دویدن ارشاد روحبخشیان برعکس است 
اره موییهایي كه همدمهاي استثنایی دارند! 
اره موییهایي كه همدمهاي استثنایی دارند!
مرکز آموزش استثنایی «آهستهگام» در سال ۸۳ با کمک جمعی از خیران به سرپرستی دکتر افروز، رئیس موسسه احیای کودکان استثنایی کشور ساخته شد. این موسسه علاوه بر دکتر افروز ۲۵ خیّر دیگر دارد.
ظهر یکی از پنجشنبههای نسبتا گرم تیرماه است که تصمیم میگیریم راهی بولوار اندیشه و یکی از مراکز استثنایی منطقه ۱۰ در محله رازی مشهد شویم. نامش آشناست و حالا بعد از حدود هشت سال فعالیت مستمر، تقریبا برای خیلیها شناخته شده است.
مرکز آموزش استثنایی «آهستهگام» در سال ۸۳ با کمک جمعی از خیران به سرپرستی دکتر افروز، رئیس موسسه احیای کودکان استثنایی کشور ساخته شد. این موسسه علاوه بر دکتر افروز ۲۵ خیّر دیگر دارد که همه آنها از سرمایهداران نامدار مشهدی هستند، اما دوست ندارند نامشان در این اقدام خداپسندانه شناخته شود.
موسسه آهستهگام، ۱۳۰نفر کارآموز دارد
امروز موسسه آهستهگام، ۱۳۰نفر کارآموز دارد و در مقطع پیشحرفهای برای دختران و مقاطع پیشحرفهای و حرفهای برای پسران فعالیت میکند. در این موسسه، کارآموزان دختر ۱۴ تا ۱۸سال و پسران ۱۶ تا ۲۲سال با مدیریتی جداگانه مشغول به تحصیل هستند. جالب است بدانید این موسسه دارای هنرمندان زیادی است و کارآموزان آن در بخش کارگاهها رتبه اول خراسان رضوی را کسب کردهاند.
موسسه آهستهگام، ۱۳۰ کارآموز دارد و در مقطع پیشحرفهای برای دختران و پسران فعالیت میکند
همچنین یکی از کارآموزان این موسسه مقام دوم حفظ قرآن را بین دبیرستانهای عادی به دست آورده و گروه سرود این موسسه نیز دو سال پیاپی مقامهای کشوری را از آن خود کرده است. البته این تمام فعالیتها و اقدامات این موسسه نیست. آهستهگام هر چندوقت یکبار با برپایی نمایشگاههای مختلف، هنر کارآموزان خود را به رخ عموم میکشد.
نکته تاسفباری که در رابطه با کارآموزان این موسسه مطرح است، این است که آنها با وجود داشتن استعداد بینظیر، بعد از گذراندن دورههای حرفهای، جایی در بازارهای شهر و کشور ندارند. امروز میهمان این موسسه و بچههای پرشور و نشاط و مسئولان آن شدهایم تا پای حرفهای آنان بنشینیم و از فعالیتهایشان برای شما بگوییم.
استفاده عمومی از استخر مجموعه
محسن قنبرپور که مدیریت این موسسه را بر عهده دارد، در ابتدای صحبتهایش، با بیان اینکه این موسسه، مجموعهای آموزشی برای کارآموزان استثنایی است و از سال۸۳ به عنوان یک مرکز خیرساز تاسیس شده و زیر نظر موسسه احیای کودکان استثنایی کشور فعالیت میکند، میگوید: درآمدهای مرکز برای رسیدگی بیشتر به نیازهای کارآموزان و خرید نیازهای کارگاههای آموزشی است. اما دستمزد معلمان و هزینه سرویس رفت و برگشت کارآموزان، توسط مرکز آموزش و پرورش استثنایی استان پرداخت میشود.
وقتی در مورد نحوه تامین هزینههای جانبی این موسسه سؤال میکنیم، تصریح میکند: با توجه به اینکه ساختمان این موسسه خیلی بزرگ است، قسمتی از محیط آن اجاره داده میشود. سالن اجتماعات مرکز نیز در زمانهایی که به آن نیازی نیست برای برگزاری مراسم، اجاره داده میشود تا هزینههای لازم برای امور بچهها تامین شود. همچنین در ساعاتی که نیاز به استفاده از استخر نیست، عموم مردم میتوانند از آن استفاده کنند که این موضوع باعث درآمدزایی برای موسسه هم میشود.
ارائه مدرک فنیوحرفهای به بچههای استثنایی
او گریزی هم میزند به روش آموزش کارآموزان این موسسه و ادامه میدهد: بچه های استثنایی، جزو کمتوانان ذهنی محسوب میشوند. به همین دلیل کیفیت دروس تئوری آنها بسیار پایین است و در این دروس پیشرفت چندانی ندارند. به همین خاطر سعی میشود بیشتر حرفهآموزی به آنها آموزش داده شود و البته در پایان دوره به آنها مدرک ارائه میشود. چون این افراد، استثنایی هستند، مدارک ویژهای دارند. مدرک پیشحرفهای کارآموزان، معادل راهنمایی عادی و مدرک حرفهای، معادل متوسطه است.
او کلاسهای آشپزی، سرمهدوزی، مهارتهای زندگی، قالیبافی، روباندوزی را از جمله مهارتهای آموزشی دختران و معرقکاری، مشبک، قابسازی، درودگری، راستهدوزی و پرورش گیاهان آپارتمانی را نیز از جمله مهارتهای یادگیری برای پسران معرفی میکند.
اما ادامه تحصیل این کارآموزان که خیلی از آنها بچههای پرانرژی و بانشاطی هستند هم در نوع خود جالب است. براساس گفتههای مدیر این موسسه، دختران در مقطع پیشحرفهای در اینجا مشغول هستند که پس از پایان این دوره برای ادامه تحصیل در مقطع حرفهای باید به مرکز دیگری بروند.
