کوچه های مشهد - صفحه 36

در روزگاری که هنوز این محله جزو محدوده شهری نبود، بین مردم به کوی امام‌رضا (ع) معروف بود. دلیل این نام‌گذاری دیده‌شدن گنبد حرم مطهر امام‌رضا (ع) از کوچه‌های محله بود.
اولین چیزی که در شهرک مهرگان توجه هر فرد را به خودش جلب می‌کند، خانه‌های یک‌شکل است. این واحد‌های مسکونی در بلوک‌های ویلایی دوطبقه ساخته شده‌اند.
خیابان دانشجو‌ی۱۱، چهار مدرسه دولتی و غیردولتی را در خود جای داده است که رفت‌و‌آمد‌ها به این معبر را افزایش می‌دهد.
فرعی دوم کوچه آب‌میرزا گذشته‌اش به‌نام مادرشاهی گره خورده است. ثروت و شهرت مرحوم مادرشاهی در بازار پارچه مشهد باعث شده بود کوچه با نام او شناخته شود.
پیروزی ۱۴ که از سمت دیگر به فکوری ۸۲ می‌رسد، معبری است در محله رضاشهر که به‌نام شهید حمیدرضا طیاری مزین شده است. کاربری شاخص این خیابان از نوع فضای سبز و آموزشی است.
خیابان ارگ در دوره پهلوی اول و به‌ویژه دوم، نشان تجدد است. اصطلاح‌هایی مثل حالایی‌ها و امل‌ها مدام در این خیابان رد و بدل می‌شد. گاهی طبقات فرودست‌تر ولو برای دیدن «حالایی‌ها» به خیابان ارگ می‌آمدند.
خانه‌های ویلایی قدیمی و تیربرق‌های چوبی کوچه شهیدمحمدی هنرمند ۳ با سنگ‌فرش‌های سیمانی نو و یکدست و درختان سرسبز جلوه پیدا کرده است.
خیابان میعاد معبری پررفت‌و‌آمد در محله رسالت است. در سرتاسر این خیابان، انواع کاربری‌های تجاری فعالیت می‌کنند، از سوپرمارکت و میوه‌فروشی و قصابی تا پرده‌فروشی و شیشه‌بری و ابزارآلات.
کوچه چهارشنبه‌ بازار یا به‌ اصطلاحِ امروزی‌ها، کوچه نور از آن دست کوچه‌هایی است که هویت شهر مشهد را به دوش می‌کشد.
کوچه بدون پیاده‌رو شهید‌کارگر راضی یک، که در انتها به خیابان شهید خوش‌سیمای ۲ می‌رسد، خاطرات تلخ و شیرین بسیاری را در خود ثبت کرده و از کوچه‌های بااصالت محله پورسیناست.
کمتر مشهدی است که گذرش به کوچه پشت پمپ بنزین بولوار معلم نیفتاده باشد. کوچه‌ای که سرتاسر آن را تعمیرگاه‌های خودرو و یا فروشگاه‌های لوازم یدکی گرفته است.
خانه‌های قدیمی و درختان برافراشته‌اش در محله شهید بهشتی نشان از اصالت این کوچه ها و محلات دارد.
پیشینه کوچه شهدای فاطمیون ۱۴ (شهید عباس دریانوش) در محله جلالیه به قلعه کهنه پیوند خورده است که بخشی از آن در ابتدای کوچه آسیاب گندم بوده است.
بازه یا بَزَه، همان آبریز کوچک است که زمینش پس از سیلاب ترک می‌خورد و سفت می‌شود. شَخ هم به‌معنای زمینی است که بذر به‌سختی در آن به عمل می‌آید و نیاز به شخم و زیر‌و‌رو دارد.تاریخچه محله پورسینا پشت همین نام نهفته است.
خیابان شیشه‌چی در محله شهیدمطهری تا پیش‌از انقلاب، بیشت متری مهر نام داشت و کوچه باریک بن‌بستی بود که دورتادورش را باغ‌های انگور پر کرده بودند.
در طول زمان، نام‌هایی، چون کوچه میرزاابراهیم، شهیدیگانه، مدرسه جعفریه، خطیب و سرانجام ابوالقاسم مصدق‌اکرم را به خود گرفته است، اما بیشتر به نام میرعلم‌خان شناخته می‌شود.
خیابان ثامن ۲ در محله انقلاب، کوچه‌ای خوش‌آب‌و‌هواست. اهالی این کوچه به‌خاطر هم‌جواری با پارک جنگلی طرق، در فصل بهار و تابستان، از آب و هوای بسیار خوب آنجا بهره می‌برند.
یکی از گذر‌های پرتردد محله شهید‌رستمی، خیابان مصلای‌۳۱ (شهید‌محسن خسروی) است که انتهای آن به خیابان محمدآباد‌۱۶ می‌رسد.
سال ۱۳۵۰، شهردار و استاندار وقت مشهد، میلانی را به نام خاندان ادب دوست و مردم‌دار مجد نام‌گذاری می‌کنند، یعنی همین بولوار مجد امروزی.
وقتی شوروی اسرای لهستانی را آزاد می‌کند، برخی از آن‌ها به‌سوی ایران فرستاده می‌شوند تا سرنوشت بخشی از تبعیدی‌ها با کشورمان گره بخورد.