علی‌اکبر سالاری قدیمی‌ترین آپارتچی سینما در مشهد است

«یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت؛ ما هفت نفریم؛ هفت مرد دلیر؛ هفت جنگجو که برای نجات بردگان می‌جنگیم» این جملات قسمتی از آنونس فیلم «هفت مرد دلیر بود»؛ جملاتی که علی‌اکبر سالاری، مسئول امروز بوفه سینما آفریقا و آپاراتچی دوران گذشته سینما‌های مشهد با شوق و با همان صدای پرانرژی که برای تیزر تبلیغاتی فیلم استفاده می‌شد، بیان می‌کرد.

مطلب مرتبط از آپاراتچی سینما سیمرغ تا درخشیدن روی صحنه تئاتر

همسایگی با سینما، مرا «سینما رو» کرد

متولد ۱۳۳۷ است و از کودکی با سینما و در کنار سینما بوده؛ شاید بهتر است بگویم هم‌پا با سینما‌های مشهد و چند سالی هم در سینما آفریقا موی سپید کرده است. از او درباره خودش و اینکه چگونه با سینما آشنا شده است، می‌پرسم و پاسخ می‌دهد: «منزل پدری من در خیابان امام‌خمینی (ره) یا همان ارگ قدیم در محله جنت مشهد بود که در آن زمان، از خیابان‌های اصلی و مطرح مشهد به حساب می‌آمد و به همین دلیل سالن‌های سینمای زیادی در آن وجود داشت».

سالاری ادامه می‌دهد: «نزدیکی منزل پدری‌ام به این سالن‌ها شاید از علت‌هایی بود که من هر روز بابهانه و بی‌بهانه به سینما می‌رفتم و دیدن فیلم‌ها برای من عادت شده بود؛ تاجایی که بیشتر دوستان و اطرافیان من می‌خواستند اطلاعاتی در ارتباط با فلان فیلم بهشان بدهم و از این لحاظ منبع و مرجع محسوب می‌شدم».

یک سلام با یک سلام

تعریف‌کردن او از فیلم‌ها و وضعیت سینما‌ها در آن دوران، من را بیشتر شیفته شنیدن کرد. این خود بهانه‌ای شد برای اینکه از او درباره سینما آفریقا، همان سینمای معروف منطقه و شهرمان بپرسم. او این‌گونه جواب می‌دهد: «سینما آفریقا در سال ۱۳۵۱ به مجموعه سینما‌های مشهد افزوده شد. البته در آن زمان بیشتر سینما‌های مشهد در خیابان ارگ قدیم که اکنون خیابان امام خمینی (ره) نامیده می‌شود، قرار داشت و مردم نیز با علاقه خاصی به سینما می‌رفتند».

سینما آفریقا در خرداد ۱۳۵۱ با عنوان «شهر فرنگ» و با اکران فیلم «سلام دالی» پا به عرصه سینما‌های مشهد گذاشت

سالاری درباره چگونگی افتتاح سینما آفریقا توضیح می‌دهد: سینما آفریقا در خرداد ۱۳۵۱ با عنوان «شهر فرنگ» و با اکران فیلم «سلام دالی» پا به عرصه سینما‌های مشهد گذاشت. البته این نکته را هم بگویم که سینما آفریقا از دو سینمای معروف مشهد، یعنی همان سینما هویزه و سینما قدس، کمی‌جوان‌تر است و پس از چند سال که از گشایش این دو سینما گذشت، آفریقا افتتاح شد.

شهر فرنگ ۵۱ و آفریقای ۹۱

او در ادامه به نام‌های قدیمی‌سینما‌های مشهد اشاره و این گونه بیان می‌کند: «دیاموند» اسم قدیم سینما هویزه بود که در سال ۱۳۴۷ افتتاح شد و با داشتن ۲ هزار و ۱۰ صندلی و امکاناتی مانند پخش فیلم ۷۰ میلیمتری و صدای ۶ باندی به نوعی مجهزترین سالن سینمای مشهد در آن دوران به شمار می‌آمد. «آریا» هم اسم قدیم سینما قدس امروز بود که در سال ۱۳۴۸ و یک‌سال پس از سینما هویزه افتتاح شد.

آتش‌سوزی سینما آفریقا و رنگ تلخی از خاطرات

سالاری در ادامه ورق‌زدن خاطراتش از سینما آفریقا به خاطرات دوران جنگ و انقلاب نیز اشاره می‌کند. ماجرای آتش‌سوزی سینما آفریقا در سال ۱۳۵۷ و همچنین اقدام اسف‌بار و ناجوانمردانه رژیم شاهنشاهی در قتل‌عام مردم بی‌گناه مشهد، رنگ تلخی به خاطرات این مرد سینمایی می‌بخشد؛ به‌گونه‌ای که حتی گفتن خاطرات آن روزگار و اقداماتی که شاه در قتل‌عام مردم مشهد در نزدیکی سینما آفریقا و در بیمارستان امام رضا (ع) انجام داده بود، برایش سخت بود.

ماجرای آتش‌سوزی سینما آفریقا در سال ۱۳۵۷ یکی از خاطرات تلخ علی اکبر سالاری است

وی در ادامه با اشاره به اینکه سینما آفریقا پس از آتش‌سوزی سال ۱۳۵۷ تا سال ۱۳۶۱ تعطیل بود، بیان می‌دارد: تعطیلی سینما شاید از تلخ‌ترین خاطراتم در این دوران باشد؛ تلخی‌ای که چهارسال بیشتر دوام نداشت و سینما بعد از آن دوباره راه افتاد و فیلم‌ها را روی پرده برد. او شیرینی صف‌های عریض و طویل فیلم‌های بزن‌بزن دهه شصت و هفتاد یا فیلم‌های روشنفکرانه دهه هشتاد را به خوبی به یاد دارد و آرزو می‌کند که کاش سینما‌ها دوباره رونق گذشته را بگیرند.

شاید وقتی دیگر

بله! سینما شهرفرنگ به بخشی از خاطرات ما تبدیل شده و همیشه پرده بزرگش به‌خصوص وقتی فیلم‌های اسکوپ تمام آن را می‌پوشاند، با کلیک روی نام این سینما در ذهن، پیش چشمم ظاهر می‌شود؛ با تصاویری همچون حرکت آن اتومبیل آمریکایی قهوه‌ای در جاده‌های پیچ‌درپیچ سرسبز فیلم نقطه‌ضعف یا حضور آن پنج انسان گریزان و خسته از فریب شیطان در ناکجاآباد فیلم استعاذه. بخش زیادی از تاریخ سینمای ایران در دهه شصت و هفتاد را با این سینما به یاد می‌آورم. از «سناتور» و«آوار» گرفته تا «گل‌های داوودی» و «شاید وقتی دیگر»...

*این گزارش سه شنبه، ۲۰ تیر ۹۱ در شماره ۱۲ شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.