محمدعلی آینهچیان، تریبوندار راهپیماییهای مشهد در روزهای انقلاب بود 
زندگی عاشقانهمان در میان مبارزات انقلابی آغاز شد 
۴۰ سال موفقیت تیم بسکتبال با ویلچر آسایشگاه امامخمینی(ره)
تیم بسکتبال جانبازان آسایشگاه امامخمینی (ره) بار دیگر موفق به کسب مقام قهرمانی کشوری شد. کسانی که قریب چهاردهه میشود هرسال در مسابقات قهرمان کشوری جانبازان در رشته بسکتبال باویلچر بر سکوی افتخار میایستند.
خبر کوتاه بود؛ تیم بسکتبال جانبازان آسایشگاه امامخمینی (ره) بار دیگر موفق به کسب مقام قهرمانی کشوری شد. خبری که لابهلای اخبار و اتفاقات روزمره آذرماه امسال گم شد، نشان از افتخاری دارد که پشتش دنیایی از غیرت، همت و تلاش جانبازان نهفته است؛ کسانی که قریب چهاردهه میشود هرسال در مسابقات قهرمان کشوری جانبازان در رشته بسکتبال باویلچر بر سکوی افتخار میایستند.
این ورزشکاران بیمدعا که با گذر بیشاز سه دهه از اتمام جنگ و با رده سنی بیشتر از پنجاه تا شصتسال، با شور و هیجان جوانان بیستساله به میدان رقابت میروند، امسال نیز مانند سنوات گذشته با کسب افتخار قهرمانی به جمع دوستان و همرزمانشان در آسایشگاه برگشتند تا شادی امروزشان را با همرزمان دیروزشان قسمت کنند.
افتخارآفرینی این ورزشکاران در سالهای گذشته، مدام تکرار شده است و همین موضوع بهانهای شد که با آنها در سالن تمرینشان به گپوگفت بنشینیم.
آغاز مسیر قهرمانی از سالن شهیدعطاران
هوا گرگومیش است که به بوستان ملت میرسیم. سوز و سرمای زمستانی در این وقت صبح شدیدتر است. صدقدمی از ورودی آسایشگاه جانبازان امامخمینی (ره) نگذشتهایم که صدای فریادهای توأم با هیجان از سالن ورزشی آسایشگاه به گوش میرسد.
ساعت از ۴:۳۰ عصر گذشته و تمرین دوساعته تیم شروع شده است. این ورزشکاران با همت فراوان در این هوای سرد و با مشقتهایی که برای رفتوآمد دارند، دور هم جمع شدهاند. گفتوگو را با پیشکسوت تیم شروع میکنیم. او بنیانگذار تیم بسکتبال جانبازان در اوایل دهه۶۰ بوده است.
قدیر رضایی متولد ۱۳۳۱ است. در شروع جنگ در سال۱۳۵۹ یک پایش را در مناطق عملیاتی جا گذاشت. آقاقدیر از سال۶۱ وارد تیم بسکتبال باویلچر استان شد، اما بعداز چندماه، او و چندنفر دیگر تصمیم گرفتند برای ایجاد روحیه نشاط جانبازان، تیم بسکتبال با ویلچر ویژه جانبازان را راهاندازی کنند.
آقاقدیر تعریف میکند: سال۶۲ با پانزدهنفر از بچههای جانباز، تیم بسکتبال باویلچر استان خراسان را تشکیل دادیم. تا چندسال تمرینات در سالن ورزشی شهیدعطاران در میدان تختی برگزار میشد. بعدها با اختصاص بنای ضلع شرقی بوستان ملت به اقامتگاه جانبازان قطع نخاعی، زمین آسفالتی برای بازی در آن قسمت از بوستان ملت، تجهیز شد تا بچههای تیم، تمرینات خود را منسجمتر دنبال کنند. سال۷۵ نیز بههمت شهرداری منطقه، سالن ورزشی استانداردی در سمت چپ ورودی آسایشگاه ساخته شد و از آن سال، تمرینات تیم در همین سالن برگزار میشود.
افتخار لیگ برتری به مدت ۱۷ سال
مربی و بازیکن سابق بسکتبال باویلچر جانبازان به کلاسبندی بازیکنان تیم اشاره میکند و میگوید: بازیکنان تیمهای معلولان و جانبازان، باتوجهبه درصد مجروحیت، کلاسبندی میشوند. بهعنوان مثال من که یک پا را از دست دادهام، در کلاس ۵/ ۴ قرار میگیرم.
