مدرسه دودر یکی از آثار تاریخی منحصربهفرد معماری دوره تیموری است.این مدرسه پس از احداث مسجد گوهرشاد و توسط یکی از فرماندهان دوره تیموری با نام امیر یوسف خواجه بهادر،ملقب به غیاث الدین، در بازار زنجیر احداث شد. در ابتدا نام آن را بهسبب نام بانیاش، امیریوسف، یوسفیه نهادند اما در مقطعی در بین مردم به مدرسه «امیرسیدی» هم شناخته شده بود. اینهمه درحالی است که پس از مدتی بهعلت داشتن دو در شرق و غرب، نام این مدرسه به دودر یا دودرب تغییر پیدا کرد.
وقتی اولین ساکنان کوچه آیتا... مشکینی 45 یعنی خانوادههای ایثارگران به اینجا اسبابکشی کردند هنوز درست نمیدانستند مرز بین کوچهها و خیابانهایشان کجاست. بیشتر خانهها هنوز نیمهساز بودند. هر دو سه روز یک تانکر آب میآوردند که هم برای مصارف بناییشان استفاده میشد و هم ظرفها و لباسهایشان را با آن میشستند. کمکم این کوچه آباد شد.
کوچه فدائیان اسلام 18 را با نام هدایت میشناسند که یکی از معابر فرعی و قدیمی محله 17شهریور است. شکلگیری این خیابان به قناتی گره خورده است که امروز بر روی آن اداره مخابرات بنا شده است. تا اواسط دهه50 از محلات مجاور برای بردن آب به این قنات مراجعه میکردند.
یکی از اهالی میگوید:باغ خونی یک میراث ارزشمند برای محله عنصری و شهر مشهد است. شهروندان این محله نیز قدر این باغ را میدانند، اما تعدادی از اهالی این باغ را مانع فروش منزلشان میدانند.
اگر بخواهیم از خیابانهای شلوغ منطقه6 نام ببریم بیشک نام پورسینا در ابتدای فهرست قرار میگیرد. خیابانی طویل که در ابتدای بولوار حر قراردارد. به گفته اهالی، پیش از اینکه شهر توسعه پیدا کند و به این محدوده برسد اینجا روستایی بوده به نام هدایتآباد اما بعدتر که توسعه پیدا میکند به «*بازه شیخ» معروف میشود.
کوچه شهید مفتح 14 یکی از فرعیهایی است که به بیمارستان شهیدهاشمینژاد ختم میشود. قدیم به کوچه آسایشگاه معروف بوده است و هنوز هم بین خیلیها به همین نام شهرت دارد. علت اصلی آن به زندگی جذامیها در این محدوده برمیگردد.
خیابان نوفللوشاتو تا قبل از سال 1355 پر بود از گندمزارهای وسیع با چند جوی آب که از قناتهای رضاشهر سرازیر میشدند و به باغهای ملکآباد میرسیدند. وجود باغهای ملکآباد به عنوان بزرگترین لکه سبز و تنفسگاه شهر مشهد در یک سو، آن را خوشمنظر و خوشنشین و خوش آب و هوا ساخته است...
خیابان دکتر شیخ از یک سمت به خیابان قرنی و از سمت دیگر به خیابان صاحبالزمان(عج) متصل میشود. نام این خیابان یاد پزشک نمونه، زندهیاد دکتر مرتضی شیخ را با خود به همراه دارد. پزشکی که خدمات و فداکاریهایش با گذشت سالها فراموش نشده و نسل به نسل و زبان به زبان منتقل میشود.
زمان جنگ تحمیلی اگر اشتباه نکنم نزدیک همین میهمانسرا جنگزدههای جنوب از شهرستان شادگان آمده و در اینجا جمع شده بودند. همسایهها به آنها آب و برق داده بودند. یک تنور انتهای خانه داشتیم که زنها برای پختن نان در آنجا جمع میشدند و دور هم نان میپختند.
ایجاد یک سینمای کوچک در مسجد روستا و راهاندازی کتابخانه جزو مهمترین فعالیتهای فرهنگی بود که ما در روستا انجام دادیم. در اواخر دهه50 و اوایل دهه60 جامعه روستایی با معضل بیسوادی دست و پنجه نرم میکرد و تأسیس این کتابخانه در افزایش سواد جامعه روستایی بسکاباد نقش بسزایی داشت. اتفاقا این کتابخانه همچنان بعد از 40سال دایر است.
کوچه حوض امیر (طبرسی2) که از یکسو به تهپلمحله و نوغان و از سوی دیگر به حرم مطهر و خیابان طبرسی میرسد، بهواسطه وقف مسجد و حوضی که در آن دستنماز گرفته میشد، معروف بود و با وجود اینکه دیگر خبری از حوض نیست، همچنان به همان نام قدیم تابلونویسی شهری شده است.
