تاریخی - صفحه 44

کوچه‌ چهل پایه روزگاری به‌عنوان میانبر چهارباغ به بازار سرشور، رونق داشت، اما این روز‌ها بدون سکنه دائمی است.
در گشت‌وگذاری ساده، نوشته روی یک سنگ قبر در آرامستان قدیمی خواجه ربیع توجه ما را به خودش جلب کرد: میرحسین حسینی؛ فرزند میرزاکوچک خان جنگلی! درحالیکه شنیده بودیم که میرزا اصلا هیچ بچه‌ای نداشته است.
برای نخستین‌بار اعضای شورای ملی ثبت آثار تاریخی کشور، چهارشنبه گذشته به مشهد آمدند تا پرونده ثبت ۷۰ اثر تاریخی را بررسی کنند.
وقتی که اجازه حضور چند باستان‌شناس در اطراف حرم برای کاوش صادر می‌شود، این تجربه، دریچه‌ای مهیج و تاریخی به روی آن‌ها می‌گشاید.
در گذشته هر محله یا طایفه‌ای، هیئت‌ عزاداری خاص خود را داشت. مقصد همه هیئت‌های عزاداری، حرم امام‌رضا (ع) بود.
مهم‌ترین ویژگی خانه تاریخی علیزاده تزیینات آجر و کاشی بسیار زیبای آن است که هم در نمای ساختمان و هم در فضا‌های داخلی یعنی دیوار‌های حیاط وجود دارد.
روزنامه «نوبهار» در محرم سال ۱۳۲۹ قمری در گزارشی می‌نویسد: «مردم در مجالس تعزیه اباعبدالله (ع) به‌جای قند و چای، قهوه با عسل می‌نوشیدند.»
یکی از فرعی‌های محله چهارباغ قدیم به‌دلیل بهره‌مندی از حسینیه‌ها و تکایای بسیار، از گذشته بین مشهدی‌ها به کوچه عزاداری‌های خاص و باشکوه مشهور بوده است.
تخریب سقف و نمای سازه سرای عزیزالله‌اُف در فضای مجازی، نگرانی تازه‌ای را برای تاریخ‌دوستان مشهد ایجاد کرد؛ موضوعی که در مغایرت کامل با استاندارد‌های مرمت بنا‌های تاریخی قرار دارد.
زمان ممنوعیت عزاداری‌ها هم جایی مخفیانه به نام «منبرخانه» بود که مردم آنجا می‌رفتند و عزاداری می‌کردند. مثل منبرخانه مرحوم آقای شاهرودی در کوچه «زمرد».
اولین مراسمی که به‌طور رسمی و دستوری ممنوع می‌شود، رسم تعزیه و شبیه‌خوانی، قمه‌زنی و زنجیرزنی [ازجمله زنجیر‌های تیغ‌دار]است.
از ویژگی‌های خانه تاریخی محمدی، جهت‌گیری یکی از اضلاع حیاط به جانب قبله است که هم بیشترین میزان سایه را در تابستان فراهم می‌آورد و هم زمینۀ نفوذ بیشتر نور آفتاب را به اعماق اتاق‌ها در زمستان ممکن می‌سازد.
محمود نادری خادم موسفید کرده‌ای عارف مسلک است که در ۸۳ سالگی همچنان نانِ بازوی خودش را می‌خورد؛ آن هم از راه مهرسازی دستی و سنتی. خانواده نادری خادم، مهرسازی را از پدربزرگشان «میرزا غلامرضا نادری خادم» به ارث برده‌اند.
حاج‌علی غلام‌پور معروف به اوستا ماشالا از جمله کارگرانی بود که در طرح بازسازی آرامگاه فردوسی در سال ۱۳۴۳ در کسوت آهنگر مشارکت داشت و طرح‌های خلاقانه‌ای نیز ارائه کرده که موجب پیشرفت کار شد.
کوچه آیت‌الله بهجت ۳ که دربین مردم محلی به کوچه «ساسان» معروف است، جزو کوچه‌هایی است که در اواخر قاجار‌، با تقسیم چندین باغ بزرگ ایجاد شده است.
قدیمی‌های محله رضاییه از روزگار جمع شدن زنان در کنار دیوار مشهد برای شستن لباس‌ها می‌گویند.
قرآن ۳۰۰ ساله در مسجد جامع ابوالفضلی قلعه خیابان نگهداری می‌شود مسجدی که نزدیک به ۵۰۰ سال قدمت دارد.
زائری که به زیارت می‌آید باید ابتدا از بازار عبور کند. از زنجیر بگذرد تا وارد بست شود. سپس از گذرگاه طاقدار بلندی عبور کند و به محوطۀ وسیع چهارگوشی که از آثار شاه‌عباس کبیر است، برسد.
صدا از  داخل مسجد گوهرشاد و حرم می‌آمد، آن قدر بلند که‌ می‌گفتی اتفاق در خانه خودمان دارد رخ می‌دهد. جرئت نداشتیم بیرون برویم.
مردم ۱۸ تیر در اعتراض به لباس متحدالشکل که مقدمه وضع قانون کشف حجاب است، راهی حرم مطهر می‌شوند، اما در فلکه حضرت، مأموران انتظامی، آن‌ها را محاصره می‌کنند.