محله گردی - صفحه 50

خیابان محمدیه18 راه اتصال بین بولوارهای محمدیه و سجادیه است که به نام شهید حسین تقی‌زاده نام‌گذاری شده است. این معبر سبب دسترسی راحت‌تر ساکنان مجتمع‌های پرشمار حدفاصل سجادیه27تا31 به معابر اصلی شده است. البته علاوه‌بر تردد ساکنان مجتمع‌ها بیشترین رفت‌وآمد در این مسیر از سوی دانشجویان و استادان دانشگاه انجام می‌شود.
کوچه لادن7 بخشی از محله اقبال است. در سیر تاریخی شهر مشهد این معبر تا سال1365 جزو محدوده شهری محسوب نمی‌شد و بنیان آن از اواخر دهه60 بنا شده‌ است. این معبر با داشتن کاربری‌های مذهبی، فضای سبز و تجاری، پای اهالی را به این محدوده باز کرده و برای مرکز محله‌بودن بافتی مستعد است. کوچه لادن7 از بولوار لادن آغاز می‌شود و به سبب معابر به‌هم‌پیوسته تا محله اقبال امتداد دارد.
از لحاظ موقعیت جغرافیایی این مکان در نزدیکی مراکزی مانند بازار بزرگ اطلس و پمپ بنزین و پایانه مسافربری امام رضا(ع) قرار گرفته است. آن‌طور که اهالی محله می‌گویند تا قبل از پیروزی انقلاب به‌واسطه قرارگیری میدان «ضد» خیابان اصلی که در حال حاضر امام رضا(ع) است به نام ضد شناخته می‌شد و خیابان‌های منشعب هم به نام اول ضد، دوم ضد نام‌گذاری شده بود. این خیابان هم به نام بیست و یکم ضد شناخته می‌شد.
راسته کوچه عیدگاه به عنوان یکی از کهن ترین کوچه های شهر مشهد از منظر جغرافیایی در محدوده جنوبی حرم مطهر رضوی قرار گرفته است. این کوچه که بخشی از آن به موازات بازار رضا واقع شده اکنون میدان 17 شهریور و محدوده های اطراف آن را به ورودی باب الرضا(ع) حرم مطهر رضوی و با اندکی اغماض میدان بیت المقدس کنونی و فلکه آب قدیم وصل می کند.
در این بخش از محله کارمندان اول علاقه‌مندان به حیوانات از محله‌های دور و نزدیک می‌آیند تا از انبوه مغازه‌های ردیف‌شده در کنار هم برای دام و طیور خود خوراک تهیه کنند. گرچه پرندگان گذری هم مهمان همیشگی کیسه‌های ارزن، گندم، جو، شاهدانه و... مقابل مغازه‌ها هستند.اما طرف دیگر این کوچه نیز کارکرد متفاوتی دارد.
اینجا صدای دویدن بچه‌ها توی کوچه‌ها بلندتر است، محفل گفت‌وگوی عصرانه پیرزن‌ها هم شلوغ‌تر. پرسه در کوچه‌پس‌کوچه‌هایش معنای دیگری از همسایگی را نشان می‌دهد. همان‌قدر که دیوار‌ها به هم نزدیک‌ترند، فاصله بین آدم‌ها هم کمتر است. انگار آدم‌ها با هم همسایه‌ترند، از حال و احوال هم باخبرند و داستان هم را از برند. به‌سراغ چند نفر از همسایه‌های کوچه مؤمن12 در محله آقامصطفی خمینی می‌روم تا داستان این همراهی چندین و چند ساله را از زبان خودشان بشنوم.
خیابان مجلسی در نزدیکی با خیابان ایثار یکی از بزرگ‌ترین بازارهای تولید و فروش مانتو است و از شریان‌های محوری منطقه ما. کرایه‌چی‌ها در ابتدای معبر فضای متفاوتی به خیابانی داده‌اند که از یک طرف به چهارراه برق می‌رسد و از یک سمت به میدان شهید گمنام.عبور قطار و لحظه رسیدن زائران به مشهدالرضا(ع) شاید از زیباترین خاطرات ساکنان این معبر باشد که فاصله‌شان با پل گذر قطار چند گام بزرگ است.
خیابان صاحب‌الزمان(عج) یا دانشگاه3بیش از یک دهه پیش معبر کم عرضی به نام «مشاق» بود به گفته کاسبان قدیمی، از میدان صاحب‌الزمان تا ابتدای این معبر فقط هشت مغازه بود. وقتی هوا تاریک می‌شد، مغازه‌دارها سر شب به خاطر نبود رفت‌وآمد و روشنایی کافی، کار و بارشان را تعطیل می‌کردند.
کوچه امیریه9 از معابر فرعی محله امیریه است. این معبر از دل اراضی‌ای سر برآورده است که تا حدود 15سال قبل، در آن‌ها کشاورزی رونق داشت. در این معبر چند مجموعه دانشجویی و ورزشی وجود دارد که سبب شده است ترددها به این معبر بیش از بقیه کوچه‌های امیریه باشد. از نکات مهم درباره امیریه9 تکمیل ساخت تمام قطعات زمین این معبر است که در محدوده الهیه کمتر این موضوع دیده می‌شود.
