تاریخی - صفحه 38

بعد از کش‌و‌قوس‌های فراوان مرمت بنای کانون نشر حقایق سال ۱۳۹۹ آغاز شد و مرمتش پس از سه سال پایان یافت.
در مزرعه سمزقند، کارگاه‌های دباغی، رونق فراوان داشت که بیشترشان موقوفه آستان‌قدس بود و به‌اجاره دراختیار صاحبان این شغل قرار می‌گرفت.
خشکبار فروش‌های خیابان شلوغ مصلی ۱۵ در محله شهید شیرودی گذشته آن را روایت می‌کنند: اینجا روزگاری به جاده قدیم مشهد معروف بوده است؛ عده‌ای هم به‌دلیل وجود مزارع و باغ‌های انگور به آن «کوچه‌باغ» می‌گفتند.
علیمردان‌خان در جواب پدر می‌گوید: «مالی که بعد از مرگ وقف شود، مثل چراغی است که پشت‌سر روشن باشد؛ راه را برای انسان روشن نمی‌کند». بعد از این ماجراست که عباسقلی‌خان ابتدا مدرسه و بعد، سایر اموالش را وقف می‌کند.
ماجرا از این قرار است که مشهد تا اوایل دوره پهلوی اول، موزه ندارد، اما از قرن‌ها پیش، در آستان‌قدس‌رضوی مکانی به نام «خزانه» وجود داشته که محل نگهداری اشیای اهدایی و نذور گران‌بها بوده است.
بعد از سال‌ها و با مرمت کارشناسان آستان قدس رضوی، درِ بنای دوره تیموری به روی عموم مردم باز می‌شود.
«دَنگان» یکی از مناطق شمال مشهد در پشت سیلو است که نام و نشانش در نقشه‌های امروزی نیست.
کتیبه نادری با ابعاد یک در ۲.۵ متر، که بر سینه کوهی بلند حک شده است، در تنگه ارغوان‌شاه قرار دارد. روی کتیبه ۲۴ بیت شعر به زبان ترکی و فارسی با یک خط نستعلیق خوش، حجاری کرده‌اند.
عزیزالملوک آذرخشی در کتابی داستان تأسیس اولین دبستان دخترانه مشهد توسط فروغ السلطنه آذرخشی را شرح داده است. او تلاش کرده مشکلاتی را که فرا‌روی مدرسه فروغ مشهد بوده، بازگو کند.
عابدزاده اعتقادی نداشت که جوان‌ها به دبیرستان و دانشگاه بروند؛ حتی مبارزه هم می‌کرد. از نظر ایشان، رفتن به این مراکز، مساوی با لامذهبی و بی‌دینی بود.
قرآن "مصحف مشهد رضوی" کامل‌ترین برگ‌نوشته قرآنی است با ۲۵۲ برگ که از سده نخست هجری برجای مانده و برگرفته از مجموع دو نسخه قرآنی با خط حجازی به شماره‌های ۱۸ و ۴۱۱۶ است که در کتابخانه آستان‌قدس‌رضوی است.
مزرعه شقا شامل سه قلعه به نام‌های یزدی‌ها، بالا و پایین بوده و سه صحرا و شش جفت زمین زراعی داشته است، اما تعیین مکان دقیق این اجزا نیز امکان ندارد. به نظر می‌رسد جمعیت ساکن شقا در اوج رونق، جمعیتی درخورتوجه بوده است
زمستان‌های سرد مشهد، بازار کالا‌های گرمایشی را داغ کرده بود و همین موضوع، باعث رونق ساخت بخاری در دهه‌های پیش‌رو شد.
حالا کمتر کسی از کارخانۀ پنبه‌پاک‌کنی و یخ قاسمی اطلاعی دارد. فقط چند نشانۀ جزئی از هویت آن باقی مانده است؛ به روایت معدود کارگران زنده‌اش، سیصد چهارصد دختر و زن، روزمزدی در آن پنبه پاک می‌کردند.
رسالت از قدیمی‌ترین محلات شهرک غرب است که از شرق به میدان نمایشگاه متصل است؛ همان‌جایی که روستای قدیمی قاسم‌آباد در آن قرار داشته است.
با وجود کاوش‌های بسیار تا سال ۱۳۷۴ خبری از آرامگاه امام محمد غزالی نبود، تااینکه در این سال مقبره‌ای از دل خاک بیرون کشیده شد و برخی باستان‌شناسان و تاریخ‌دانان شهر آن را به امام محمد غزالی نسبت دادند.
وجه تسمیه محله رازی به ساخت‌وساز خانه‌های سازمانی توسط تعاونی مسکن کارکنان بیمارستان‌های مشهد در شهرک رازی برمی‌گردد.
سال‌های پایانی دهه ۸۰، زمین‌های انتهای بولوار اندیشه که اثری از آب و آبادانی در آن به چشم نمی‌خورد، سهم ایثارگران و جانبازان شد تا شهرکی به‌نام جانبازان ساخته شود.
۲۸ آبان مصادف با عید غدیر، بزرگ‌ترین راهپیمایی مردم مشهد رقم می‌خورد. فردای این روز، اما درگیری و تعقیب‌وگریز چند مأمور و مردم، به تیراندازی در بارگاه علی‌بن‌موسی‌الرضا (ع) منجر می‌شود
جوی آبی وارد پادگان می‌شد. صفرعلی گیلاسی فکری به ذهنش رسید. منتظر شد هوا تاریک‌تر شود؛ «دمدمه‌های غروب هوا گرگ‌و‌میش بود. در گودال آب نشستم. از همان کانال آب شناکنان خود را به بیرون پادگان رساندم.»