تاریخ شفاهی - صفحه 6

محلۀ «نیروی هوایی» ۴۵ سال پیش به‌همت کارکنان «نیروی هوایی» ارتش جمهوری اسلامی ایران آباد شده است. مهدی آبسالان، اگرچه سن‌وسالی ندارد، اما می‌توان نام او را در شمار اولین ساکنان این قسمت از شهر نوشت.
سال ۱۳۳۵ یا ۱۳۳۷ بود که دیگر اجازۀ دفن در این آرامستان را ندادند، اما تا چندین سال به‌طور مخفیانه و شبانه در اینجا مردم میت‌ها را دفن می‌کردند.
جمشید قشنگ، پژوهشگر تاریخ شفاهی مشهد، خودش را مدیون اوسنه‌گوهای روستای گوارشک می‌داند.
محمدباقر کلاهی‌اهری، با حضور در کافه داش‌آقا به ادبیات علاقه‌مند شد و حالا تاریخ شفاهی پنجاه ساله ادبیات در مشهد است.
از‌آنجا که چهارباغ جزو محلات اعیان‌نشین مشهد به‌شمار می‌رفته، محل سکونت جمعی از سرشناس‌ترین خانواده‌های شهر بوده است.
در زمان محمدشاه و حدود سال ۱۲۲۳ خورشیدی نخستین عکس‌های داگرئوتایپ در ایران گرفته‌شد اما گزارشی از سفر آن عکاس‌ها به خراسان منتشر نشده است.
محسن برومند سیرتاپیاز تاریخ محلۀ «نوفل‌لوشاتو» را به‌واسطۀ سکونت ۳۳ ساله در این محدودۀ شهر می‌داند. او خاطرات این محله قدیمی مشهد را از سال ۵۷ بازگو می‌کند.
جلال علائی‌کاخکی که در دهه ۴۰ شهردار بسیاری از شهر‌های خراسان بوده می‌گوید: شهرداری‌ها آن زمان هیچ موتورآلاتی نداشت با این حال بسیاری از کارها از جمله حمل گوشت شهر هم زیر‌نظر شهرداری بود.
نخستین‌حرکت را برای تأسیس مدرسۀ جدید در مشهد میرزا‌حسن رشدیه انجام داد. او در سال ۱۳۰۵ هجری قمری به مشهد آمد.
قاسم خجسته‌پور شهروند ۸۰ ساله خیابان هوشیار، کال نسترن را با کاشت ۷۰۰ درخت، سرسبز و زیبا نگه داشته است.
کاری که پدرم و تیمش انجام داد، کار بسیار عجیبی بود و بهتر است بگوییم فقط جن‌ها در آن اعماق زمین می‌توانستند چاه بکنند و نفس بکشند.
دروازه نوغان از جایی آغاز می‌شد که این روز‌ها مدرسه حاج تقی است. تاجران و بازرگانانی که از شهر‌های اطراف می‌آمدند برای رسیدن به شهر باید یک قران می‌دادند.
قدمت این روستا چند‌صدساله است. پدربزرگ‌های ما می‌گفتند در زمان حمله روس‌ها، روستا بسیار بزرگ و باشکوه بوده است و به همین دلیل به آن چهل‌حجره می‌گفتند.
علی دشتبان، نگارنده کتاب «روزی، روزگاری آبکوه» برای جمع‌آوری تاریخچه محله‌اش پنج‌سال زمان گذاشته است.
محمدحسین زارع‌زاده از زمان کوچه‌های خاکی و خالی سیس‌آباد تا خیابان‌هایی که امروز آسفالت به تن کرده‌اند، خاطره دارد.
زمان‌های قدیم در محدوده محله رضاییه باغ‌های میوه وجود داشت که مردم آن را چهار درویش نام‌گذاری کردند. همچنین این محله در گذشته چهار حمام به نام‌های حمام زمانی، حاج احمد، بی‌نظیر و حمام مهر داشته است.
قدیم‌ پاچنار برای خودش محله‌ای بوده؛ البته نه به اندازه نوغان یا عیدگاه. محله‌ای کوچک اما شناخته‌شده که یکی از بناهای معروفش بیمارستان آمریکایی‌ها بوده است.
قبل نشستن نام ره‌باغ بهشت بر این معبر، خبری از شارستان نبود و مردم برای رسیدن به اینجا از کوچه حسن‌قلی تردد می‌کردند. به خاطر همین به آن آخر کوچه حسن‌قلی یا مسجد خردو می‌گفتند.
هادی خوشدل اولین خیاط جاده سیمان و یک جور‌هایی جعبه سیاه این محدوده است که در حافظه‌اش تصویری روشن از تاریخ ۵۰-۴۰ سال قبل این محدوده دارد.
آنچه که بیش از هر چیز زندگی «پهلوان رستم» را خاص کرده، علاقه او به جمع آوری اشیای خاص است. «موزه آیین‌های پهلوانی شه لافتی» نتیجه این علاقه اوست که ۶۰ سال به طول انجامیده است.