دوشنبه اول ماه که از راه میرسد، مسجد علیابنابیطالب (ع) در محله امامخمینی (ره) فقط میزبان نمازگزاران نیست؛ گوشهای از مسجد رنگوبوی دیگری میگیرد. بانوان هنرشان را به فرصتی برای درآمدزایی تبدیل کردهاند.
زندگی مهیا سوزنچی میان خانه و خیابان میگذرد؛ او که ساکن محله امامخمینی (ره) است، از نوجوانی سراغ کارهای مختلف رفته و حالا چندسالی است درکنار کسبوکار خانگیاش، پشت فرمان تاکسی هم مینشیند.
نزدیک به ۹ سال است که زندگی الهه کاظمیان، ساکن محله امامخمینی(ره) با پرورش پرنده گره خورده است؛ کاری که برایش از یک علاقه شروع شد و کمکم به کسبوکار خانگی تبدیل شد اما، رابطه او با پرندههایش چیزی فراتر از حسابوکتاب فروش و درآمد است.
خراسان رضوی، به ویژه مشهد، همواره یکی از کانونهای مهم شکل گیری و تداوم هنرهای سنتی و بومی ایران بوده است و در میان این هنرها، فرت بافی به عنوان یکی از شاخههای کمتر شناخته شده است که نقشی مهم در تأمین پوشاک و منسوجات خانگی خانوادهها در گذشته ایفا میکرده است.
مریم نوقانی بانویی است که با پشتکار خود توانسته تحولی بزرگ در روستای کوچک محل زندگیاش ایجاد کند. او، همسر و مادر یک فرزند است و با تلاشهای بیوقفهاش توانسته مشکل بیکاری اهالی روستا را حل و برای زنان اشتغالزایی کند.
خانواده آقای ذاکری بعداز ورشکستگی پدر و زخمخوردن از دوست و آشنا، اگرچه تا مرز نابودی رفتند، اما به لطف و مهربانی بانوی خانه یعنی طیبه قدسیسنگانی مأیوس نشدند. طیبه خانم با کارهای خانگی، زندگیاش را حفظ کرد.
اینجا کارگاه کوچک خیاطیامالبنین وطنپرست معروف به «خانم مهربان» است؛ زنی که بههمراه همسرش، چرخ خیاطی را به ابزار رویش و یاری تبدیل کرده است. بیشاز بیستسال است که زندگی این بانوی هنرمند با نخ و سوزن و پارچه گره خورده است.
بازارچه خانگی محلهبلال با کمک فعالان محلی به مسجد منتقل شد و فروشش رونق گرفت. اعظم دهقان میگوید: در مدت کوتاهی، نزدیک به چهل نفر از زنان محله که در زمینههای مختلف فعالیت داشتند، اعلام آمادگی و استقبال کردند.
زهرا ملتی عروسکساز محله جاهدشهر میگوید: بیشتر عروسکهای سنتی درست میکنم؛ عروسکهایی که لباسهای محلی خراسانشمالی به تن دارند. نواردوزیهای دورشان را هم با خلاقیت خودم میدوزم.
هادی محمدشهباز در خانهاش گلخانه کوچکی دارد که نامش را ساحل گذاشته است، زیرا گلها را از شمال کشور به شرق آورده و بوي دريا و موج در گلخانهاش ميدهند.
عفت داوودی بهواسطه هنر خیاطی، کارگاه دوخت شال و روسری راهاندازی کرده و چندسالی است حال و هوای تعداد زیادی از زنان محله را رنگ بهتری بخشیده و نزدیک به پنجاهنفر برایش کار و از کنار این شغل، کسب درآمد میکنند.
جرقه کارآفرینی سمیرا نوربافی، پنجسال پیش به دعوت یکی از همسایگانش زده شد. جنس کارآفرینیاش با سبک زندگی اهالی محله جور درمیآید. آنها در خانه، با وصلکردن رویه و زیره کفش به هم یک کار خانگی را پیش میبرند و کسب درآمد میکنند.
سه سالی هست که در زیرزمین مسجد امامرضا (ع)، صبح تا ظهرِ روزهای یکشنبه، بازارچه اختصاصی بانوان برپا میشود. این حرکت کوچک که ابتدا با حدود پنجشش بانوی فروشنده شروع شد، اکنون به حدود سیغرفه رسیده است.
ترشیهای دستساز عذرا محمدی یا عزیزخانم طرفداران زیادی دارد. او روزانه تا ۵۰۰ کیلوگرم ترشی و انواع سالاد تهیه می کند. ترشی انبه، بامیه و زیتون او بارها به کشورهایی مانند کانادا، سوئد و آلمان صادر شده است.
نامش را «بازارچه مهربانی» گذاشتهاند؛ چون اجاره میزها برای تهیه بستههای کمک معیشتی به نیازمندان استفاده میشود. اینجا همسایهها اول دوست و آشنا هستند، سپس فروشنده و خریدار؛ بههمیندلیل در کیفیت و قیمت مراعات حال یکدیگر را میکنند.
بتول اصلی میگوید: کارگاه خانوادگی در خانه داشتیم و کارهایی که سفارش میگرفتیم را تولید میکردیم. سفارشها که زیاد شد، از سال ۹۰ کارگاه زدیم و از چند نفر از خانمها دعوت به کار کردیم.
سیدیوسف نامورطباطبایی سالهاست با هنر دستش، انواع تابلوهای منقش به آیات قرآن، اشعار شاعران و ... را تولید میکند. او میگوید: بیشتر اختراعات مربوطبه پدر هست و من ایدهدهنده بودم.
بانوان کارآفرین محله سعدآباد بههمراه بانوان دیگر محلات مشهد، ماهی یکبار به اینجا میآیند و تولیدات خانگیشان را عرضه میکنند.
مهرماه سال۹۸ بود که مریم آسمانی و یوسف یاری به این فکر افتادند تا برای خودشان کارآفرینی کنند. تصمیم گرفتند از باغ پدر یوسف در تبریز، آلو و لواشک و سنجد را به مشهد بیاورند و بفروشند.