خدیجه خانم در ۳۴ سالگی برای ۵ فرزندش مادری می‌کند

زهره کهندل| شبیه برخی دختر‌های دهه شصت، بعد از گرفتن دیپلم و با آمدن خواستگاری سر به راه و کاری، رخت سفید عروسی بر تن کرد. «خدیجه اکبری مقدم» در ۱۷ سالگی به خانه بخت رفت و در ۱۹ سالگی، مادری را تجربه کرد. هنوز مصطفی دوساله نشده بود که پسر دیگری به این خانواده جوان اضافه شد.

چهار سال بعد، ماهان به دنیا لبخند زد و مهدیار هم در ۲۹ سالگی طعم خوشمزه مادری را به خدیجه چشاند. بعد از چهار پسر، آمدن محدثه در ۳۲ سالگی، شور جدیدی به این زندگی بخشید. حالا خدیجه برای پنج بچه مادری می‌کند. زن جوانی که برخی از دختران هم سن و سال او هنوز برای ازدواج تصمیمی جدی نگرفته‌اند.

همسر خدیجه، خدمتگزار دبیرستان امام خمینی (ره) است. آنان در خانه‌ای کوچک مشرف به مدرسه، با دو اتاق و یک آشپرخانه زندگی می‌کنند که حیاطی بزرگ دارد و بچه‌ها می‌توانند آنجا بدوند و بازی کنند. خدیجه اکبری مقدم، عضو بسیج فعال بانوان محله سیدرضی است و به عنوان مادر نمونه شناخته شده است.

از طریق رابطی در بسیج بانوان این محله، به خانه کوچک خدیجه رفتیم تا از خوش و ناخوش مادری بگوید. او همچون دیگر زنان معتقد است که بچه‌داری در عین سختی، دلچسب است.  

وقتی بچه سومی به دنیا آمد و پسر بود، با وجود دو پسر قبل از آن، ته دل خدیجه خالی شد که اگر یکی‌شان دختر بود، شاید کمک دستم می‌شد، اما مصطفی که سنگینی خانه‌داری و بچه‌داری را بر دوش مادر دید، به کمکش شتافت و حالا مسوولیت کار‌های منزل بعد از مادر، بر دوش پسر بزرگ خانواده است. خدیجه می‌گوید: اگر من و پدرش، کار داشته باشیم تمام مسوولیت خانه بر دوش پسر بزرگم است. از بچه‌ها مراقبت می‌کند و حواسش به دور و بر هست.

حوصله بچه را ندارند!

سن ازدواج بالا رفته و طبعا، زنان هم نخستین تجربه بارداری و مادری‌شان به دهه چهارم زندگی‌شان نزدیک می‌شود. او می‌گوید: در بین آشنایان، کسانی را می‌شناسم که در ۳۸ سالگی بچه اول‌شان را باردار می‌شوند، بچه‌شان وقتی بزرگ شود نمی‌داند به مادرش بگوید مامان یا مادربزرگ.  

وی اضافه می‌کند: حتی بین زنان فامیل و آشنا، کسانی هستند که بچه‌دار نمی‌شوند، می‌گویند؛ حوصله بچه را نداریم یا نمی‌توانیم خرجشان را بدهیم. باور کنید حقوق همسرم هم کمتر از یک میلیون تومان است، اما با همین زندگی را می‌گذرانیم. این نگاه‌ها درست نیست، وقتی خدا بچه را می‌دهد، روزی‌اش را هم می‌رساند. خدیجه در خانواده‌ای که هفت خواهر و برادر داشته، بزرگ شده و معتقد است: بچه‌ها موقع پیری، عصای دست پدر و مادر می‌شوند.

رو می‌کند به پسر سومی و می‌گوید: ماهان جان به داداشی بگو چای را دم کند. مرتضی می‌رود که برای‌مان چای دم کند. پذیرایی را، بچه‌ها انجام می‌دهند و هر کدام ظرف میوه و شیرینی را می‌آورند. او می‌گوید: بچه‌ها با هم همبستگی دارند، البته پسر بزرگم، مدیریت و رهبری خوبی روی کوچکتر‌ها دارد.

مهدیار به محدثه می‌گوید منو دوست داری یا ماهان رو؟
ته تغاری دوساله خانواده، دست و پا شکسته جواب می‌دهد: ددیار! 

