در یکی از اتاقهای مرکز رویش در بوستان شهربانوی ریحانه صدای چرخهای خیاطی با نیت خدمت در هم آمیخته است، کنار تکههای پارچه که یکی پس از دیگری زیر سوزن چرخ جان میگیرند. کیسههای پارچهای آماده میشوند تا در دهه آخر صفر به دست زائران امامرضا (ع) برسند!
محله مهدیآباد، پنجاهدختر هشتتاهجدهساله عزمشان را جزم کردهاند تا با پول توجیبی و عطر حلوا زیباترین میزبانی را برای زائران پیاده در روزهای پایانی ماه صفر رقم بزنند.
ماجرا از محرم چهارسال پیش شروع شد. حجتالاسلام رضایی میگوید: متوجه نیازهای شدید فرهنگی در محله مهرگان شدم و تصمیم گرفتم نکاتی را که از روانشناسی خانواده در دورههای آستان قدس رضوی یاد گرفتهام، با مردم به اشتراک بگذارم.
۴۲سال است که خانه محمدزادهها در دهه سوم محرم و روز شهادت امامرضا (ع) به کانون روضه و توسل در محله تبدیل شده است؛ میراثی که حالا از یک نذر خانوادگی فراتر رفته و ۳ نسل را برای حفظ این سنت حسنه کنار هم جمع کرده است.
موکب امام مهربانیها در تهپلمحله ۵، سابقهای طولانی در پذیرایی و اسکان زائران دارد. فعالیت رسمی اینجا از شنبه آغاز میشود، اما خادمانش که از اقشار مختلف مردم، بهویژه بازاریان و بسیجیان هستند، شبانهروزی برای خشنودی حضرترضا(ع) و آسایش زائران در حال فعالیتاند.
۶۰ پاکبان منطقه ۹ و ۱۰ در ایام اربعین به نظافت شهر نجف کمک کردند. این شصت نفر، نهتنها با جارو و سطل، بلکه با «اذن خدمت» از امیرالمؤمنین (ع) آمده بودند تا در میان عرق و گردوغبار، مسیر عشق را برای زائران اربعین پاکیزه نگه دارند.
اهالی محله ثامن هرروز با عشق به امامحسین (ع) در بوستان محله، جمع میشوند. این مراسم عزاداری هرروز عصر بهطور کامل خودجوش و مردمی در محله ثامن برگزار میشود ومردم حتی گاهی نذورات خود را اینجا ادا میکنند.
داستان«شیر فضه» که از ۱۵۰ سال پیش در حسینیه کرمانیها اجرا میشود، در دهمین روز از ماه محرم سال ۶۱هجری قمری در کربلا اتفاق میافتد.
در هیئت شجاعاتالحسینی، علم فقط یک چوب و چند پارچه نیست؛ امانتی است که بیشاز یکقرن میان چند نسل از خانواده علیزاده دست به دست شده و از نوق، روستایی در رفسنجان به محله نوده مشهد رسیده است.
با حمایت پایگاه بسیج خواهران مسجد سناباد، خانههای زیادی برای عزاداری محرم و صفر داوطلب شدند. امسال هفدهخانواده از محله برای میزبانی از روضههای خانگی اعلام آمادگی کردهاند تا چراغ این مجالس در خانههای بیشتری روشن شود.
ظهر عاشورا که میرسد، تقاطع خیابان دندانپزشکان۹ دیگر شبیه روزهای معمولی نیست. خیمهای در میانه میدانگاه برافراشته میشود و هزاران نفر، گرد آن میایستند. در سالهای اخیر، این آیین، یکی از بزرگترین مراسم خیمهسوزان غرب مشهد بوده است.
هجدهسال پیش بود که نوجوانان مسجد و حسینیه امامزمان(عج)، آرزوی داشتن علم را در سر داشتند. وقتی آنها برای سینهزنی و عزاداری ایام محرم به مساجد دیگر میرفتند و میدیدند هیئتها علم دارند، قلکها و پولِ توجیبیشان را آوردند وسط و شبانه علم سفارش دادند.
بعد از اینکه زینبخانم نجمی به مناسبت ماه محرم، با اجازه همسایهها پنجروز روضه در خیابان برگزار کرد، همسایهها اینقدر از این موضوع استقبال کردند که آنها هم بانی شدند و قرار است کل سیروز محرم در این خیابان روضهخوانی برپا باشد.
یوسف صداقت که شش دهه میاندار عزاداری هیئتهای محله مقدم بوده است میگوید: میاندار پیش از آنکه صدای مجلس باشد، باید با رفتار، ادب و احترامش الگوی عزاداران باشد.
«پرده خوانی» به عنوان یکی از قویترین رسانههای انتقال مفاهیم دینی و حماسی، حال و روز خوشی ندارد. قاسم سیدی میگوید: این هنر به صورت جدی اجرا نمیشود و هنرمندان توانمندی که بخواهند این راه را یاد بگیرند و ترویج دهند، حضور ندارند.
جواد کریمی، از فعالان محله، این برنامه را سال۱۳۶۵ پایهگذاری کرده و حالا نزدیک به چهاردهه است که هرسال برگزار میشود. او درباره این مراسم میگوید: در ماه محرم، هرپنجشنبه در گروه محله اعلام میکنیم که صبح جمعه برنامه دیدار اهل قبور برگزار میشود.
موکب «عشاقالفاطمه (س)» ۵ سالی میشود که در نبود مسجد، شور محرمی را به محله حسینآباد آورده است.
عنایتالله اخگر پیرغلام محله کنهبیست، طبقه بالای خانهاش را وقف آموزش مداحی نوجوانان و فعالیتهای اجتماعی محله کردهاست.
سال ۱۳۱۵ خورشیدی یکسال خاص است، چون تولد رضاشاه با دهه اول محرم یکی میشود و شادی و سرور تولد شاه با غم و عزای حسینی همخوانی ندارد و شاه باید دست به یک انتخاب بزند و یکی از این دو را بر دیگری ارجح کند.
فروشگاه «شهرما» در محله نوده که در اغتشاشات دی ماه سوخت،حالا کانون عزاداری محرم است. اهالی با دستهای خود، کف حیاط را فرش کرده، داربستها را برپا کردهاند و گوشهای از محوطه را هم به کودکان اختصاص دادهاند.