روزگار به ضرر اسدی ورق میخورد و خون مردم و پاسبانان در واقعه گوهرشاد بر گردن او میافتد تا میان دستگیری تا صدور حکم اعدام و اجرای آن یک هفته هم فاصله نباشد.
در مجموعه اسناد آستانقدس دو سند مرتبط با برگزاری مراسم شمعگردانی بین سالهای ۱۳۳۴ و ۱۳۳۵ قمری وجود دارد. با این همه، احتمالا شمعگردانی در سالهای قبل از این سالها نیز طبق آنچه که در سند گفته شده، برگزار میشده است، ولی سابقه و سندی از آن موجود نیست.
غارت ازبکها به حرم امام رضا(ع) آنقدر بزرگ بوده است که حتی عدهای از مورخان نوشتهاند که عبدالمؤمنخان ازبک پس از خالیکردن روضه منوره، دستور میدهد سربازانش میل طلای بالای گنبد را هم با خود ببرند.
مطبوعی فرماندهی قزاقان سرکوبگر در کشتار خونین گوهرشاد را بر عهده میگیرد و از عهده وظیفه محولهاش هم خیلیخوب برمیآید و صحن مسجد را به حمام خون بدل میکند. رضاشاه بعد از واقعه گوهرشاد بسیاری از رؤسای خراسان را از سمتهایشان برکنار میکند اما ایرج مطبوعی تبرئه میشود.
این گزارش روایتی تاریخی از هجوم به زائران و مجاوران حرمرضوی در محرم ۹ قرن پیش است. این نخستین واقعهای است که در تاریخ مشهد، در روز عاشورا رقم خورد و تلخی آن در حافظه تاریخی این شهر مقدس باقی ماند.
از وقتی آیینههای ظریف آلمانی راهشان بهسوی مشهد باز شد، بهمرور آیینهها جای کاشیها، نقاشیها و گچبریها را در بسیاری از رواقها و فضاها گرفت آنچنان که اکنون آیینهکاری تصویر غالب تزیینات حرم است.
پیشنهاد میدهم سراغ خانواده مرحوم حاج رضا سراج علیایی هم بروید. ایشان تنها کسی بوده که سنگ مزار حضرت رضا (ع) را تراشیده است. ساخت ساعت سنگی آفتابی صحن جمهوری نیز کار دست ایشان بوده. علاوه بر این تمام کتیبههای شعر داخل رواقهای قدیمی حرم هنر خطاطی ایشان روی سنگ بوده و تعداد زیادی هنر حجاری ایشان در حرم حضرت رضا(ع) موجود است. حتی خاطرم هست زمانهای قدیم اتاقی داخل یکی از صحنها دست ایشان بود و در آنجا مشغول حجاری بودند.
جواد اسداللهزاده، معاون مشهدی بازرگانی خارجی وزارت بازرگانی، یکی از اعضای حزب جمهوریاسلامی که همراه با آیتالله بهشتی بر اثر بمبگذاری در دفتر حزب به شهادت میرسد. او در آمریکا تحصیل کرده بود.
دکتر محمدمهدی رکنی سال ۱۳۸۲ پس از ۴۶ سال تدریس تمام وقت، با رتبه علمی استادتمام از دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد بازنشسته شد و هم اکنون عضو شورای عالی فرهنگی آستان قدس رضوی است.
در آن زمان جایی بوده است که مشعلهای حرم را در آن جمع و نگهداری میکردهاند. به این فضا مشعلخانه میگفتند و افرادی باعنوان مشعلدار و مشعلچی زیرنظر مشعلدار باشی و مهترمشعلدار کار میکردند.
فاطمیمقدم میگوید: عودسوزی آنقدر قدمت دارد که هرکیش، آیین یا گروهی میتواند ادعا کند که پیشینه اینکار به آن برمیگردد، اما اسنادی دراینباره وجود ندارد.
کلهپزها که تعدادشان به ۲۰ نفر میرسید، از ظهر شروع میکردند به پاککردن کلهپاچهها و ۲۰ دیگ بارمیگذاشتند. کلهها تا ۴ صبح فردا میپخت و بین ۲ تا ۳ هزار نفری که پشت در میایستادند، تقسیم میشد.
در سال ۳۵۲ قمری، برای نخستینبار عید غدیر عمومی جشن گرفته شد اما تسلط سامانیان و غزنویان و سلجوقیان که با دستگاه خلافت عباسی ارتباطات گسترده سیاسی داشتند، باعث شد که برگزاری عید غدیر بهصورت عمومی امکان نداشته باشد.
مرحوم واعظ طبسی پس از مسئولیت تولیت آستان قدس رضوی، نظام نوین اداری اسلامی را در آن ایجاد کرد، برای حفظ اموال آستان قدس تلاشهای فراوانی انجام داد و با احیای موقوفات، آن را از نذورات جدا کرد.
ساعت۱۴:۲۶ بعدازظهر، صدای مهیب انفجار به گوش میرسد، اما حیرت از چنین جنایتی آن هم در زمین مقدس مشهد و در روز عاشورا سبب میشود تا همه دیر و سخت باور کنند که در حرم بمبی منفجر شده است.
ناهید پورعباس میگوید: با امکانات موجود، هر توانیاب حداکثر ماهی یک بار نوبتش میشود. برخی از زائرانمان ماهها و حتی برخی دو سال است که رنگ حرم را ندیدهاند و بهشدت دلتنگ هستند.
حدود ۸۲ سال پیش سنگی به موزه حرم مطهر امام رضا (ع) آورده میشود که مطالعات آن زمان محققان را به این نتیجه میرساند که این سنگ به یکی از محرابها تعلق دارد.
تقید به نظم در امور زندگی، روحیه مردمی و اجتماعی، ارتباط با اقشار مختلف مردم و روحیه تواضع و سادهزیستی از مهمترین شاخصههای اخلاقی این روحانی خدوم به شمار میرود.
نوجوانان محله اروند با طرح «شوق زیارت» هر هفته، کفش زائران امام رضا (ع) را واکس میزنند.
تأثیر شیخ هاشم قزوینی بر شاگردان خود از نظر اخلاقی و علمی بسیار زیاد بود تا جاییکه به گفته رهبری، او نمونهای از تربیت حوزه علمیه مشهد در آن نسل و دوران شکوفایی این حوزه بود.