یکی از معدود کوچههای با سابقه بیش از ۱۰۰ سال در مشهد، باغسنگی است که روزگاری مسیری بلند درمیان باغهای سرسبز شهر بود اما ایجاد خیابان صاحبالزمان(عج) تغییرات زیادی را در این کوچه رقم زد.
جواد کریمی، ۴۴سال پیش همراه خانوادهاش از یکی از محلههای اطراف حرم به خیابان موعود در محله کنه بیست نقل مکان کردند و هنوز هم در همین خیابان زندگی میکند.
بست خیابان آیتالله شیرازی سال۱۳۲۹ شمسی و در عهد نیابت تولیت محمود بدر همزمان با تعمیر و مرمت بست پایین و پوشیدهشدن روی نهر بازسازی شد. پس از آن نیز چند دوره شکل آن تغییر کرد.
نخستینبار بیست تا سی کشاورز توس سفلا بودند که آستین بالا زدند و بیشاز یک قرن پیش در دل زمینهای کشاورزیشان مسجد کوچکی ساختند؛ مسجدی به نام صاحبالزمان (عج).
اینجا مزرعهای در دل شهر و ابداعی نوین از کشاورزی شهری است. مزارع بوستان برکت شامل سیصدقطعه کوچک حدود ۲۰ و ۲۵ متری حصارکشی شده و فقط در دو شیفت صبح و عصر اجازه ورود داری.
با احداث پایانه مسافربری در سال ۱۳۶۹، بهمرور خیابانهای اطراف آباد شد. قدیم خیابان امامرضا۶۱ به گرمابه فروردینش معروف بود. در دهه۷۰ با فوت صاحب گرمابه، آنجا تخریب شد.
سیدعلی سجادی میگوید: محضری در کوچه کامیاب۷ مستقر شد که چون کوچه بنبست بود، بسیاری از محلیها به کوچه کامیاب ۷ نام «بنبست محضر» داده بودند. بیشتر ازدواجهای خانواده ما در همین محضر انجام شد.
به گفته کاسبان قدیمی بازار میوه، بین سالهای ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۰ با تأسیس بازار سپاد و انتقال میوه فروشها به آن، این محل به بازار گل فروشها تبدیل شد.
اینجا روستای پاچنار یا همان محله لادن خودمان است؛ همان جایی که هنوز هم قدیمیهایش چشم به قنات محلهشان دارند که تابستان از سد گلستان به آنجا سرازیر شود تا مبادا درختان چنار محله خشک شود.
کوچه شهیدهاشمینژاد ۱۰، پس از انقلاب شاهد تخریب بناهای ویلایی بسیاری بوده که جایشان را به آپارتمانهای چندطبقه دادهاند. اکنون از بدنه اولیه کوچه تنها یک پلاک مخروبه دیده میشود.
آبادی این کوچه به سالهای میانی دهه ۸۰ باز میگردد؛ زمانیکه علاوه بر ساخت مسجد فاطمه الزهرا (س)، دبستان پسرانه امام هادی (ع) برای رفع نیازهای آموزشی این محدوده، به بهرهبرداری رسید.
حسین مرصعی سالهای متمادی، صبحها پیشاز رفتن به سر کار، فاصله خانه تا قبرستان گلشور قدیم (بوستان بهشت کنونی) را با لباس ورزشی دویده است تا فرهنگ ورزشکردن را میان اهالی محله ایثار جا بیندازد.
بعد از پایه گذاری مسجد حجتی توسط بانیان اولیه در دهه ۲۰، فرزندانشان هم پای کار آمدند و در سالهای بعد با خرید زمینهای اطراف، مسجد را بزرگتر کردند و همه هزینه هایش را خودشان تقبل کردند.
اکرم خانم میگوید: بچگی ما در کوهها گذشت. پنجساله بودم که بازی میکردیم. من دم یک مار را بهجای بند کفشم گرفتم و پس از حرکتش چنان فرار کردم که پایم به سنگ گیر کرد. طوری زمین خوردم که سرم شکست.
شهرک «امامخمینی (ره)» با هدف ایجاد مسکن ارزان قیمت برای مستضعفان، بر روی اراضی مزرعه تاریخی نخودک ساخته شد.
بر اساس مستندات، خراسان مهد اصلی روضهخوانی است و به گفته قدیمیها، کهنترین تکایا، سه مکان بسیار شناختهشده شهر هستند که هرکدام بیش از صد سال است پذیرای عزاداران در دهه اول ماه محرم هستند.
روزگاری بهدلیل مقابلهبا حملات ترکمنها که به مشهد هجوم میآوردند و مردم را به بردگی میبردند، گرداگرد روستا بارو و چهار برج ساختهاند و دور آنها نیز خندقی کندهاند.
خیابان ارغوان و محدوده اطراف آن در گذشته جزو اراضی کشاورزی روستای «کلاتهعلینقی» بود، اما از سال۵۵ به ارتشیها واگذار شد و ساختوساز در آن شکل گرفت.در این معبر، انواع کاربریها وجود دارد.
کوچه شهیدهاشمینژاد ۸ یا کوچه ناظر که متصلکننده دو خیابان شهیدهاشمینژاد و آیتالله عبادی است قدمتی کمتر از هشتاد سال دارد. این کوچه پستی و بلندیهای بسیاری به خود دیده است.
محله امیریه که شامل بخش ابتدایی بولوار امیریه میشود، نسبت به محله صادقیه که بخش انتهایی بولوار امیریه را در برمیگیرد، دیرتر پاگرفت و هنوز هم درصد کمتری از این محله مسکونی شده است.