در کوچه شهید فارسی ۵، همسایگی فقط به سلام و احوالپرسیهای روزمره خلاصه نمیشود. سالهاست ساکنان این کوچه در روزهای مختلف، از دوران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس گرفته تا اتفاقات امروز، کنار هم ایستادهاند.
در بعضی کوچهها، رسم همسایگی فقط به سلام و احوالپرسی در کوچه محدود نمیشود؛ بلکه آدمها سالها کنار هم زندگی میکنند، در شادیها و سختیها کنار هم میایستند. موعود۲۳ در محله کنهبیست یکی از همین کوچههاست.
پرسوجوی ما از تعدادی از ساکنان خیابان سیدرضی۴۵ ما را به وجه اشتراک میرساند. مردم همسایه قابلاعتماد را بهترین همسایه میدانند. بر این اساس سیدمیراحمد نقوی، استاد بازنشسته دانشگاه را بهعنوان انسانی معتمد و امین محله یاد میکنند.
یک روضه خانگی در محرم سال۱۳۷۹، شروع آشنایی آمنه جونابادی و زهره رنجبر میشود؛ آشناییای که کمکم رنگ رفاقت میگیرد. چندسال بعد، سکینه فنایی هم به جمعشان اضافه میشود. حالا این سه همسایه، سالهاست در شادی و سختی کنار یکدیگرند.
آنها همدلی را ویژگی مثالزدنی همسایهها در این کوچه، عنوان میکنند و با مهربانی تمام، سکونت در این معبر را به همه کسانی که دلشان برای همسایگیهای قدیم تنگ شده است، پیشنهاد میدهند.
در کوچه شهیدشهریور۱۹ محله امیرآباد مشهد همسایهها مشکلگشای گرفتاریهای هم هستند؛ یکی برای تهیه جهیزیه پیشقدم میشود، دیگری واسطه ازدواج جوانهاست و آن یکی سالهاست پای کار مسجد و خانوادههای نیازمند ایستادهاست.
معبر حجاب۷۱.۵ یکی از همان کوچههاست که مهربانی در آن جریان دارد. اهالی گلوگیاه کوچه را آبیاری میکنند و در برگزاری مراسم مذهبی و جشن و اعیاد همراه هستند. نقطه اتصال این همراهیها کسی نیست جز حسین سرایینوغانی که در هرکار خیری شرکت داشته است.
وقتی صحبت از همسایههای خوب میشود، پیداکردن آدمهایی از این جنس در بولوار شاهنامه کار سختی نیست؛ آدمهایی که محبتشان به ساکنان خانههای اطراف میرسد؛ مثل اهالی شاهنامه ۴۱.
وقتی با اهالی در دلاوران۶ گفتوگو میکنیم، میبینیم صمیمیت زیادی بین همسایهها برقرار است. در این میان حکیمهخانم اشهدی را خیلیها میشناسند. او بهواسطه روابطعمومی خوبش، با تعداد زیادی از همسایهها ارتباط دارد.
خانه دوطبقه و بزرگ خیرالنساءخانم در کوچه شهید ستاری ۱۵ مشهد تاحدود دو دهه قبل، تالار عروسی اهل محله شریف بود.
آغاز فصل گرما، جرقهای شد برای یک خدمترسانی. امام جماعت مسجد حمزه سیدالشهدا(ع) نوجوانان را بسیج کرد برای راهاندازی کولر هممحلهایهایی که خودشان توان انجام این کار را ندارند.
در محله آبشار سر که بچرخانی، همهجا برج و مجتمع مسکونی است که روی هم سوار شده! در یکی از همین آپارتمانها در کوچه نماز ۲۷ همسایههایی زندگی میکنند که پایه رفاقتی چندساله هستند. آنها هرکدامشان بهتنهایی رفاقت را در محل سکونتشان گسترش میدهند.
خیابان نوزدهبهمن یک هنوز خیلی از خانههای ویلاییاش را حفظ کرده و همین هم باعث شده که همسایهها مراودات زیادی با یکدیگر داشته باشند. قرارداشتن مسجد امام حسنمجتبی (ع) در نبش این خیابان، آن را به کانونی برای ارتباط همسایهها تبدیل کرده است.
اهالی کوچه شهیدنوروزی۱۴ در محله ثامن نیز از همین جنساند؛ صمیمی، مهربان و به قول خودشان خواهرانه کنار یکدیگر زندگی میکنند. با هم سفر میروند، دور هم چای مینوشند و در مراسم یکدیگر کمکحال هستند.
مجتمع ۵۵۵ واحدی چشمانداز کوهسنگی، از مجتمعهای مسکن مهر است که از حدود سال ۹۴ سکونت در آن آغاز شده است. بین بلوکهای مختلف این مجتمع، ارتباطات همسایهها با یکدیگر محکم است، طوریکه یک زندگی اجتماعی زیبا را برای آنها به ارمغان آورده است.
بیشتر خانوادههای ساکن در کوچه شهیدمعقول۶۴ همسایههایی قدیمیاند و همین باعث شده رابطهشان فراتر از یک سلام و احوالپرسی ساده باشد؛ بهویژه در ماههای محرم و رمضان، در شادیها و غمها اهالی کوچه کنار هم هستند.
بانوان محله سیسآباد، برای شناسایی ظرفیتهای مردمی درِ خانه همه اهالی را میزنند. این کار برای اهالی محله معنایی فراتر از یک رفتوآمد معمولی پیدا کرده است؛ نشانهای از توجه، همدلی و حواسی که به زندگی همسایهها جمع است.
در کوچه شهیدتاجری۱۴ هنوز راه و رسم همسایهداری پررنگ است اگر کسی به رحمت خدا برود یا جشن ازدواجی برپا شود، همسایهها بدون کارت دعوت به مراسم میروند و کمک میکنند.
قدمت سکونت نخستین خانوادهها در کوچه دادگر به بیش از چهاردهه میرسد. همسایههایی که فقط در کنار هم زندگی نکردهاند؛ بلکه برای سرسبزی، آبادانی و پیوند بیشتر دلها قدمی برداشتند و درکنار هم، محلهای منسجمتر و گرمتر بسازند.
کوچه وحدت ۱۹ در پایین خیابان و بهویژه سوپری قدیمی آن، محل بهاشتراکگذاشتن حالها و احوالهاست. خانمهای همسایه در اینجا، اشتراکاتی فراتر از دیوار خانههایشان دارند و آن هم روحیه همسایهمداری است.