هویت - صفحه 99

باید تمام تصوراتتان را از یک محله معمولی دور بریزید و بعد وارد خیابان تاجرآباد شوید. گاه از جلوی یک پارچه‌فروشی عبور می‌کنید و محو انبوه رنگ‌های لباس‌ها می‌شوید، گاهی هم عطر عجیب ادویه‌های پاکستانی شما را به داخل عطاری‌ها می‌کشاند. نام خیابان حر ٨٢ در شهرک شهید باهنر، تاجرآباد است.
داستان این کوچه سرنوشت خانواده‌هایی است که از گذشته‌های دور در خانه‌های کوچک و کنار هم زندگی می‌کنند و نوع زندگی‌شان تحت‌تأثیر بیماری‌شان با دیگران خیلی فرق می‌کند؛ آن‌ها از بیماری جذام رنج می‌برند.
مدیران شهری سال‌هاست به این نتیجه رسیده‌اند که فضاهای محلی باید به گونه‌ای باشند که یک اثر هنری جنبه هویت‌بخشی برای آن محله و منطقه را داشته باشد. اتفاقی که پای هر رهگذری را ناخودآگاه سست کند و آن‌ها را به این فکر بیندازد که این شخصیت چه‌کسی است و به نظر می‌رسد اثر هنرمند بنام مشهدی، محمدحسین مأموریان، این اتفاق را رقم زده است.
پس از اجرای طرح احیای بازار سرشور، از ابتدای اسفند امسال جداره‌سازی کوچه آیت‌الله خامنه‌ای نیز در دستور کار شهرداری قرار گرفت و طرح بازآفرینی آن آغاز شد.
کوچه شهید دهقان نیری تا 15سال پیش به نام هجرت شناخته می‌شد. از آن‌زمان تغییر نام پیدا کرد و به نام شهید نیری که خانواده‌اش در آن ساکن‌ هستند زینت گرفت.
از آن زمانی که حسین‌میرزا میرالدوله، والی خراسان در سال1320، در کوچه‌ای نزدیک به چهارراه نادری آن روزها آب‌انباری بنا کرد تا آب شرب مردم محله و چهارحوض واقع در صحن عتیق را تأمین کند، کوچه را به نام او مزین کردند.
خیابان وکیل‌آباد93 در محله وکیل‌آباد بیش از 200سال قدمت دارد. این کوچه که مرکز قلعه وکیل‌آباد بوده در طول یک قرن گذشته محل زندگی کشاورزان، باغبانان و دامداران حاج حسین ملک بوده است.
مصطفی قناعت‌گر تا همین چندسال پیش نمی‌دانست که نسب او به شیخ حر عاملی می‌رسد. زمانی متوجه این موضوع شد که راه جد خود را برای مطالعه دروس دینی در حوزه پیش گرفته بود، اما نکته جالب اینجاست که از زمان مرحوم شیخ حر عاملی تاکنون کسی از خاندان، تحصیلات حوزوی نداشته است.
با افتتاح کارخانه نخریسی در سال 1313صاحبان این واحد صنعتی زمین‌های خیابان کوشش تا انتهای خیابان فداییان اسلام را بین کارگران و کارمندان خود تقسیم کردند. خیابان شهید عرفانی که در ابتدا «رام» و پس از پایان جنگ تحمیلی به نام فعلی تغییر کرد، هم در این زمان ساخته شد.
شیرمحمد شیر‌محمدی جزو اولین ساکنان محدوده میدان عسکریه بوده است. حجره عطاری‌اش هم درست جایی بوده که الان فلکه است. آن زمان شهر به همین محدوده ختم می‌شد و بعد از آن دیگر آبادی نبود.
کوچه پله در نوغان یکی از این قدیمی‌ترین کوچه‌های مشهد است که اگرچه نام و نشانش روی تابلو‌های شهرداری تغییر کرده و در حال حاضر به نوغان ۱۲ شناخته می‌شود، در حافظه موسپیدکرده‌های شهر، همانی است که بود.
راویان قصه‌های متفاوتی دارند. هرکدام بخشی از تاریخ را خواسته یا ناخواسته به تصویر می‌کشند. عکس‌ها عهده‌دار بخشی از این مسئولیت هستند و با اینکه کمتر گوشه آلبومی مانده‌اند، اما روایت‌شان عینی‌ترین و شیرین‌ترینِ روایت‌هاست. ‌ قرار است چشم در چشم همین عکس‌ها، گذشته کوچه و خیابان‌هایی را به تصویر بکشیم که نام خاصی دارد و در مشهد به محله جاروباف‌ها شهره است.
از ترافیک خیابان چمن و بازارهای شلوغ مصلی که بگذری به خیابانی دنج و آرام در کوچه شهید رستمی2 می‌رسی. محله‌ای منحصر به فرد در مشهد که توسط درخت‌های سرسبز و سر به فلک کشیده توت محاصره شده است. این سرسبزی برگرفته از تعداد زیاد بوستان‌ها و درخت‌ها در این محله است. کوی کارمندان دوم ١٦هزارنفر جمعیت دارد و ١٨بوستان کوچک و بزرگ. علاوه‌براین طراحی خاص و چیدمان خانه‌ها، وجود تعداد زیاد خانه‌های سه نبش و کلی باغچه و فضای سبز میانشان باعث شده که این محله حالا سرسبزترین محله مشهد به شمار بیاید.
اهالی شهرک شهید بهشتی سال‌هاست که زادگاهشان را به مشهد آورده‌اند و در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. حالا چند سالی می‌شود که مشهدی‌ها هم جذب این فضای دوست‌داشتنی شده‌اند. به شهرک شهید بهشتی می‌آیند تا فلافل اصل آبادان را مزه کنند و ماهی جنوب بخرند. همین موضوع باعث شده که حالا کلی ماهی‌فروشی و فلافل‌فروشی در دل این شهرک کوچک پیدا شود اما چیزی که این روزها بیشتر از هر محصول دیگری مشتری دارد خرمای اصل خوزستان است! با فرارسیدن ماه مبارک رمضان خرمافروش‌ها دست به کار شده‌اند، خرماهای تازه را از نخلستان‌ها بار زده‌اند و به اینجا آورده‌اند و در دیس‌های بزرگ روبه روی مغازه چیده‌اند. در نخستین روز ماه رمضان سری به خرمافروش‌های شهرک زدیم و از کسب و کارشان پرسیدیم.
شهید مفتح۴ از کوچه‌های نام‌آشنای محله طلاب به شمار می‌رود. مسجد فقیه‌سبزواری، یکی از پایگاه‌های مهم و تأثیرگذار فعالیت‌های انقلابی و فرهنگی در دوران انقلاب، نام کوچه را زبانزد کرده است. مرکز و حوزه علمیه صاحب‌الزمان(عج) دیواربه‌دیوار مسجد است و در فعالیت‌های انقلابی و دینی مؤثر بوده است. داروخانه، کلینیک‌های درمانی تخصصی و... هم از دیگر بناهای کوچه‌ای در همسایگی بازار زرگرهاست.
خانه تاریخی نوریان مربوط به دوره پهلوی اول در کوچه آیت‌ا... خامنه‌ای، روبه‌روی پارک محلی نرگس واقع شده و در تاریخ ۲۲مرداد ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۳۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی به ثبت رسیده است. هر چند طبقه همکف این خانه در اجاره نانوایی است و حیاطش به سمت تخریب می‌رود، اما طبقه بالای آن بازسازی شده و گذشته را برای بازدیدکنندگانش تداعی می‌کند.