جانبازی که از ناحیه کمر به پایین قطع نخاع است و برای حفظ تعادل باید از چندجا پاها با کمربند بسته شود تا وقت بازی زمین نیفتد، در کلاس یک قرار دارد و درمجموع امتیازات بازیکنان تیم وسط زمین نباید از ۱۲ بالاتر شود. بهعنوان مثال هر پنجبازیکن وسط زمین نمیتوانند در کلاس۴ باشند، چون مجموع امتیاز کلاسشان ۲۰ میشود و این خلاف مقررات است.
او که بهدلیل بالاتربودن کلاس معلولیتش و فرصت کم بازی، هفدهسال مربی تیم بوده است، ادامه میدهد: بهدلیل شرایط جسمی بهتر اگر من در زمین بودم، باید دو نیروی کلاس پایین با وضعیت جسمی ضعیفتر در تیم جایگزین میکردیم تا تعادل امتیاز کلاسبندی حفظ شود. بههمیندلیل نظر اکثریت تیم بر این شد که من در سالهای ابتدایی تشکیل تیم، مربی باشم.
در دوره مربیگری جانباز قدیر رضایی، هفدهسال نام تیم بسکتبال آسایشگاه امامخمینی (ره) در زمره تیمهای منتخب کشور بوده و در رده لیگ برتر جانبازان همراه تیم درخشیده است.
اعتیاد به ورزش
نیمساعتی از شروع تمرینات میگذرد و اعضا سخت گرم تمرین هستند. با نشستن توپ در سبد، صدای فریادهای توأم با هیجان و شادی فضای سالن را پر میکند. علیاکبر احمدیان، جانباز نخاعی که در سال۶۷ مجروح شده، بازیکن شماره۱۲ تیم است. او قبل از پاگرفتن آسایشگاه امامخمینی (ره) در دل بوستان ملت، در مجموعه محبانالرضا (ع) بستری بوده، اما بعدها چهارسال را در آسایشگاه گذرانده است.
احمدیان که در دوره نقاهت، درس را هم ادامه داده است، پساز اخذ مدرک پزشکی عمومی درکنار مدیریت بخش درمان آسایشگاه به عضویت تیم بسکتبال درآمد. او با خنده میگوید: اعتیاد به هر چیزی بد است، اما در ورزش هرچه معتادتر، جسم و روح سالمتر و حال بهتر است. من خودم به ورزش اعتیاد پیدا کردهام. در این بیستواندی سالی که ورزش حرفهای بسکتبال با ویلچر را شروع کردهام، اولویتم فعالیت ورزشی و حضور در جلسات تمرین بوده است.
پسران بهجای پدران
آقاعلیاکبر که در زمین در پست سنتر به کار تیم میآید، درباره شور و هیجان زیاد رقابتها میگوید: تیمهای جانبازان، پا به میانسالی گذاشته است و اکثر اعضا بیشتر از پنجاهشصتسال سن دارند. بنیانگذاران ورزش جانبازان برای تزریق روحیه نشاط و جوانسازی تیمها تصمیم به بهکارگیری فرزندان ورزشکار معلول جامعه ایثارگری در تیمهای ورزشی گرفتند. بهعنوان مثال در تیم بسکتبال فقط امکان بهکارگیری دو نیرو از خارج کادر جانبازان داریم که در زمین مسابقه هم حضور هردو با هم امکانپذیر نیست. این امتیاز برای همه تیمهایی که در رقابت کشوری حضور داشتند، وجود داشت و ما هم از حضور فرزند معلول یکی از ایثارگران استفاده کردیم.
او به افتخارات این تیم از گذشتههای دور تا امروز اشاره میکند و میگوید: تیم ورزشی بسکتبال آسایشگاه امامخمینی (ره) به اندازه همه سالهای حضورش در میادین رقابت، افتخار کسب کرده است، درحالیکه قانون مجوز حضور فرزندان معلول خانواده ایثارگری در چند سال اخیر داده شده است.
برتری مقتدرانه در فینال رقابتها
«این تیم در فینالهای زیادی شرکت کرده است، چه در رقابتهای پیشکسوتان و چه مسابقات قهرمان کشوری، اما در بازی فینال کسب مقام قهرمانی کشوری با تفاضل گل ۶۶ دربرابر ۲۹، شاهکار کرد ومقتدرانه قهرمان شد.»
