آموزش قوانین رانندگی به دانشآموزان در فرهنگسرای ترافیک
بوقهای ممتد، لاییهای پیدرپی، سبقتهای غیرمجاز و... متأسفانه کمکم دارد تبدیل به عادات ترافیکی مردم شهرمان میشود. ترس از جریمه، گرچه تاحدی بازدارنده است، هیچگاه نمیتواند جای راهحل اساسی را بگیرد. بهترین راه برای حل مشکلات ترافیکی شهر و نهادینهکردن فرهنگ رانندگی، بازگشت به گذشته است؛ شاید جایی در دوران کودکی.
تحقیقات نشان داده بهترین سن برای آموزش فرهنگ ترافیک، همان سالهای آغازین دوران آموزش است. پارک ترافیک محمدیه نیز برای پاسخ به همین نیاز بهعنوان اولین پارک ترافیک کلانشهر مشهد، فعالیت خود را از سال۹۴ آغاز کرده و درحال حاضر، پذیرای کودکانی از گروههای سنی پنج تا دهسال است.
مینیاتوری از شهر
تابلوهای راهنماییورانندگی، خطکشیهای عابر پیاده، مسیر سبز که نمایانگر راه دوچرخهسواران است و ماشینهای کوچک پارکشده در میانه حیاط، در نگاه اول مینیاتوری از شهر را پیش رویمان به نمایش میگذارد. همه اینها در فضایی با وسعت ۳هزار مترمربع، شامل ساختمانی دوطبقه و حیاطی بزرگ با طرح و نقش ترافیکی، جای گرفته است.
اینجا در حال حاضر، تنها پارک ترافیک مشهد است که قبلاز رسیدن بچهها به سن قانونی، قوانین و مقررات راهنماییورانندگی را به آنها آموزش میدهد. این پارک که در تقاطع دو خیابان مجیدیه و محمدیه واقع شده، با هدف آموزش رفتار ترافیکی به کودکان و نوجوانان طراحی شده است و در حال حاضر بهصورت رایگان دراختیار مهدکودکها و مدارس مقطع ابتدایی قرار میگیرد. گردش نیمروزه ما در پارک ترافیک را بخوانید و رانندگی راننده کوچولوها را با آنچه در شهر میبینیم، مقایسه کنید.
ترافیک روی کاغذ
نقاشی، اولین ارتباط بچهها با موضوع ترافیک است. آنها با نشستن پشت میزهایی که مجهز به انواع مدادرنگی، ماژیک و مدادشمعی است و با الهام از نقاشیهای بچگانه و همچنین تابلوهای راهنمایی و رانندگی چسبیده بر در و دیوار اتاق، شروع به کشیدن ترافیک روی کاغذ میکنند.
یکی، چراغ راهنماییورانندگی میکشد و با پررنگکردن قرمز، ماشینها را پشت خطی قطار میکند. دیگری در سراسر کاغذ، هوا را سیاه و پردودودم میکشد. اینها اولین دیدگاه بچهها از وضعیت ترافیک شهر است که ساعتها میتواند توسط کارشناسان تحلیل شود.
همراه با داداش سیا و عمو پورنگ
با اتمام نقاشی، بچهها در یک صف که پیشتر توسط مربیان منظم شده، راهی طبقه بالا میشوند تا اینبار مفاهیم اولیه ترافیکی را با زبان موزیک و ترانه بیاموزند. در این قسمت اسدی، مربی آموزش ترافیک پساز نمایش چند اسلاید و توضیحات مقدماتی، با پخش کلیپهایی از عموپورنگ و کمک عروسکهای داداش سیا و خواهرش بهاره، بچهها را با تابلوهای راهنماییورانندگی، اهمیت بستن کمربند ایمنی، صحبتنکردن با راننده، عبور به سلامت از خیابان و... آشنا میکند.
