خانه دوطبقه و بزرگ خیرالنساءخانم در کوچه شهید ستاری ۱۵ مشهد تاحدود دو دهه قبل، تالار عروسی اهل محله شریف بود.
آغاز فصل گرما، جرقهای شد برای یک خدمترسانی. امام جماعت مسجد حمزه سیدالشهدا(ع) نوجوانان را بسیج کرد برای راهاندازی کولر هممحلهایهایی که خودشان توان انجام این کار را ندارند.
در محله آبشار سر که بچرخانی، همهجا برج و مجتمع مسکونی است که روی هم سوار شده! در یکی از همین آپارتمانها در کوچه نماز ۲۷ همسایههایی زندگی میکنند که پایه رفاقتی چندساله هستند. آنها هرکدامشان بهتنهایی رفاقت را در محل سکونتشان گسترش میدهند.
خیابان نوزدهبهمن یک هنوز خیلی از خانههای ویلاییاش را حفظ کرده و همین هم باعث شده که همسایهها مراودات زیادی با یکدیگر داشته باشند. قرارداشتن مسجد امام حسنمجتبی (ع) در نبش این خیابان، آن را به کانونی برای ارتباط همسایهها تبدیل کرده است.
اهالی کوچه شهیدنوروزی۱۴ در محله ثامن نیز از همین جنساند؛ صمیمی، مهربان و به قول خودشان خواهرانه کنار یکدیگر زندگی میکنند. با هم سفر میروند، دور هم چای مینوشند و در مراسم یکدیگر کمکحال هستند.
مجتمع ۵۵۵ واحدی چشمانداز کوهسنگی، از مجتمعهای مسکن مهر است که از حدود سال ۹۴ سکونت در آن آغاز شده است. بین بلوکهای مختلف این مجتمع، ارتباطات همسایهها با یکدیگر محکم است، طوریکه یک زندگی اجتماعی زیبا را برای آنها به ارمغان آورده است.
بیشتر خانوادههای ساکن در کوچه شهیدمعقول۶۴ همسایههایی قدیمیاند و همین باعث شده رابطهشان فراتر از یک سلام و احوالپرسی ساده باشد؛ بهویژه در ماههای محرم و رمضان، در شادیها و غمها اهالی کوچه کنار هم هستند.
بانوان محله سیسآباد، برای شناسایی ظرفیتهای مردمی درِ خانه همه اهالی را میزنند. این کار برای اهالی محله معنایی فراتر از یک رفتوآمد معمولی پیدا کرده است؛ نشانهای از توجه، همدلی و حواسی که به زندگی همسایهها جمع است.
در کوچه شهیدتاجری۱۴ هنوز راه و رسم همسایهداری پررنگ است اگر کسی به رحمت خدا برود یا جشن ازدواجی برپا شود، همسایهها بدون کارت دعوت به مراسم میروند و کمک میکنند.
قدمت سکونت نخستین خانوادهها در کوچه دادگر به بیش از چهاردهه میرسد. همسایههایی که فقط در کنار هم زندگی نکردهاند؛ بلکه برای سرسبزی، آبادانی و پیوند بیشتر دلها قدمی برداشتند و درکنار هم، محلهای منسجمتر و گرمتر بسازند.
کوچه وحدت ۱۹ در پایین خیابان و بهویژه سوپری قدیمی آن، محل بهاشتراکگذاشتن حالها و احوالهاست. خانمهای همسایه در اینجا، اشتراکاتی فراتر از دیوار خانههایشان دارند و آن هم روحیه همسایهمداری است.
کوچه شهیدبرات هنرمند یک در محله سجادیه، یادگاری از روزگار کورههای آجرپزی و خشتمالی این محدوده است. آنچه بیشاز هرچیز در این کوچه به چشم میآید، صمیمیت و همدلی ساکنانی است که سالها درکنار یکدیگر زندگی کردهاند.
سیدجعفر ستاری و همسرش فاطمه رضایی، همایون خانم کامیاب و آمنه رضایی، همسایههایی هستند که درکنار هم میزبانی از مردم را در اجتماعات شبانه به دوش میکشند. آنها با همراهی و همدلی، چهره متفاوتی از همسایگی را در کوچه ابرار ۹ رقم زدهاند.
همسایههای خیابان باباطاهر۱۴ پای ثابت برنامههای فرهنگی مسجد محله هستند و جوانترها را هم پای کار میآورند. برایشان فرقی نمیکند که فعالیت و مراسم برای یک نفر باشد یا برای محله.
خیلی از همسایهها در کوچه موعود۱۵ از روزهایی که کودکانشان در همین کوچه بازی میکردند تا امروز که نوههایشان دید و بازدید و احوالپرسی در محله کنهبیست را زنده نگه داشتهاند.
همهچیز از یک جلسه ساده قرائت قرآن در بولوار شهیدصادقی شروع شد. حالا ۲۷سال از آن روزها میگذرد که نرجسیه دیگر تنها یک مکتب آموزشی نیست؛ جریانی است از جنس عشق که به نیازمندان بسیاری حتی در روستاهای دورافتاده خیررسانی کرده است.
روابط بسیار صمیمی و همدلانه همسایهها در کوچه شهیدیوسفزاده۶.۹ در محله مهرمادر، بهویژه میان خانمها را با ساعتی مهمانشدن در منزل بیبیراضیه رباطجزی میتوان فهمید.
روایت سه همسایه قدیمی در کوچه آیتالله واعظزاده۳ در بالاخیابان، روایت همسایهداریهای ریشهدار گذشته است؛ رفتوآمدهای سادهای که امروز کمتر دیده میشود، ولی از بیشتر پیوندهای خانوادگی پایدارتر است.
رسم خوب همسایهداری در خیابان نوزدهبهمن یک، به کوچه و خیابانهای دیگر هم رسیده است. بعداز آغاز جنگ تحمیلی سوم، تعدادی از همسایهها نهتنها با هم راهی اجتماعات شبانه میشوند، بلکه افرادی را نیز که به این اجتماعات نمیآمدند، همراه خود کردهاند.
ساکنان خیابان سناباد۱۶ در لحظههای شادی و در زمان سختی، کنار هم میایستند و همین همدلی و همراهی، به این کوچه بنبست، حسی از آرامش و امنیت بخشیده است؛ حسی که شاید در هیچجای دیگر شهر به این اندازه ملموس نباشد.