روشا اکبری؛ نابغه خراسانی که در ۱۴سالگی قهرمان جهان شد 
کسبوکار با چهارفرزند 
روشا اکبری؛ نابغه خراسانی که در ۱۴سالگی قهرمان جهان شد
مژده رنگیان | همهچیز از ششسالگی آغاز شد؛ زمانی که سرنوشت، دختر باهوش قصه ما را پای صفحهای چهارخانه با مهرههای سیاه و سفید نشاند؛ صفحهای که قرار بود صرفا وسیلهای برای بازی و سرگرمی باشد، اما خیلی زود به بخشی جدی از زندگیاش تبدیل شد.
«روشا اکبری» نخستینبار زمانی که تنها هشت سال داشت، تصویرش بهعنوان قهرمان و نابغه تازه شطرنج ایران در رسانهها منتشر شد. مسیری که از رؤیای قهرمانی در ایران آغاز شده بود، هشت سال بعد به قهرمانی جهان ختم شد.
امروز روشا، در حالی که تنها چهارده سال دارد، هم عنوان «استاد فدراسیون بینالمللی شطرنج» را بهدست آورده و هم افتخارات متعددی را در کارنامهاش ثبت کرده است؛ از قهرمانی در رقابتهای ردههای سنی جهان و المپیاد دانشآموزان گرفته تا مدالهای رنگارنگ آسیایی و بینالمللی.
اولین دیدار با مهرههای سفید و سیاه
روشا متولد سال ۱۳۹۰ است و این روزها در پایه نهم دبیرستان تحصیل میکند. زمانی که ششساله بود، مانند دیگر کودکان راهی مهدکودک و پیشدبستانی شد. مادر روشا که در کنار بازیهای کودکانه، نگاهی هم به آینده دخترش داشت، او را برای نخستینبار با شطرنج آشنا کرد. همان تجربه ساده پیشدبستانی، نقطه آغاز مسیری شد که امروز به قهرمانی جهان ختم شده است.
ورود جدی روشا به دنیای حرفهای شطرنج از هشتسالگی رقم خورد. خودش میگوید: نخستین موفقیتم قهرمانی در مسابقات پیشدبستانیهای نیشابور بود. بعد از آن در رقابتهای استانی، کشوری و آسیایی زیر هشت سال شرکت کردم. سال ۱۳۹۷ نایبقهرمان مسابقات کشوری شدم و سال ۱۳۹۸ توانستم قهرمانی مسابقات سریع کشوری، نایبقهرمانی برقآسای کشوری، مقام دوم مشترک مسابقات آسیایی ۲۰۱۹ و قهرمانی مسابقات بینالمللی کاسپین را به دست بیاورم.
ادامه مدالهای طلایی
روشا در ادامه این مسیر، سال ۱۳۹۹ و در ۹سالگی، قهرمان مسابقات کشوری شد. سال ۲۰۲۱ برای او سالی پرمدال بود؛ از قهرمانی مسابقات آسیایی تیمی در سریلانکا گرفته تا مدال طلای تیمی مدارس آسیا در فیلیپین، نایبقهرمانی انفرادی غرب آسیا و قهرمانی آسیا در رده سنی کمتر از ۱۰ سال دختران.
در دورههای آمادگی برای مسابقات خارجی، گاهی روزانه تا ۱۰ ساعت تمرین میکنم
او درباره مسابقات سال ۱۴۰۰ میگوید: در رقابتی که ۱۱۴ شطرنجباز از ۲۱ کشور حضور داشتند، تنها ایرانیای بودم که میان همه ردههای دختران و پسران موفق شدم مدال طلا کسب کنم و قهرمان آسیا شوم.
سال پرطلای روشا
سال ۱۴۰۴ یکی از مهمترین سالهای زندگی ورزشی روشا بود. فروردینماه، در المپیک دانشآموزی جهان، تنها دختر اعزامی از خراسانرضوی بود که توانست با وجود رقابت با حریفان قدرتمند، مدال طلا را از آن خود کند. در شهریورماه نیز بهعنوان نخستین دختر خراسانی موفق به کسب عنوان استاد فدراسیون بینالمللی شطرنج شد. ماه گذشته هم به دعوت فدراسیون جهانی، در رقابتهای بلیتس قهرمانی جهان ردههای سنی، عنوان قهرمانی جهان در رده کمتر از ۱۵ سال دختران را به دست آورد.
