تاریخی - صفحه 42

هم‌زمان با آغاز سکونت در کوچه دانش‌آموز۱۱ ، اهالی کاشت نهال را هم در آن آغاز کرده‌اند تا حالا یکی از معابر سرسبز منطقه باشد.
برای امنیت بیشتر، پشت دیواره‌های شهر را گود کرده بودند بعدها در همین گودها مردم ساکن شدند و به کوچه پشت بهره معروف شد.
امروزه فقط یکی از آن سقاخانه‌های قدیمی، یعنی سقاخانه مشهور به «اسماعیل‌طلایی» باقی مانده است، اما دست‌کم تا اواخر دوره قاجار، حرم رضوی سقاخانه‌های متعددی داشته است.
ساختمان ایستگاه راه‌آهن مشهد سال ۱۳۴۵ به‌عنوان یکی از بیست شاهکار معماری بعد از جنگ جهانی دوم در آسیا و زیباترین و مجهزترین ایستگاه راه‌آهن ایران افتتاح شد.
محله دروی یادگار مزرعه درآبد است. از این مزرعه در وقف‌نامه میرزا ابراهیم رضوی در اوایل قرن دوازدهم و همچنین وقف‌نامه خزانه‌دار‌ها (آمنه جواهری) در اواخر دوره قاجار نام برده شده است.
مزرعه دیشدیش که در محله عباس‌آباد امروزی قرار گرفته در سال ۱۰۷۹‌قمری وقف اولاد سروقدی‌ها شده است. محله عباس‌آباد تا سال ۱۳۹۹ جزئی از محله طبرسی شمالی بود.
در سیس‌آباد که مردم آن را به نام «سی‌سواد» می‌شناختند، سه مکتب‌خانه وجود داشت که به کودکان آموزش می‌داد.
رشید پسندیده‌رهورد می‌گوید: شب به شهر عشق‌‏آباد رسیدیم. آنجا دو تا زندان داشت؛ یکی مربوط‌به افراد خطرناک که در داخل شهر بود و دیگری برای زندانیان عادی بود که در مسافتی نزدیک به شهر قرار داشت.
یکی از میراب‌های معروف مشهد در دوره تیموری، «شمس‌الدین میرکاریزی» بود. در گذشته، مردم بر سر مزار او، آش اوماج و کماج خیرات می‌کردند.
تشکیلات اطفائیه اواخر دهه اول قرن گذشته، در مشهد پامی‌گیرد. در این دوره، نیرو‌های تنظیف اداره احتسابیه بلدیه ضمن نظافت شهر، وظیفه کمک برای اطفای حریق را نیز برعهده دارند.
فرعی دوم کوچه آب‌میرزا گذشته‌اش به‌نام مادرشاهی گره خورده است. ثروت و شهرت مرحوم مادرشاهی در بازار پارچه مشهد باعث شده بود کوچه با نام او شناخته شود.
درودیوار کاهگلی‌ سرای تاریخی احمدیان‌یزدی در محاصره ساختمان‌های بلند و نوساز است و بیشتر غرفه‌های طبقه دوم آن به‌دلیل مرمت‌نشدن رو به خرابی رفته‌اند.
شهرداری دلیل تأخیر در مرمت بازار قدیمی مشهد را همراهی نکردن کسبه بیان می‌کند.
میان رزمنده‌ها زیارت حرم امام‌هشتم (ع) پیش از اعزام، به وداع آخر معروف بود؛ وداعی که می‌دانستند شاید تکرارشدنی نباشد.
مردی به‌نام خواجه روشنایی که باخدا، مردم‌دار و اهل ادب بود. سلوک خاصی داشت و بیش از آنکه شبیه کاسب‌ها باشد، به اهل عرفان شبیه بود. او حسینیه و مسجدی را در اختیار بابامسجدی گذاشته بود.
مرحوم آفرنده ساخت گنبد جدید را با دو پوشش بتنی به اجرا درآورد. بتن‌ریزی پوسته رویین گنبد به مدت دوازده شبانه‌روز طول کشید تا با ناوه بتن ریختند و تمام شد.
این گزارش ماجرای خواندنی تیمی است که شهریور ۸۲ سال پیش با نام تیم ملی در مسابقات فوتبال افغانستان حضور یافت، اما پس از بازگشت، ایران را اشغال شده دید.
مسجد شاه که بعد‌ها نام هفتاد و تن به خود گرفت علامت سوالی در ذهن مورخان است که بسیاری از وجوه آن پوشیده مانده است.
نخستین پزشکان نوین مشهد، عموما خارجی هستند اما وجود مجهزترین و بزرگ‌ترین بیمارستان آن روزها، ایجاب می‌کند که اقداماتی نیز برای تأسیس دانشکده پزشکی و آموزش علم طب در مشهد انجام بگیرد.
یکی از عکس‌های ماری تِرِز اولنس دو شوتن، تصویری است از گنبد و گلدسته طلا که از ضلع شرق و رو به غرب، از فراز سرای «وزیرنظام» گرفته شده است.