چهارطبقه معروف حاجیلته که 9باب مغازه نیز زیر آن قرار داشت و او با عمری خون دل خوردن و به قول قدیمیها با فروش لتههایی (تکه پارچه) که از گوشه و کنار محلهها جمع میکرده و به مردم میفروخته، ساخته بوده است، با وجود حضور اسدزاده و پسرانش در مغازه توسط مأموران ولیان روی سرشان خراب شد، هرچند آسیب جدی به آنها وارد نشد.
عموم اهالی و قدیمیهای مشهد مسجد را به نام «حاجی سرکه» میشناسند هرچند نام رسمی آن بر مبنای کاشی نصبشده بر سردر مسجد مزین به نام امام حسین (ع) است.این مسجد به سبب قدمت و اهمیتش در منطقه از عناصر هویتی خیابان عبادی است.
پیشینه این مسجد نزدیک به 70سال ذکر شده است. دلیل شهرت این مسجد به «حاجی سرکه» را لقب واقف میدانند که گویا به تولید سرکه مشغول بوده است و این شغل مانند گلابگیری از مشاغل قدیمی مشهد بوده است.
خیابان شهید فیاض بخش حد فاصل میدان امام خمینی تا خیابان ثامن الائمه، یکی از خیابانهای قدیمی و پرتردد منطقه8 است. درگذشته نام این خیابان کوروش بوده است. ساختمان شهرداری منطقه8، کلانتری فیاض بخش، حسینیه شهید دلدار و تعدادی از دفاتر شهرسازی در این خیابان قرار دارند.
میان خیابان آسفالت بزرگی قرار داشت که البته ماشینرو نبود و دو طرف خیابان به سه قسمت تقسیم شد که در یک ردیف گلهای شصتبرگ، در ردیفی دیگر درختهای بیدمجنون و در یک ردیف هم درختهای چنار کاشته شد. بین ردیفها نیز فاصله داشت که محل عبور بود و میتوانستیم در آن قدم بزنیم. زمینهای کشاورزی نیز آن زمان هنوز به چشم میخورد. بیدهای مجنون که درختان زیبایی بود دو ساله به سایه افتاد و درختان چنار هم ما را در سایه خود شریک میکردند.ن زمانها شهریها هم به آنجا میآمدند، فرشی پهن میکردند، روی آن مینشستند، تفریح کرده و دور هم خوش میگذراندند.
سایت دانشنامه مشهد به معرفی آثار تاریخی، فرهنگ و هویت مشهد می پردازد. این سایت در سال ۱۳۹۲با هدف معرفی جاذبههای گردشگری، طبیعی و همچنین فرهنگ عامه؛ پتانسیلهای اقتصادی و در نهایت به عنوان یک پایگاه علمی و بانک اطلاعات شهر مشهد و استان خراسان رضوی؛ بهصورت مردمنهاد آغاز به کار کرده است. دانشنامه مشهد توانسته چندین مقام بیاورد.
قرار است ابتدا بلوکه تاریخیای بازآفرینی شود که با متراژی نزدیک به 2هزار متر مربع، بعد از حرم مطهر بزرگترین بلوکه تاریخی شهر مشهد است.
حوزه مرمت حرم همزمان با کتابخانه پایهاش گذاشته شده است و تا کنون ادامه دارد. در اسناد دوره صفویه نیز که دخل و خرج کتابخانه را نوشته جایی به هزینه ملاصحافباشی اشاره کرده که نشان میدهد از دوران صفویه کارمندانی این کار را انجام میدادهاند.
شهروندان محله آزادشهر که قبل از انقلاب آریاشهر نام داشت، مسافران مینیبوس انقلاب شده بودند. آن زمان آزادشهر محلهای دورافتاده از شهر محسوب میشد که دسترسی ساکنانش به شهر به واسطه فاصله زیاد و کمبود وسایل نقلیه خیلی راحت نبود، یک مینیبوس بود که مسافران محله تا مرکز شهر را هر روز جابهجا میکرد، انقلابیها در روزهای منتهی به انقلاب، مسافران این مینیبوس شده بودند، مقصدشان مرکز شهر و هدفشان رسیدن به تظاهرات بود.
از کوچه میرزاکوچک خان٣ تا حرم مطهر رضوی حدود ٣کیلومتر راه است و اگر کسی با چشمهای خودش نبیند، باور نمیکند چنین جایی در قلب مشهد وجود داشته باشد؛ کوچهای که در قرق انبارهای بزرگ ضایعات و لوازم خانگی است، زمینهای افتاده و خانههایی که با دیوار راهآهن محصور شده و گودالهایی که یادگار زندگی کارگران کوره آجرپزی است.این خیابان بین قدیمیهای محله به حسینآباد کرمانیها و قائنیها معروف بوده که بعدها بهواسطه وجود درمانگاه حضرت ابوالفضل و مسجدی به همین نام به کوی ابوالفضلی تغییر نام پیدا کرد. کوی ابوالفضلی یا همان میرزاکوچک خان٣ اکنون بخشی از محله سجادیه است.