
نمازگزاران درحال خواندن تشهد نماز هستند که وارد مسجد امامرضا (ع) میشویم. آنچه چشمنواز است، حضور پررنگ پسران معتکف دهه ۸۰ بین نمازگزاران است. چهلپسر محله زارعین برای اعتکاف دهه آخر رمضان به این مسجد آمدهاند تا سه روز را به دور از ظواهر دنیوی تنها با خدای خود خلوت کنند.
روز اول آیین اعتکاف است و آنها برای گذراندن سحر تا افطار برنامههای منظم و دقیقی دارند. حلقههای قرآنی و معرفتیشان را بلافاصله بعداز نماز تشکیل میدهند. سرشار از انرژی هستند و دائم با مربی حلقه معرفتشان شوخی میکنند، اما به محض شروعشدن صحبتها همه سراپا گوش میشوند. پای صحبتهای این نوجوانان و جوانان که مینشینم، نقطهای مشترک در حرفهایشان دیده میشود، همه میگویند «نیامدهایم که از خدا چیزی بگیریم، آمدهایم حال دلمان عوض شود.»
امیرحسین صفری بیستساله و دانشجوست. از سال۹۶ در این مراسم شرکت میکند. او آمده است که با خدای خود خلوت کند و خودش را بیشتر بشناسد. میگوید: این مکان مقدس سرشار از انرژی مثبت است. اعتکاف و عبادت در مسجد حال آدم را خوب میکند. در این سه روزی که اینجا هستم آرامش خاصی را تجربه میکنم، آرامشی که در طول سال برای تکرار دوبارهاش لحظهشماری میکنم. اعتکاف فرصتی بزرگ برای ایجاد خلوت با پرودگار و دورشدن از دغدغههای روزمره است.
صفری بهترین خاطرهاش را از ماه رمضان سال گذشته تعریف میکند: روز دوم بود که شهیدگمنامی برای نیمساعت مهمان ما شد. حال و هوای پسرها بعداز رفتن پیکر شهید قابل وصف نیست. همه ما ارتباط روحی با او برقرار کرده بودیم و فضا بعد از رفتنش بسیار معنوی شده بود.
سعید انصاری پانزدهسال دارد و سه سال است در اعتکاف دهه آخر رمضان شرکت میکند. اولین سال برای اعتکاف با پدربزرگش به مسجد پیغمبر (ص) رفتند. در آن اعتکاف با بچههای مسجد امامرضا (ع) و کارهای فرهنگی در این مسجد آشنا شد و از سال بعد برای اعتکاف به اینجا آمد. او حالا پای ثابت فعالیتهای فرهنگی مسجد است.
اعتکاف و عبادت در مسجد حال آدم را خوب میکند
انصاری میگوید: یکی از کارهای خوبی که درکنار برگزاری مراسم معمول اعتکاف انجام میشود، جذب نوجوانان و جوانان برای پایگاه بسیج و هیئت است. من هم به همین طریق جذب هیئت و فعالیتهای فرهنگی این مسجد شدم.
سعید هنگامیکه در این فضا قرار میگیرد، فقط به عبادت مخلصانه فکر میکند و دراینباره توضیح میدهد: به هیچچیزی که در خارج از مسجد درحال اتفاق افتادن است، فکر نمیکنم. حال خوب عبادت و آرامش، ذخیرهای است که از این چند روز برای مقابله با سختیها و چالشهای طول سال با خود میبرم. اثرهای خوب این عبادت و اعتکاف تا ماهها بر روح و روانم باقی میماند.
محمدمهدی زنگنه هم از تعطیلبودن مدرسهاش بهدلیل اسکان زائر استفاده کرده و در این اعتکاف شرکت کرده است. او چهاردهسال دارد و چهارسال است که روزه میگیرد. زنگنه میگوید: یکی از دوستانم پیشنهاد مراسم اعتکاف را داد. با توضیحاتی که برایم از حال و هوای اینجا گفت، مشتاق شدم که در مراسم شرکت کنم. او که دومین سال حضورش است، پیداکردن دوست را یکی از تجربههای خوب اعتکاف میداند.