طعم شیرین خرید دم عیدی

خدیجه معتقد است که الان لذت خرید عید را از بچه‌ها گرفته‌اند همین که هر زمان بخواهند برایشان لباس می‌خرند یا هر چه تقاضا کنند برای‌شان تهیه می‌کنند، دیگر طعم شیرین به دست آوردن را نمی‌چشند، ولی من و پدر بچه‌ها، یک‌بار اول مهر و یک بار هم برای عید برای‌شان لباس نو می‌خریم، چنان با ذوق و شوق برای خرید به بازار می‌روند که نگو.

بچه‌هایم هیچ وقت توقعات زیادی و بی‌جا نداشته‌اند. آنها برای به دست آوردن چیزهایی که می‌خواهند، پولهای‌شان را جمع می‌کنند

او می‌گوید: وقتی با بچه‌ها برای خرید می‌روم در مغازه‌های لباس فروشی، چنان با علاقه و ذوق، لباس انتخاب می‌کنند که فروشنده‌ها هم از شادی بچه‌هایم به وجد می‌آیند و با تعجب می‌پرسند، همه این‌ها بچه‌های شما هستند.
بچه‌های خانواده، قناعت دارند و با شرایطی که می‌بینند، کنار می‌آیند.

مادر می‌گوید: هیچ وقت توقعات زیادی و بی‌جا نداشته‌اند. آن‌ها برای به دست آوردن چیز‌هایی که می‌خواهند، پولهای‌شان را جمع می‌کنند. مثلا پسر بزرگم در سه ماه تعطیل تابستان در حرم کار می‌کند و مرتضی همراه دایی اش کار برق‌کشی می‌کند. بچه‌ها هم درس می‌خوانند و هم کار می‌کنند. خوشحالم که روی پای خودشان می‌ایستند و به کسی متکی نیستند. ماهان و مهدیار هم قلک دارند و پولهای‌شان را آنجا پس انداز می‌کنند.  

او می‌افزاید: بچه‌هایم اینطور نیستند که از من چیزی بخواهند. مرتضی اگر توپ بخواهد خودش باید پول‌هایش را جمع کند، ما برایش نمی‌خریم.  

مرتضی می‌گوید: گاهی وقت‌ها که می‌روم برای خرید، اگر ۱۰۰ یا ۲۰۰ تومانی باقی بماند برای خودم است، آن‌ها را جمع می‌کنم و به چند هزار تومان که رسید با آن توپ می‌خرم.  

مصطفی هم سه ماه تعطیلات تابستان را سرکار می‌رود و دستش توی جیب خودش است. او از اینکه استقلال مالی دارد خیلی خوشحال است و از ایستادن روی پای خودش، احساس غرور می‌کند.  

مصطفی درباره بچه‌های هم سن و سال خودش که همه چیز برای‌شان حاضر آماده است می‌گوید که آن‌ها سختی نکشیده‌اند و وقتی وارد جامعه شوند با اولین سختی، زمین می‌خورند.  

لذت به دست آوردن

همسن و سال‌های خدیجه گاهی به او می‌گویند چرا این همه بچه آوردی؟ می‌دانی چقدر بزرگ کردن بچه در این زمانه سخت است؟ او همه این‌ها را می‌داند، اما خودش را برای سختی آماده کرده است و خوشحال است که بچه‌هایش را سختی کش و مستقل بار می‌آورد. می‌گوید: الان یک تبلت توی خانه برای همه بچه‌هاست و آن‌ها بدون اینکه با هم دعوا کنند، نوبتی از تبلت استفاده می‌کنند.  

خدیجه گاهی از شنیدن آرزو‌های بچه‌هاش حسابی سر کیف می‌آید. آرزوی مرتضی این است که برود در لیگ‌های فوتبال خارجی بازی کند. مصطفی می‌خواهد وارد ارتش شود، ماهان هم دوست دارد فوتبالیست شود. مهدیار هم می‌خواهد پولهایش را در قلکش جمع کند و برای مادرش گردنبند و النگوی طلا بخرد.  