ما هیچوقت برای گرفتن جام قهرمانی و مدال، پا به میدان ورزشی نگذاشتهایم
اینها صحبتهای علی قربانی است که از حدود پنجسال قبل بهعنوان مربی به تیم بسکتبال با ویلچر جانبازان ملحق شده است. او که بیشاز سهدهه از عمرش را در این رشته ورزشی گذرانده و زمانی عضو تیم ملی بوده است، قدرت بدنی و تبحر اعضای تیم را بسیار خوب توصیف میکند و میگوید: دوسه روز حضور در سالن در هفته و تمرینات مداوم و البته اراده جانبازان عزیز، رمز موفقیت آنها در این سالها بوده است.
مسابقات قهرمان کشوری بسکتبال با ویلچر جانبازان با حضور پانزدهتیم از سرتاسر کشور از ۲۲ تا ۲۷ آذر به مدت پنجروز در رامسر برگزار شد. تیم جانبازان خراسانرضوی اول و خوزستان و تهران بهترتیب دوم و سوم شدند و تیم خوزستان، حریف تیم خراسان در فینال بود.
قربانی با اشارهبه اختلاف گل در مسابقه با تیم قَدَری، چون خوزستان، میگوید: تیم جانبازان خوزستان از تیمهایی است که فینالهای بسیاری را تجربه کرده و تیمی قوی است. لذت پیروزی امسال، بهخاطر تفاضل گل دوبرابری است که مقابل تیم حریف کسب کردیم و این شیرینی برد را بیشتر میکرد.
فینال جنجالی در شیراز
حسن مقدم یکی دیگر از پیشکسوتان تیم بسکتبال جانبازان است. او که قبل از عملیات رفع حصر آبادان در اوایل دهه۶۰ مجروح و ویلچرنشین شد، از همان سالهای ابتدایی مجروحیت، سعی کرد با انجام ورزش، دستانش را قوی کند تا جای پاها را بگیرد. با حضور در تیم بسکتبال جانبازان آسایشگاه امامخمینی (ره) تمرینات خود را شروع کرد و سالها جزو پنج نفر اصلی تیم بوده است.
مقدم که بیشتر عمر شصتودوساله خود را در این تیم گذرانده است، از بازی فینالی یاد میکند که چند سال قبل نزدیک شب چهارشنبهسوری در شیراز برگزار شد و حریف مقابلشان در بازی فینال، میزبان مسابقات بود. او آن را جنجالیترین بازی این سالها میداند.
حسنآقا تعریف میکند: مساویشدنهای پیاپی در آن بازی، باعث شده بود بازی خیلی بیشتر از تایم معمولی زمان ببرد. هر پنجدقیقه بازی تمدید میشد و هردو به یک اندازه، توپ را در سبدها میانداختیم؛ طوری که وقت اضافه بیستدقیقهای، شصتدقیقه زمان برد. ازطرفی شیرازیها به تیمشان متعصب بودند و وقت گلزدن تیم به ما، ترقههای زیادی وسط زمین انداخته میشد.
آن روز با آن هیاهو و فریاد تماشاگرها که در سالن میپیچید و صدای ترقه هایی که به زمین میخورد، با بوی باورت و دود، واقعا میدان جنگ به شکلی شیرین و متفاوت برای ما تداعی شد. در آن وضعیت باز هم ما پیروز میدان شدیم.
فقط ۴ نفر باقیماندند
از سال۱۳۷۳ وارد تیم بسکتبال جانبازان استان خراسان رضوی شد. او قبل ورود به تیم ملی در رشتههای ورزشی دیگری بازی و مقامهای فراوانی کسب کرده بود؛ از وزنهبرداری و دوومیدانی با ویلچر گرفته تا والیبال نشسته و تنیس روی میز، اما درنهایت بسکتبال را برای ادامه ورزش حرفهای انتخاب کرد.
محمدرضا کریمی، کاپیتان تیم بسکتبال جانبازان آسایشگاه امامخمینی (ره) در سه دهه حضورش در این رشته، دوازدهسال در تیم ملی بسکتبال با ویلچر حضور داشته و از این مدت، هشتسال کاپیتان تیم بوده است. درحالحاضر هم حدود دوازدهسال است کاپیتانی تیم جانبازان را برعهده دارد.