محمدمهدی میگوید: در اینجا فرصت دارم که با دوستانم گفتگو کنم و رفتار و اخلاق آنها را بشناسم. بدینشکل دوستیهایمان محکمتر میشود. زنگنه در صحبتهایش اشاره میکند که درکنار برنامههای عبادی که مسئول اعتکاف برگزار میکند، برنامه مشاوره درزمینه تحصیلی و مشاورههای فردی هم برای آنها فراهم شده است؛ «از راهنماییشان برای درسهایم استفاده کردم و توانستم رشته تحصیلی درستی را انتخاب کنم.»
محمدیاسین نوروزی دهساله و محسن مرادی یازدهساله همسایه نزدیک مسجد هستند. آنها دوست دارند که در جمع این پسران معتکف باشند و بههمیندلیل روزه کلهگنجشکی میگیرند. آن دو که در یک مدرسه درس میخوانند، میگویند که مدرسهشان بهدلیل اسکان زائر تعطیل است. این سه روز بعداز بیدارشدن از خواب به اینجا میآیند و همراه سایر پسرها در کلاسهای قرآن و معرفتی شرکت میکنند.
محمدیاسین میگوید: اینجا مطالب جدیدی یاد میگیرم و دوست دارم وقتی بزرگتر شدم در اعتکاف شرکت کنم. محسن هم میگوید: وقتی در جمع قرار میگیرم و به من مسئولیت میدهند، خوشحال میشوم. تصمیم دارم در برنامه هیئت هم شرکت کنم.
سعید صفامنظر خودش از جوانهای فعال فرهنگی محله زارعین است. او مسئول برگزاری اعتکاف در مسجد امامرضا (ع) و فرمانده پایگاه بسیج امامرضا (ع) است. صفامنظر از سال۱۳۹۶ اعتکاف پسرهای نوجوانان و جوان را پایهگذاری کرده است.
او چگونگی شکلگرفتن برنامه اعتکاف را اینطور برایمان توضیح میدهد: قبل از سال ۹۶ اعتکاف در مسجد برگزار میشد، اما چندان منسجم نبود. ازطرفی بچههای محله، برنامه اعتکاف را در سایر مساجد دیده بودند و پیشنهاد کردند که در مسجد خودمان نیز چنین مراسمی برگزار شود. برای اینکه دانشآموزان در مدرسه کمتر غیبت داشته باشند، تصمیم گرفتیم طوری برنامهریزی کنیم که این سه روز اعتکاف در آخر هفته قرار بگیرد.
صفامنظر از اینکه هر سال بر تعداد این پسران مشتاق اضافه میشود خوشحال است؛ ازطرفی بهدلیل زیادبودن هزینهها و نبودن بانی، فقط تعداد محدودی را پذیرش میکنند. او میگوید: از معتکفان هزینه بسیار کمی گرفته میشود و بهطورکلی بانی خاصی نداریم. هزینه دعوت از استادان مختلفی که در این سه روز میآیند و هزینه افطار، سحر و پذیرایی بعد از افطار بسیار بیشتر از مبلغی است که دریافت میکنیم.
این فرمانده پایگاه بسیج درباره انتخاب مخاطب نوجوان و جوان برای این برنامه میگوید: اعتکاف فرصتی برای خودسازی برای همه گروههای سنی است. نوجوانان بهدلیل قلبهای پاک و آمادهای که دارند، بیش از همه آماده خودسازی و خودشناسی هستند؛ بههمیندلیل برنامههایی ازقبیل حلقه معرفت با موضوعات مختلف، محفل انس با قرآن، مشاوره و گفتگو و بحث روز را برایشان درنظر گرفتهایم.
* این گزارش سهشنبه ۲۱ فروردینماه ۱۴۰۳ در شماره ۵۶۲ شهرآرامحله منطقه ۷ و ۸ چاپ شده است.