ماشین تحریر مغازه لوازم بهداشتی، اعلامیه چاپ می‌کرد

توی فروشگاهش یک ماشین تحریر داشت که با آن لیست قیمت دارو‌ها و لوازم بهداشتی را می‌نوشت. آن روز‌های اول عمده فروشی می‌کرد، اما بعد که توزیع دارو‌ها به داروخانه‌ها واگذار شد، در سرای پروین روبه‌روی مسجد گوهرشاد، برای خودش حجره‌ای دست و پا کرد و روی سر درش تابلویی نصب کرد با عنوان: «فروش لوازم بهداشتی».

آن ماشین تحریر را حتی توی آن حجره قدیمی هم همراه خودش داشت و با آن علاوه بر لیست دارو‌ها و لوازم بهداشتی، اعلامیه‌های ضد رژیمی که از تهران می‌آمد را تایپ می‌کرد بعد در کمال خونسردی اعلامیه‌ها را در جیب پالتویش فرو می‌کرد و راهش را کج می‌کرد سمت خیابان‌های پر رفت و آمد و آنها را بین مردم توزیع می‌کرد. توی جیبش می‌گذاشت، میان مردم می‌رفت و در بین آنها صدای انقلاب را توزیع می‌کرد.

کسی نفهمید مغازه‌ام محل تایپ و تکثیر اعلامیه است

توی سرای پروین همه می‌‏شناختنش؛ حتی خیلی‏‌ها می‌‏دانستند مغازه اثنی‌‏عشری تنها یک فروشگاه فروش دارو و یا لوازم بهداشتی نیست و در آنجا یک سری فعالیت‌‏های انقلابی نیز صورت می‏‌گیرد، به همین خاطر هم بود که این مرکز انقلابی که اطرافیان هوایش را بسیار داشتند، هیچ وقت لو نرفت و همواره بدون دغدغه به فعالیت می‌‏پرداخت. خود حاج‌آقا اثنی‌عشری برایمان می‏‌گوید: هیچ‌وقت کسی نفهمید مغازه‌ام محل تایپ و تکثیر اعلامیه است.

همه می‌دانستند دراین مغازه داروفروشی فعالیت‌‏های انقلابی صورت می‏‌گیرد

برای دیدار با این انقلابی کهنه‌کار به اتحادیه لوازم آرایشی و بهداشتی مشهد می‌‏روم. او از ابتدای تاسیس این مرکز مسئولیت اتحادیه را برعهده گرفته و همچنان نیز عهده‌دار این مسئولیت است. چند دقیقه‌‏ای توی سالن اتحادیه منتظر می‌‏مانم تا اینکه از راه می‌‏رسد. قامت بلندش که حالا کمی خمیده شده، حکایت از سرد و گرم چشیدن روزگار دارد و خاطراتی که در دلش نهفته مانده است.

تولدش به سال ۱۳۱۰ برمی‏‌گردد، هرچند شناسنامه‌‏اش تاریخ ۱۳۱۴ را نشان می‌‏دهد، اما حاج‌‏آقا اثنی عشری تعریف می‌‏کند که به خاطر سربازی شناسنامه‌‏اش را ۴ سال کوچک‌تر گرفته بودند تا این دوران را زودتر سپری کند.

هواپیما‌های جنگی روسی در آسمان

برای بیان خاطراتش، روی تقویم زندگی تا روز‌های کودکی و شیطنت‌های پسرکی ۱۰‌ساله به عقب بازمی‌گردد. پسرکی که یک روز پای پاشویه حوضِ اولین مهدیه مشهد، به وضو گرفتن مشغول بوده که برای اولین‌بار رد هواپیما‌های جنگی روسی را در آسمان مشهد می‌بیند. خودش این‌طور تعریف می‌کند: روس‏ها از طرف جاده کلات وارد مشهد شده بودند و هواپیماهایشان در آسمان شهر مانور می‌دادند و مردم را حسابی ترسانده بودند.

او تاکید دارد که مردم از سال‌ها پیش از درگیر سیاست‌های غلط رژیمی بودند که استعمار را به ملت خود تحمیل می‌کرد. حاج‌آقا اثنی‌عشری این را می‌گوید تا برایم روشن کند انقلاب تنها مربوط به سال ۵۷ و یکی و دو سال این طرف و آن طرف‏ترش نمی‌شود، بلکه مردم با دیدن کار‌های رژیم شاهنشاهی وقت زمینه‌‏هایی برای اعتراض و انقلاب برایشان ایجاد می‌شد.

او که خودش از همان دوران نوجوانی وارد فعالیت‌های مذهبی شده بود و در مهدیه مشهد حضور مستمر داشت، تعریف می‌کند: اسلام و دین بیش از هرچیز مردم را آگاه کرد، این مردم به هیچ طریق نمی‏‌خواستند رنگ بی‌دینی بر زندگی‌شان بنشیند.

مطلب مرتبط «پدر اژدری» کمیته شماره یک را پایه‌گذاری کرد

مغازه‏‌هایمان را می‌‏بستیم و راهپیمایی می‌رفتیم

حاج آقا اثنی‌عشری که یک پایه محکم راهپیمایی‏ها و تظاهرات‌ها هم بوده، تعریف می‌کند: حوالی سال ۵۷ منتظر فرمان راهپیمایی بودیم تا مغازه‏ها را ببندیم و به خیابان‏ها بریزیم. اوج یک‌پارچگی مردم به‌حدی بود که به‌چشم شهید شدن دوستانشان را می‌دیدند، اما از پای نمی‌ایستادند. به گفته او بسیاری از اصناف هم به رهبری انقلابیون مشهد اقتدا کرده بوده و در خفا یا آشکار به مبارزه با رژیم می‌پرداختند؛ «گاهی آشکارا کر‌کره‌های مغازه‌هایمان را پایین می‌کشیدیم و در راهپیمایی شرکت می‌کردیم و زمانی هم از پتانسیل‌ها و ارتباطاتمان برای جذب و آگاه‌سازی مردم بهره می‌بردیم.»

*این گزارش بهمن سال ۹۰ در شماره شش شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.