او درباره رمز حضور مقتدرانه این تیم در رقابتها میگوید: تنها رمز موفقیت پیروزمندانه تیم، حضور مرتب بچهها در تمرینات و ورزش برای حفظ قدرت بدنی و سلامتی است. بچههای ما فقط به نیت حضور در مسابقه سر تمرینات حاضر نمیشوند، بلکه اولویت همه ما حفظ سلامتی و قدرت بدنی است.
کاپیتان تیم دوست دارد از مربیان و همتیمیهایی یاد کند که دیگر میان آنان نیستند؛ از تیم پانزدهنفره اولیه فقط چهارپنجنفر مانده و بقیه شهید شدهاند. سیدعلی یوسفی، مرد شماره یک اخلاق تیم، شهیدان جمسوار، رمضانی، علیزاده، نوروزی، قربانزاده و....
او همچنین از حبیب زینلمحاسبتی، بنیانگذار بسکتبال با ویلچر ایران بهعنوان نخستین مربی تیم یاد میکند و میگوید: مرحوم محاسباتی از پیشکسوتان این رشته در زمان خودش و سالها مربی تیم ملی کشورمان بود.
دلگرم به نگاه امام رئوف
گوشه زمین روی ویلچر نشسته و به تشویق دو تیم که همه خودی هستند، مشغول است. او از سال۱۳۸۲ به تیم بسکتبال جانبازان پیوسته است. حسیناصغر مقدمداوودی ۵۵سال دارد و سال۶۶ در جزیره مجنون، شیمیایی و از ناحیه گوشها دچار مجروحیت شد. سالها بعد در عملیاتی در شمالشرق کشور دچار ضایعه نخاعی و به آسایشگاه جانبازان قطع نخاعی امامخمینی (ره) منتقل شد.
حضور بین همرزمانی که در شرایط جسمانی مشابه هستند و تشویق آنان، سبب پیوستنش به تیم بسکتبالیستها شد. مقدم از خاطرات خوش این حضور میگوید: همیشه رقابتهای ما دوستانه بوده است و بازیکنان تیم مقابل را بهجای اینکه به چشم حریف ببینیم، بیشتر به چشم دوستان دیرین و رفقای روزهای سخت میبینیم.
اعتیاد به هر چیزی بد است، اما در ورزش هرچه معتادتر، جسم و روح سالمتر و حال بهتر است
او که در این سالها در پستهای مختلف تیم بازی کرده است، درباره خواندن صلوات خاصه امامرضا (ع) قبل هر بازی میگوید: در همه مسابقات، قبل ورود به زمین، دستهجمعی صلوات خاصه امامرضا (ع) را زیر لب زمزمه میکنیم و به پشتگرمی نگاه امام رئوفمان، چرخهای ویلچر را بهسمت زمین رقابت میچرخانیم.
مسئولان فراموشمان کردهاند
سوت پایان تمرین زده میشود و زمین باید برای تحویل به گروه ورزشی دیگر آماده شود. قهرمانان یکییکی سالن را ترک میکنند تا دو روز بعد که دور هم جمع میشوند و من در اندیشه کموکاستیها و مشکلاتی هستم که لابهلای حرفها به زبان آورده میشود، اما بسط داده نمیشود؛ ازجمله نبود حمایت مالی در سالهای اخیر برای حضور تیم بسکتبال جانبازان امامخمینی (ره) در سفرها و هزینههای سنگین رفتوآمد، دردسر سفرهای زمینی با خودرو که برای یک جانباز قطع نخاعی و ویلچری بسیار دشوار است، حمل ویلچر مخصوصی که هریک از اعضای تیم برای حضور در مسابقه باید با خود همراه داشته باشد؛ اسکان و زمان حضور در اردو هم دردسرهای خاص خودش را دارد.
یکی از جانبازان میگوید: ما هیچوقت برای گرفتن جام قهرمانی و مدال، پا به میدان ورزشی نگذاشتهایم. همانطورکه هنگام جنگ برای کسب امتیاز و غنیمت نرفته بودیم، الان هم از مسئولان چیز زیادی نمیخواهیم؛ فقط شرایط حضور ما را در مسابقات قهرمان کشوری و پیشکسوتان تسهیل کنند تا ما اینقدر دغدغه به سلامت رسیدن به مسابقه و هزینههای سنگین سفر را نداشته باشیم.
* این گزارش پنجشنبه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ در شماره ۶۲۴ شهرآرامحله منطقه ۱۱ و ۱۲ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
