتی مطرح شده است. معروف‌ترین نظر که در برخی منابع و تحقیقات آمده است، مربوط به حمله عبدالمؤمن‌خانِ ازبک در سال ۹۹۸ قمری و کشتار فجیع مردم مشهد است.
در شمال‌شرقی حرم مطهر رضوی، محله‌ای قرار دارد که نامش یادآور شهری ۱۲۰۰ساله است؛ نوغان. این محله قدیمی در نقشه کلنل جولیس دو گورکر دالمج که به سال ۱۲۴۸ خورشیدی رقم خورده، با چهل مکان ثبت شده است.
مسجد مروی‌ها، مسجدی وقفی که ۱۶۵ سال قبل، آن را سیدرضا بیک‌مروی در زمینی ۲۵۵ متری ساخت تا اهالی مجبور نباشند برای خواندن نماز و هیئت‌داری و عزاداری تا محلات پایین این محدوده بروند، حالا این مسجد در مسیر بهسازی است.
صحن امام حسن مجتبی(ع) در حرم رضوی بدلیل همجواری با دانشگاه علوم اسلامی رضوی و بنیاد پژوهش‌های اسلامی علاوه بر کارکرد زیارتی، محلی برای برگزاری نشست‌های علمی و همایش‌های مذهبی است و با وجود تردد زیاد، فضایی آرام‌تر نسبت به صحن‌های مرکزی حرم مطهر دارد.