رانندگی قبلاز رسیدن به سن قانونی
صدای هیاهوی بچهها با دیدن ماشینهای شارژی، همه سکوت پارک را خطخطی میکند. بچهها با لباسهای یکدست که فرم مدرسهشان است، درحالیکه چشم از ماشینها برنمیدارند، برای سوارشدن صف میبندند. اسدی، مربی پارک ترافیک از راه میرسد و پساز توضیحات مقدماتی درباره نحوه روشنکردن ماشینها، از آنان میخواهد حین رانندگی هرآنچه را در کلاس آموختند، پیاده کنند. سپس خود چونان پلیس راهنمایی در چهارراه مرکزی مستقر میشود و پساز نواختن بر سوت، حرکت رانندهکوچولوها را هدایت میکند.
بچهها هیجان زیادی برای اولین رانندگیشان در شهر پرپیچوخم و پرعلائم دارند؛ بااینحال سعی میکنند سرعت مطمئنه را حفظ کنند و خاطر مربی را نیازارند. هرگاه یکی از رانندهها بیمحابا به جدول میکوبد یا بدون توجه به خطوط عابرپیاده از چهاراره میگذرد، اسدی با کلام یا اشاره دست، او را راهنمایی میکند.
با اینکه بچهها تنها یک ساعت آموزش دیدهاند و بسیاری از آنان، اولین تجربه رانندگیشان را سپری میکنند، رفتار ترافیکی خوبی به نمایش میگذارند، شاید حتی بهتر از برخی رانندگان سطح شهر. اغلب آنان جایی که خط ممتد وسط خیابان است سبقت نمیگیرند، سر چهارراه کامل میایستند تا دوستان پیادهشان عبور کنند و خلاصه با اینکه ممکن است زمان اندکی که برای رانندگی دراختیارشان گذاشته شده، تمام شود و ماشین را به دیگری واگذار کنند، هیچ عجلهای برای سبقت و لایی ندارند.
دوچرخهسواری در مسیر سبز
مسیر سبزی که دورتادور پارک امتداد یافته، ویژه دوچرخهسواران است. بخشی دیگر از بچهها نیز درحالیکه کلاه کاسکتهای رنگی به سر گذاشتهاند، داوطلب دوچرخهسواری در این مسیر سبز و ایمن شدهاند. یکی از مربیان مشغول صفبندی این قسمت است. او ابتدا میپرسد چه کسانی دوچرخه دارند و سواری آن را بلدند. سپس توضیحاتی درباره اهمیت کلاهکاسکت میدهد و از دانشآموزان میخواهد هرگز بدون پوشیدن آن دوچرخهسواری
نکنند.
تابلوخوانی در شهر
بچههایی که نوبت ماشینسواریشان به پایان رسیده حالا همراه با اسدی، دورتادور پارک میگردند و به سوالات او درباره تابلوهای راهنمایی که همین چند دقیقه پیش آموزش دیده بودند، جواب میدهند. از انواع تابلوها چندنمونه در اینجا یافت میشود که به تناسب موقعیت مکانی خیابانها نصب شده است.
بچهها بهسرعت از مقابل تابلو «توقف مطلقاً ممنوع» میگذرند و اسدی را وادار به خنده میکنند؛ تاجاییکه مجبور میشود دوباره توضیح دهد: این تابلو مخصوص ماشینهاست نه عابران پیاده؛ بنابراین وقتی پیادهاید میتوانید پای این تابلو بایستید.
بچهها که گویی خیالشان راحت شده حواسشان را پی تابلویی دیگر میدهند تا بتوانند با پاسخگویی صحیح به سوالات اسدی، جایزه بیشتری درو کنند و از همشاگردیهای خود پیشی بگیرند. آنها خوشحالند که توانستند یک روز بدون دغدغه رانندگی کنند و نقش پدر و مادرهایشان را بازی کنند.
اولین پارک ترافیکی مشهد
در میان همه امکانات ترافیکی موجود در پارک ترافیک محمدیه، جای خالی پل هوایی، چراغ راهنمایی و برخی دیگر از علائم ترافیکی خودنمایی میکند. شاید اگر آنها نیز امروز در حیاط پارک مستقر میشدند، روند آموزش خیلی بهتر از اینها پیش میرفت.
