زیارت

شاهرخ‌تیموری سال‌ها صبوری و تلاش کرد تا بالاخره توانست دیبای فاخر ایرانی را بر دیوار‌های خانه خدا بیاویزد. اتفاقی که حدود ۶۰۰ سال رخ داد و به‌نوعی جابه‌جایی قدرت میان شاه مصری و حاکم خراسان بود.
«عقد بالاسر حضرت» یکی از رسم‌های قدیمی و محبوب مشهدی‌ها است که قدمتش به دوره قاجار بازمی‌گردد. در گذشته، عروس و داماد را به قسمت بالاسر ضریح می‌بردند و خطبه عقد را آنجا می‌خواندند اما از سال ۱۳۹۷ این مراسم در رواق شیخ‌طوسی برگزار می‌شود.
دوران حکومت سلطان سنجر بر خراسان، بسیار طولانی بود و چیزی بیش از نیم قرن به درازا کشید. او حتی پیش از آنکه به فرمانروایی سلاجقه برسد و سلطان شود، بر خراسان حکمرانی داشت اما اعتنای چندانی به عُمران و توسعه مشهد نداشت.
در روز زیارتی امام‌رضا(ع)، خیابان‌های اطراف حرم‌رضوی مملو از عاشقان زیارت است. معصومه رسولی می‌گوید: به نیت شهدای شهرمان آمدیم به مشهد. از صبح زود آمده‌ایم و تا آخر شب می‌مانیم. ۱۵۵‌نفر کم نیست که بتوانیم زود زیارت کنیم و برویم.
قدمت جلسه قرآن هفتگی «پیروان حضرت محمد (ص)» در محله امام‌رضا(ع) به ۷۳‌سال پیش می‌رسد و حالا توسط نسل دوم افرادی که این دوره قرآن را تأسیس کردند، به‌شکل مستمر برگزار می‌شود.
۲۸‌سال است که در محله امام‌رضا(ع) هر شب ماه مبارک رمضان، در حاشیه خیابان، مراسم افطاری ساده برپاست. فرقی هم نمی‌کند غریبه باشی یا آشنا، یا حتی چند‌بار در صف بایستی و ظرف آش رشته‌ای بگیری. خادمان پذیرای همه روزه‌داران هستند.
از اواخر آبان‌ماه، «گذر پیرغلامان حسینی» در ره‌باغ حضرت زهرا(س) به بهره‌برداری رسید؛ گذری با تصاویر واعظان، ذاکران و پیرغلامان حسینی که هرکدام قصه و سرگذشتی شنیدنی دارند و حالا مفتخر به همسایگی همیشگی امام‌رضا (ع) شده‌اند.
بیش از ۴ دهه از کلنگ‌زنی مسجد رضوی به‌دست حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی می‌گذرد. با صحبت‌های حاج‌آقا قرائتی، همه متقاعد شدند و بخشی از کمک‌های مردمی جمع شد و حتی کسانی که کمی مخالف بودند هم همراه شدند.
هر کمربند، کیف و چمدان که خراب شود، در دستان محمد علی کریمی‌ کرامتی با دقت و حوصله تعمیر می‌شود. او سال‌هاست که در این کار تجربه دارد و این هنر را برای خدمت و گره‌گشایی از کار زائران بکار گرفته است.
مصطفی مهندس می‌گوید: در دهه ۶۰، همسایه‌ها اعضای یک خانواده به‌حساب می‌آمدند. آنها در غم و شادی کنار هم بودند، به‌خصوص در مواردی مثل استقبال از حاجی و زیارت‌برگشته که اتفاقی شادی‌بخش در محله بود.
حادثه در جمعه سیاه رقم خورد؛ شدت ازدحام مانع رساندن انیس‌خانم به بیمارستان شد و او قبل از رسیدن به مرکزی درمانی از شدت خون‌ریزی به شهادت رسید. ‌انیس خوش‌قدم‌حسن‌کیاده آن زمان فقط ۲۴ سال داشت.
رفتن به حج، آرزوی هدایت شریعت و نفیسه معرفتی‌نیا بود. زوجی که تصور می‌کردند سفر به سرزمین وحی شاید به این زودی‌ها قسمتشان نشود اما قرعه‌کشی حج دانشجویی همه معادلات را برهم زد و این زوج راهی سفری پرچالش شدند!
دختران نوجوان توس از ۴ سال پیش، با راه‌اندازی تشکلی فرهنگی به رشد هم‌سالان خود کمک می‌کنند. فاطمه معلمی کسی بوده که دختران را راهنمایی کرده است تا در کنار هم بتوانند دامنه فعالیت‌هایشان را گسترش دهند.  
یکی از صحنه‌های زیبایی که با شروع برف امسال رقم خورد، جاماندن ردپا‌هایی بود که به حرم می‌رسید. این دانه‌های سپید برای بعضی‌ها هیجان بیشتری داشت؛ ازجمله برای زائران عرب‌زبانی که در دیار خودشان هیچ‌وقت با چنین صحنه‌ای روبه‌رو نشده‌ بودند!
بارگاه امام‌رضا(ع) به عنوان یکی از برجسته‌ترین فضا‌های هنری و مذهبی ایران، مجموعه‌ای از بیش از صد نوع هنر اصیل ایرانی اسلامی را در خود جای داده است. هنر در این مکان، از سطح تزیین و بنا فراتر رفته است.
حاج‌مهدی بهنامیان ۳۶ سال هرروز با لباس اتوکشیده، مرتب و تمیز به خدمت آقا رسیده، تا زمانی که بازنشسته شده است. می‌گوید: «در جوار امام‌رضا (ع) باید پاکیزه و مرتب برویم.»
بانوی شهید، بتول جلیلی‌هواخواه، یکی از شهدای حج خونین سال۱۳۶۶ است؛ مادری که خواب ناتمام‌ماندن زیارت را دید و چند هفته بعد، در راهپیمایی برائت از مشرکین به شهادت رسید. نام او امروز بر تابلو خیابان «قاضی طباطبایی یک» حک شده است.
هجوم تیمورلنگ به ایران مصیبت‌بارتر از هجوم چنگیز بود. هنگامی که تیمور تصمیم به آغاز هجوم گرفت، ایران به‌تازگی زیر بار ضربات سهمگین اجتماعی و سیاسی دوره چنگیزی کمر راست کرده بود اما هجوم تیمور، همان مختصر بازسازی‌ها را هم از بین برد.
این گروه کارشان این است که بگردند توی محله و مشکلات را حل کنند؛ انگار اولویت زندگی‌شان همین شده است که گره‌های زندگی دیگران را با همان کم‌وزیادی که خودشان دارند، باز کنند؛ از تهیه جهیزیه تا جمع‌وجور کردن دورریختنی‌ها.
عباس اسماعیلی‌گلابگیر، مردی که زندگی‌اش از حجره قنادی و مغازه آهن‌فروشی گرفته تا کفشداری حرم و برپایی موکب‌های صلواتی، همیشه رنگ خدمت و عشق به اهل‌بیت (ع) داشته. درِ خانه او برای روضه‌های دهه فاطمیه سیاه‌پوش شده است.