هادی ذوالریاستین خوشنویسان ممتاز بسیاری تربیت کرده است
احمد پورمنفردی| خیابان بهار. رسیدهام مقابل استانداری خراسان رضوی. اما این بار میخواهم جایی بروم که شاید جذابتر از اخبار مهم استاندار و معاونانش باشد. درست مقابل استانداری ساختمانی قدیمی در محله امام خمینی(ره) مشهد است که یکی از برجستهترین استادان خوشنویسی کشور در طبقه زیرین آن نشسته و دور تا دورش پر شده از هنرجوهای علاقهمند به خوشنویسی.
اینجا هر کلمهای که گفته میشود، درسی میشود برای جوانهایی که چشم دوختهاند به دست و قلم استادشان. حق هم همین است. استاد هادی ذوالریاستین نعمتاللهی، ۴۰ سالی میشود که دارد قلم میزند. چهل سالی که نتیجهاش شده، بیشترین فارغ التحصیل خوشنویسی در رده ممتاز در سطح کشور.
شیرازی است، اما میگوید با ۲۵ سال زندگی در مشهد خود را مشهدی میدانم و این برایم افتخاری است که در شهر امام رضا (ع) هنر خوشنویسی خود را تدریس میکنم. او امروز به بهانه حضور هنرش در هنرکده ذوالریاستین در خیابان بهار، میهمانمان میشود.
وقتی هنرمند شدن، جرقه میزند
این هنرمند برجسته محله ما هنر خوشنویسی را از پدرش به ارث برده و میگوید: در کلاس دوم راهنمایی به دلیل بدخط بودن از کلاس اخراج شدم. پشت در کلاس تصمیم گرفتم خوشنویس شوم و همین تصمیم باعث شد به سراغ آموزش خوشنویسی بروم. تصمیم گرفتم و خیلی تمرین کردم. پدرم هم خوشنویس بود و برایم سرمشق میداد. یک سال بعد، در کلاس سوم راهنمایی شدم نفر برتر خوشنویسی کشور.
پدرم هم خوشنویس بود و من در کلاس سوم راهنمایی شدم نفر برتر خوشنویسی کشور
حمید دیرین و کریم کریمی و توکلیراد اینها از اولین استادان او بودند. مکثی میکند و میگوید: استاد امیرخانی در قطعهنویسی و استاد خروش در کتابت الگوها استادان اصلی من هستند و چیزهای زیادی از آنها آموختهام.
او که خود درجه فوق ممتاز در خط نستعلیق و شکسته را دارد، در حال حاضر تدریس خوشنویسی برای ۴۰ هنرجوی فوق ممتاز کشور را بر عهده دارد و معتقد است: با آموزش ۷۰ هنرجوی ممتاز طی ۱۵ سال فعالیت در انجمن خوشنویسان مشهد، بیشترین تعداد فارغالتحصیل این مقطع در کشور را آموزش داده است.
احیای سبکهای فراموششده خوشنویسی
«بیچاره استادی که شاگردش بهتر از خودش نشود.» او با گفتن این جمله از داوینچی این را هم میگوید که شاگردان من افرادی، چون مهدیپور خراسانی، استاد روحی، دکتر مسگری و... هستند که هر یک خود در هنر خوشنویسی حرفی برای گفتن دارند و بارها مقامهای برتر خوشنویسی در سطح ملی و جهانی را برای خود و شهر مشهد به ارمغان آوردهاند.
هرچند خودش علاقهای به ذکر جوایز و افتخاراتش ندارد، اما شما بدانید که مقام اول مسابقات جهانی ترکیه در رشته کتابت در سال ۲۰۰۰ از آن این هنرمند محله ما شده است. شاید یکی از دلایلی که او برنده بسیاری از این مسابقات شده، احیای سبکهای فراموش شده قدیم در خوشنویسی باشد.
جالبتر اینکه استاد در کنار استفاده از تکنیکهای سنتی و احیای روشهای استادان گذشته، از نوآوری و استفاده از تکنیکهای جدید و مدرن هم غافل نبوده است؛ مثلا در ترکیببندی یکی از کارهایش از آثار رافائل بهره برده و در دیگری روشی جدید برای نگارش برخی کلمات ابداع کرده است.
تابلوی ۱۴ معصوم و پنجتن آلعبا را دوست دارم
او تابلوی ۱۴ معصوم و پنجتن آلعبا را از بهترین آثار خود میداند. میگوید: این تابلوها با معنویت گره خوردهاند. شاید به همین دلیل باشد که همیشه برایم زنده هستند و انگار تازه همین دیروز بود که میخشان را به دیوار زدم؛ و همین دلیل باعث شده که این دو تابلو هیچگاه از دیوار هنرکدهاش دور نشوند و همیشه سر جای خود باقی بمانند.
ذوالریاستین فقط خوشنویس نیست و راست است که میگویند اهل هنر همهفنحریفند. او علاوه بر خوشنویسی، هنر نقاشی و طراحی را هم تجربه کرده و حدود دو سالی برای این رشتهها نزد استاد کریمی آموزش دیده است. پنجاب، دوحه قطر، سارایوو، فرانکفورد و.. شهرهایی است که آثار این استاد برجسته محله ما در آنجا به نمایش گذاشته شده است.
او تابلوی ۱۴ معصوم و پنجتن آلعبا را از بهترین آثار خود میداند، چراکه این تابلوها با معنویت گره خوردهاند
آرزوهایی به وسعت دریا
وقتی انگشتان دستش را مشت میکند، میفهمم که حتما گلایهای دارد که گویا این چنین هم هست. استاد انگشت کوچکش را باز میکند و میگوید: اولین آرزویم این است که یک رشته دانشگاهی به هنر خوشنویسی اختصاص یابد، البته پیشنهاد آن را به همراه طرح تمام دروس آن هم تا مقطع فوق لیسانس چندبار مطرح کردهام، اما انگار گوش شنوایی نیست. دومین انگشت استاد به پیشنیاز ایجاد این رشته در دانشگاهها اشاره دارد و با این موضوع باز میشود که باید برای تحقق آرزوی اول، هنرستانی با موضوع خوشنویسی در شهر ایجاد شود.
او در ادامه صحبتش به این موضوع اشاره میکند که در حال حاضر مسابقات جهانی خطاطی در ترکیه برگزار میشود و در اینجاست که سومین آرزوی خود را این چنین بیان میکند: چرا باید در حالی که ایران مهد هنر خوشنویسی است، این مسابقات در ترکیه برگزار شود؟!
سخن به پایان میرسد، اما استاد هنوز هم حرف دارد. حرفهایی که در نگاه هنرمندانهاش موج میزند. استاد آرزو دارد که روزی تمام استادان و هنرمندان این حوزه دور هم جمع شوند و تفرقه و برخی دو دستگیهای ایجاد شده در این حوزه را برطرف کنند.
*این گزارش سه شنبه، ۶ تیر ۹۱ در شماره ۱۰ شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.