این موضوع را با مسئول آموزش ترافیک در پارک محمدیه درمیان میگذاریم. اسدی، این پارک را اولین پارک ترافیک مشهد میخواند و میافزاید: در حال حاضر پارک ترافیک سیدی در فضایی بزرگتر و بسیار مجهزتر از این پارک درحال ساخت و آمادهسازی است، ولی تا آن زمان، پارک ترافیک محمدیه بهعنوان اولین پارک ترافیکی مشهد که همه آموزشهای آن نیز بهرایگان انجام میشود، توانسته تا حدود زیادی نیازها را برطرف کند.
همه چیز رایگان است
همه آموزشهای ترافیکی ازقبیل نقاشی، آموزش همراه با اسلاید، موزیک، نمایش عروسکی و همچنین رانندگی در این پارک بهرایگان انجام میشود. اسدی دراینباره میگوید: آموزشهای ما برای گروه سنی پیشدبستانی یک تا ۱۰ سال طراحی شده است و شامل همه مدارس ابتدایی و مهدکودکهای سطح شهر مشهد میشود.
مدارسی که تمایل به حضور در این پارک را دارند، تنها کافی است با شماره مستقیم روابط عمومی سازمان ترافیک تماس بگیرند (۳۳۴۴۸۵۰۰). ما بدون نیاز به هیچگونه نامهنگاری، برایشان وقت میگذاریم. البته فهرستی را نیز آموزشوپرورش از مدارس ابتدایی و مهدکودکهای مشهد دراختیارمان گذاشته که ما بهنوبت با آنان نیز تماس میگیریم و درصورت تمایل برایشان وقت بازدید میگذاریم. این آموزشها رایگان است و هیچ هزینهای از مدارس و دانشآموزان دریافت نمیشود.
کمتر از ۴۰ نفر مقرون به صرفه نیست
اسدی با تأکید بر ظرفیت ۴۰نفره پارک ترافیک گفت: در هر نوبت، امکان آموزش به ۴۰دانشآموز وجود دارد و بیشتر یا کمتر امکانپذیر نیست. وی افزود: ازآنجاکه گروه نمایش عروسکی برای هر اجرا بیشاز صدهزار تومان دریافت میکند و درمقابل ما پولی از دانشآموزان نمیگیریم، اگر تعداد دانشآموزان کمتر از ۴۰نفر باشد برای ما مقرون بهصرفه نیست که برای مثلا ۱۰بچه این گروه را به کار بگیریم. البته میشود یک سازمان یا اداره هماهنگ کند و بچههای پرسنل خود را برای آموزش به این پارک بیاورد.
آموزش در محیط امن
اسدی هر دوره آموزشی را حدود ۲ساعت تخمین زد و گفت: هر روز میتوانیم پذیرای حدود دو یا سه گروه باشیم. او یکی از دلایل تشکیل چنین پروژه آموزشی را بیشتربودن تاثیرپذیری و نهادینگی دوره کودکی در یادگیری دانست و گفت: سازمان ترافیک با تحقیقات وسیعی که انجام داده، بهترین زمان برای دریافت مسائل مربوط به ترافیک را دوران اولیه آموزش دانسته است.
وی با تاکید بر این نکته که آموزش در محیط واقعی با خطر توام است، گفت: آموزش مستقیم در محیط واقعی، تبعات ناامنی برای کودک دارد. از این نظر، مینیاتوری از ترافیک شهری، آموزش را پیش میبرد و تبعات آموزش در موقعیت واقعی را ندارد. اسدی ادامه میدهد: در این پارک، ترافیک برای کودکان مسئله تاریک و ناراحتکنندهای نیست؛ بلکه کودک میآموزد در فضای ترافیک چطور ایمن باشد.
*این گزارش پنج شنبه، ۹ دی ۹۵ در شماره ۱۷۳ شهرآرامحله منطقه ۱۲ چاپ شده است.