آن‌طور که آقای ایمانی، از قدیمی‌های کوچه، می‌گوید: بیش‌از صدسال قبل بیشتر ساکنان کوچه یزدی بودند. آن زمان چون این کوچه نسبت به کوچه‌های مجاورش آفتاب‌گیرتر بود، آن‌ها نام آفتاب را روی آن گذاشته بودند. البته این کوچه امروز به‌نام شهید محمدآبادی خوانده می‌شود.
خیابان توس70 از نظر وجود کاربری‌های اصلی همچون مذهبی، آموزشی، درمانی، فضای سبز و ورزشی در وضعیت مناسبی قرار دارد. وجود تمام کاربری‌های مورد نیاز شهروندان در این محدوده با عملکرد محلی، مجموعه‌ای سازگار را ایجاد کرده که به‌ویژه جوانان و دانش‌آموزان و کودکان را به خود جلب کرده و مرکز محله‌ای پویا و زنده را در تمام ساعات شبانه‌روز رقم زده است.
کوهسنگی2 یکی از کوچه‌هایی است که به‌دلیل واقع‌شدن در پشت ایستگاه مترو به‌ندرت کسی متوجه آن می‌شود. کوچه‌ای پرکاربرد که یکی از درهای مجتمع زیست خاور به آن باز می‌شود و سرنبش آن سینما آفریقا قرار دارد. این کوچه که سن‌وسالش نزدیک به 50سال است در جریان انقلاب اسلامی یکی از مسیرهای تردد انقلابیون بود اما اکنون هیچ نشانی از گذشته ندارد.
روز تربیت‌بدنی بهانه‌ای شد تا دنبال قدیمی‌ترین سالن ورزشی در منطقه8 برویم و درباره تاریخچه و هویت آن بنویسیم. اما پس از بررسی کتاب‌های هویتی متوجه شدیم بنای به‌ظاهر ساده مجموعه ورزشی هم‌جوار با دبیرستان فردوسی که این سال‌ها به‌دلیل کرونا سوت و کور مانده است، صد سال قبل اولین مکان ورزشی در مشهد بوده است. مکانی که به نقل از شماره 1700روزنامه خراسان «در اراضی دبیرستان که قریب سی هزار ذرع بودعملیات طراحی، باغچه‌بندی و تسطیح میدان‌های ورزشی آن انجام شد.
خیابان شهدای فاطمیون (سرخس سابق) با مشاغل سنتی و حجره‌های قدیمی پیوند خورده است. کوچه شهدای فاطمیون6 (شهید حسن شیخ) که یکی از گذرهای فرعی این راسته هویتی است از این قاعده مستثنا نیست. ورودی این کوچه تا چشم کار می‌کند با حجره‌های قدیمی عطاری، ادویه‌فروشی و کارگاه چوب محاصره شده است.
خیابان شهید کامیاب یکی از شریان‌های اصلی شهرمان است که از یک سو به تقاطع شهید گمنام می‌رسد و از طرف دیگر به چهارراه راه‌آهن.هنوز خیلی از مشهدی‌ها تقاطع شهید گمنام را به نام چهارراه مقدم طبرسی می‌شناسند. وجه‌تسمیه آن به نقل قدیمی‌های محله برمی‌گردد و گاراژ اتوبوس‌رانی مقدم که در این محدوده قرار داشت. ایستگاه راه آهن در یک سمت این خیابان و نمایشگاه‌های خرید و فروش ماشین در سمت دیگر معبر قرار دارند.
کوچه دانشسرای جنوبی یا سناباد35 ‌در محله سعدآباد یکی از معدود کوچه‌های شهرمان است که مسکونی نیست. سمت چپ کوچه سرتاسر مراکز آموزشی و سمت راست آن دیوار باغ است. این کوچه که نزدیک به یک قرن قدمت دارد، در گذشته سرتاسر باغ‌های میوه و پر از دار و درخت بوده‌ است.
کوچه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی۱۲، یکی از معابر فرعی محله رحمانیه است. این معبر جزو اولین معابری بوده که در محدوده الهیه شکل گرفته است و مجتمع‌های سازمانی در آن ساخته شده است. بسیاری از اهالی محدوده الهیه برای فرار از ترافیک میدان خلیج فارس و ابتدای بولوار مجیدیه از این کوچه برای رسیدن به مقصد استفاده می‌کنند.
خیابان «صیاد شیرازی8» یکی از معابر اصلی محله آب و برق است که از بولوار شهید صیادشیرازی به خیابان حافظ و بولوار شهید صارمی امتداد دارد. این خیابان با اجرای نمیه کاره طرح تعریض در حال حاضر حالت دندان‌موشی پیدا کرده و بهسازی آن در انتظار عقب‌نشینی تمام املاک است.
محله شقایق2 همیشه پر از رفت و آمد است و خرد و کلان در خیابان‌های باریک و کوچه‌های پرپیچ و خمش در رفت وآمدند. کافیست دنبال آدرس یا فردی باشی، همه داوطلب می‌شوند که راهنمایی‌‌ات کنند. پیدا کردن یک همسایه کار راه‌انداز و خوب در این محله اصلا سخت نیست، چون همه عادت دارند که به داد هم برسند و گرهی از زندگی یکدیگر باز کنند. اما بیشتر اهالی روی بعضی همسایه‌ها اتفاق نظر دارند و بی‌برو برگرد یکی دوباری گره کارشان به دست آن‌ها باز شده است.
کوچه خلج ۹ که به شهید ریاضی ۴ می‌رسد یکی از کوچه‌های قدیمی محله قائم است که در اوایل دهه ۷۰ شکل گرفته است.