شطرنجی که به کمک تحصیل آمد
روشا معتقد است شطرنج نهتنها مانعی برای تحصیلش نبوده، بلکه به او کمک هم کرده است. تحصیل در مدرسه فرزانگان با حجم بالای درس همراه است، اما شطرنج به او مدیریت زمان را آموخته. به همین دلیل توانسته تحصیل و ورزش حرفهای را همزمان پیش ببرد. او همواره شاگرد ممتاز بوده و در دوران مسابقات نیز از همراهی مدیر، معلمان و همکلاسیهایش بهرهمند شده است.
درباره تمریناتش توضیح میدهد: در دورههای آمادگی برای مسابقات خارجی، گاهی روزانه تا ۱۰ ساعت تمرین میکنم. اما در زمان امتحانات مدرسه ممکن است حتی یک روز کامل تمرین نداشته باشم.
الگویی برای رسیدن به قله
در میان قهرمانان بزرگ شطرنج جهان، روشا مگنوس کارلسن را الگوی خود میداند؛ قهرمانی که سالها بر بام شطرنج جهان ایستاده است. او میگوید: آرزوی من این است که روزی قهرمان شطرنج بزرگسالان جهان شوم و عنوان استادبزرگ را هم کسب کنم. برای رسیدن به این هدف، هر روز تلاش میکنم.
از روشا درباره علاقهاش به مهرهها و اینکه کدام یک برایش متفاوتتر و دوستداشتنیتر است جویا میشویم. «نمیتوانم بگویم کدام مهره را بیشتر یا کمتر دوست دارم، چون در هر بازی باتوجه به موقعیت هرکدام میتوانند با ارزش و تعیینکننده باشند. ولی از بین همه مهرهها، "وزیر" برایم دوستداشتنی و متفاوتتر است.»
بفرمایید شطرنج
قهرمان جهان پیشنهاد میدهد: اگر شما هم شطرنج دوست دارید، میتوانید از کلاسهای عمومی و خصوصی در سطح شهر استفاده کنید یا به هیئت شطرنج شهر مراجعه کنید. برخی مدارس هم آموزش شطرنج دارند. شطرنج باعث افزایش تمرکز، یادگیری و اعتماد به نفس میشود و با کمک آن مدیریت زمان را یاد میگیریم. شطرنج به من آموخت با تلاش و تمرین هر چیزی دستیافتنی است.
مدالهای روشا
مدال طلا مسابقات جهانی کمتر از ۱۵سال دختران به میزبانی ترکیه ۱۴۰۴
مدال طلا مسابقات المپیک دانشآموزی جهان به میزبانی صربستان۱۴۰۴
مدال طلا مسابقات آسیایی کمتر از ۱۰ سال دختران ۱۴۰۰
مدال طلا فینال مسابقات جهانی گرندپریکس کمتر از ۱۰ سال دختران ۱۴۰۰
مدال طلا مسابقات کشوری برقآسا سال ۱۳۹۸،۱۴۰۱،۱۴۰۲،۱۴۰۴
مدال نقره مسابقات آسیایی کمتر از ۸ سال دختران ۱۳۹۸
مدال نقره سوپرفینال مسابقات جهانی گرندپریکس کمتر از ۱۰ سال ۱۴۰۰
مدال نقره مسابقات مدارس جهان کمتر از ۱۳سال۱۴۰۳
مدال برنز مسابقات جهانی برقآسا کمتر از ۱۲ سال ۱۴۰۲
مدال برنز مسابقات آسیایی سریع کمتر از ۱۲ سال ۱۴۰۲
مدال برنز مسابقات مدارس جهان کمتر از ۱۳سال ۱۴۰۳
مدال برنز مسابقات استاندارد مدارس آسیا کمتر از ۱۳سال ۱۴۰۳
* این گزارش یکشنبه ۱۹ بهمنماه ۱۴۰۴ در شماره ۱۶۶ ضمیمه شهربانو در روزنامه شهرآرا چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