او می‌گوید: ما قبلا در مناطق پایین شهر زندگی می‌کردیم، با اینکه در یک زیرزمینی اجاره‌نشین بودیم، اما در کنار همه سختی‌ها، در کنار هم خوشحالیم. همین شیرین زبانی‌ها و دوستی بین بچه‌هام، به دنیا می‌ارزد. با همه کم و کاستی‌ها ساختم، چون همسرم و بچه‌هایم را دوست دارم.  

خاطرات دلچسب کودکی

به اعتقاد خدیجه، کمتر تک فرزندی پیدا می‌شود که مستقل و باگذشت باشد، بیشترشان لوس و خودخواه هستند. او می‌گوید: بچه‌های من چنان به هم وابسته‌اند که اگر یکی بیمار شود، پشت بند او، بقیه هم بیمار می‌شوند، گاهی اگر یکی‌شان به حرف نکند ممکن است از دستش ناراحت شوم، اما بعد خودشان از دلم در می‌آورند.  

قشنگی خانواده‌های پرجمعیت این است که بچه‌ها خاطره‌های زیادی از دوران کودکی‌شان در کنار خواهر و برادرهایشان دارند. این مادر جوان می‌گوید: گاهی که با هم دعوا می‌کنند، دخالت نمی‌کنم و می‌گذارم خودشان آشتی کنند، معمولا قهرهای‌شان، به یک ساعت هم نمی‌کشد.

او معتقد است بزرگ کردن فرزند خیلی شیرین است، خاطرات نوزادی همه بچه‌هایش را به یاد دارد. حرف زدنشان، راه رفتنشان، تب کردن‌ها و گریه کردن‌شان را. مثلا مهدیار هم وقتی زبان باز کرده بود، کلمات را اشتباه می‌گفت و همین باعث خنده می‌شد. ماهان وقتی نوزاد بود، خیلی می‌خندید. مرتضی، بچه بانمکی بود و شستش را می‌خورد. مصطفی خیلی به مادرش وابسته بود و فقط در آغوش او آرام می‌گرفت.  

مادر خانواده، حواسش به همه بچه‌ها هست و تلاش می‌کند نیاز‌های روحی و روانی آن‌ها را برطرف کند. می‌گوید:، چون فاصله سنی من با بچه‌هایم زیاد نیست، راحت می‌توانم درکشان کنم، مثلا مصطفی با من مثل دوست است، حرف‌هایش را به من می‌زند، حتی اگر خودم با مسئله‌ای روبرو شوم، با او حرف می‌زنم و مشورت‌ می‌گیرم.  

قصه مادری من خیلی خوش است، خیلی دوست‌شان دارم، همه زندگی من بچه‌هایم هستند

همه زندگی من

خدیجه از دارایی‌اش می‌گوید: بچه‌های من، همه زندگی و دنیای من هستند. خدا را شاکرم بچه‌هایی به من هدیه داده که سربه راه و فهمیده هستند، درک خوبی دارند و این نعمت بزرگی است. این مادر نمونه از ته دل می‌گوید: قصه مادری من خیلی خوش است، خیلی دوست‌شان دارم، همه زندگی من بچه‌هایم هستند.

معمولا عید‌ها برای خودم لباس نمی‌خرم، همین که بچه‌ها با خرید لباس عید ذوق می‌کنند، من هم لذت می‌برم، همسرم می‌گوید خب برای خودت هم لباس نو بخر، ولی می‌گویم اول بچه‌ها.  

مادر است و همه فرزندانش را به یک اندازه دوست دارد، اما دختر ته تغاری خانواده، گویی نازنین‌تر است. وقتی می‌خواهم عکس یادگاری بگیرم، همه کنار هم جمع می‌شوند و قاب پرخاطره‌ای را می‌سازند.  

می‌گویم: الان از این خانواده‌ها کم است! محدثه جواب می‌دهد: نه! همین حرف کوچولوی دوساله خانواده، لبخند را به چهره همه اعضای خانواده می‌نشاند، قهقهه مرتضی، لبخند شیرین ماهان، ریزخند مصطفی و ذوق زدن مهدیار، قند را ته دل خدیجه آب می‌کند که خوشبختی چه نزدیک و آشناست، کافیست در‌های قلبت را به رویش بگشایی.


* این گزارش پنج شنبه، ۲۰ فروردین ۹۴ در شماره ۱۴۱ شهرآرامحله منطقه ۱۱ چاپ شده است.