در مشهد مرکز آموزشی حرفهای «صالحه» واقع در خیابان حجاب برای آنها در نظر گرفته شده است. اما پسران که دوره حرفهای را در اینجا میگذرانند در سال آخر، یک واحد درسی به نام کارورزی دارند که ۱۲۰ساعت است و باید در ۲۰روز هر روز به مدت ۶ ساعت از زمان پایان امتحانات به مرکز بیایند تا این واحد عملی را بگذرانند و موفق به دریافت مدرک این مقطع شوند.
بازار از محصولات بچهها استقبال نمیکند
تصور کنید زمان زیادی برای انجام کاری بگذارید و انتظار داشته باشید که در پایان آن به نتیجه مشخصی برسید ولی همان زمان به شما اعلام کنند همه کارهایی که کردهاید بینتیجه بوده است و درواقع عمرتان را بیهوده تلف کردهاید! این دقیقا حال و روز این روزهای بچههای آهستهگام است و شرایط به گونهای است که بچههایی که در اینجا فعالیت میکنند، بعد از پایان دوره کارآموزی تقریبا امیدی برای ورود به بازار کار ندارند.
این موضوعی است که مدیر موسسه به آن اشاره میکند و ادامه میدهد: متاسفانه بازار از این کارآموزان و محصولاتی که تهیه میکنند، استقبال نمیکند. با توجه به وضعیت جسمانی و ذهنی افراد، نگهداری دائم آنها در خانه بسیار سخت است و رها کردن شان در جامعهای که در آن هیچ جایگاه شغلی برای آنها وجود ندارد، معقول نیست.
۲۰ نفر از فارغالتحصیلان موسسه در کارگاهها مشغول به کار هستند
موسسه آهسته گام اولین موسسهای است که برای کارآموزان فارغالتحصیل دوره حرفهای در نظر گرفته است. در همین رابطه کارگاههایی با عنوان کارگاه حمایتی تشکیل دادهایم تا کارآموزان فارغالتحصیل با رضایت خانواده برای ادامه فعالیت به این کارگاه بیایند و در زمینه مهارتهایی که آموزش دیدهاند، مشغول شوند. تعداد افرادی که در این مراکز فارغالتحصیل میشوند، کم است و نمیتوان آن را با مدارس عادی مقایسه کرد.
اما حدود ۲۰ نفر از فارغالتحصیلان موسسه در کارگاهها مشغول به کار هستند. پسران این مرکز در رشتههای مشبک، معرق و قابسازی کارهایی با عنوان تابلوهای مشبک و معرق و کارهای حجمی انجام میدهند. این کارگاه بعدازظهرها از ساعت سه تا هفت شب برپاست و از سال آینده قرار است این کارگاهها در نوبت صبح نیز برگزار شود.
وقتی از قنبرپور در مورد پرداخت حقوق ماهانه به کارآموزان این موسسه میپرسیم، به این نکته اشاره میکند که این کارگاهها ضمن ایجاد سرگرمی، به نوعی شغل بچهها هم محسوب میشود و ماهانه حقوق اندکی هم به آنها تعلق میگیرد.
البته کار آنها با افراد شاخصی که در این زمینهها فعالیت میکنند، تفاوتهای زیادی دارد و اینها نمیتوانند با بازار رقابت کنند، اما از آنجا که جایگاه شغلی مناسبی در جامعه ندارند، همین مقدار فعالیت نیز بسیار عالی است. البته خیّران میتوانند با سفارشهایی که به آنها میدهند، در این رابطه به آنها کمک کنند. همچنین نمایشگاههایی تشکیل میشود که هنر آنها در این محلها به نمایش درمیآید.
قرار است، در آینده برنامههای خوبی برای حمایت از کارآموزان این موسسه انجام گیرد. قنبرپور در اینباره تصریح میکند: در جلسات اخیر که با برنامهریزان و خیّران مرکز داشتهایم، صحبتهایی برای برپایی غرفههای دائمی در مکانهای کلیدی سطح شهر مانند کوهسنگی، راهآهن و فرودگاه داشتیم.
البته هدف ما معرفی این هنرها نیست، بلکه معرفی فعالیتهای کارآموزان استثنایی است و اینکه بتوانیم با ارائه، فروش و درآمدی که از این کارها برای آنها حاصل میشود، ذرهای امید و خودباوری به آنها هدیه دهیم.
انتهای گفتگویمان با مدیر موسسه آهستهگام شنیدن دغدغههای وی برای کارآموزانش است و اینکه چه مسائلی وضعیت فعالیت آنها را تهدید میکند و میگوید: با ورود بیرویه کالاهای چینی که کاملا به صورت دستگاهی و تقلبی هستند و آگاه نبودن از فعالیتهای کارآموزان استثنایی، از هنر و خلاقیتهای آنها غافل ماندهایم.
در صورتی که آنها با وجود معلولیتهای جسمی و ذهنی، کارهای بسیار ارزشمند و اصیلی انجام میدهند که هنر دست بوده و انجام آنها مستلزم هماهنگیهای دقیقی بین چشم و دست است. یادمان باشد که اگر گذرمان به مرکز خریدی افتاد و کار مشبک یا معرقی را به ما نشان دادند و گفتند این کار هنرمند معلول است، بدانیم که با خرید آن از کسی یا کسانی حمایت میکنیم که در جامعه کنونی، جایگاهی برای شغل او در نظر گرفته نشده است و برای کاری که انجام میدهد نیاز به تشویق و حمایت ما دارد.
*این گزارش چهارشنبه، ۱۴ تیر ۹۱ در شماره ۱۱ شهرآرامحله منطقه ۱۰ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
