همسایههای کوچه حجاب ۷۱ صمیمی و همدل هستند 
بگومگویی که اتوبوسران خط ۱۲ ختم به خیر کرد 
تلاش ده ساله کانون یاران رضوی برای تربیت بچههای بهمن
غروبهای محله بهمن همیشه شلوغ است و صدای بازی بچهها با همهمه خیابان و رفتوآمد مردم درهم میآمیزد. اینجا جایی است که کودکان زودتر از سنشان با واقعیتهای سخت زندگی روبهرو میشوند و نوجوانان، اگر دستشان گرفته نشود، خیلی زود راهشان را گم میکنند. در میان خانههای فشرده و کوچههایی که فرصت انتخاب را محدود میکنند، گاهی یک چراغ کوچک میتواند مسیر را عوض کند؛ چراغی که نه با شعار، بلکه با صبوری، برنامه و امید روشن مانده است.
کانون «یاران رضوی» یکی از همان چراغهاست؛ جایی که بازی، اردو و خنده، آرامآرام به آموزش، تربیت و ساختن آینده گره میخورد. این گزارش، روایت ۱۰ سال تلاش بیوقفه حجتالاسلاموالمسلمین سیدصادق محمدیسرشت و همراهانش است؛ روایتی از دل یک محله، برای ساختن نسلی که قرار است فردای این شهر را بسازد.
انتخاب هدفمند محل کانون
حجتالاسلاموالمسلمین سیدصادق محمدیسرشت، مدیر کانون فرهنگی تبلیغی یاران رضوی، طلبه سطح ۲ حوزه علمیه مشهد و متولد سال۱۳۶۰ است. ارتباط صمیمانهاش با کودکان و نوجوانان، نشان اخلاق خوش و روحیه مردمی اوست. ۱۰ سال فعالیت مستمر او در این کانون، کارنامهای روشن از تلاشهای موفق او در جذب کودکانی است که بهجای سرگردانی در خیابانها، در کلاسها و برنامههای تربیتی این مرکز شرکت میکنند.
او درباره آغاز فعالیت کانون میگوید: همهچیز از سال۱۳۹۴ شروع شد. یکی از خیران بانی خرید یک خانه شد. آن زمان خانه مخروبه بود، اما پس از بازسازی، تغییرکاربری دادیم و با دریافت مجوز از سازمان تبلیغات اسلامی، کانون فرهنگی را راهاندازی کردیم.
او ادامه میدهد: از همان ابتدا برنامهها و کلاسهای مختلفی در اینجا آغاز شد و کمکم کودکان و نوجوانان محله جذب این فضا شدند.
به گفته مدیر کانون یاران رضوی، انتخاب محل فعالیت کاملا هدفمند بوده است. محمدیسرشت در اینباره توضیح میدهد: این محله جزو محلههایی بود که با توجه به آسیبهای اجتماعی موجود و تعداد زیاد کودکان و نوجوانان، نیاز مبرم به یک کانون فرهنگی داشت. ما فعالیتهای تربیتی، اخلاقی و دینی را در اولویت برنامهها قرار دادیم، چون در کنار مشکلات اجتماعی، فرقههای منحرف متعددی هم در این منطقه فعال بودند و کار فرهنگی جدی احساس میشد.
یکی از خیران بانی خرید یک خانه شد. آن زمان خانه مخروبه بود، اما پس از بازسازی، تغییرکاربری دادیم
آموزش «آیین مؤمنانه»
کانون فرهنگیتبلیغی یاران رضوی فعالیتهایش را در دو بخش دختران و پسران و در سه رده سنی کودک، نوجوان و بزرگسال دنبال میکند. کلاسهای ویژه دختران معمولا در نوبت صبح برگزار میشود و پنجشنبهها بیشترین استقبال را دارد. دخترخانمها در این ساعات از کلاسهای متنوع آموزشی و هنری بهرهمند میشوند، درحالی که برنامههای مربوط به پسران در نوبت بعدازظهر برگزار میشود.
در کنار این تفکیک زمانی، یک محتوای درسی واحد برای همه گروهها در نظر گرفته شده است. محمدیسرشت در اینباره میگوید: یک کتاب مشترک به نام آیین مؤمنانه مبنای آموزش ماست که مباحث احکام، عقاید، مسائل اخلاقی و آموزش قرآن را دربرمیگیرد.
او با اشاره به تنوع برنامهها میافزاید: در کنار آموزشهای اعتقادی، برای دختران کلاسهای هنری داریم، برای پسران برنامههای ورزشی برگزار میکنیم و فعالیتهای گروهی متنوعی هم در دستورکار است.
مسابقات فوتبالدستی و والیبال، سیستم امتیازدهی و کمد جوایز ازجمله برنامههایی است که انگیزه حضور مستمر بچهها را افزایش میدهد. مدیر کانون یاران رضوی نیز در اینباره میگوید: بچهها امتیاز جمع میکنند و جایزه میگیرند؛ از دفتر و خودکار گرفته تا اسباببازی و حتی دوچرخه.
فراتر از آموزش و تفریح
کار فرهنگی در محلههای حاشیهای فقط کلاس و اردو نیست؛ گاهی رقابت با جریانهایی است که ابزارشان پول است. مدیر کانون خاطرهای تعریف میکند که هنوز هم برایش نگرانکننده است: «چند سال پیش یک جریان فکری که اعتقادات بچهها را نشانه گرفته بود، ظاهرش قرآنخوانی بود، اما در کنار آن، عقاید خودشان را منتقل میکردند، با انجام کار فرهنگی و برنامههای مستمر توانستیم بچهها را جذب کانون کنیم و برای آنها برنامههای متنوعی برگزار کنیم.
شوق کار گروهی
تلاش کانون یاران رضوی اجرای برنامههای جذاب و انگیزهدهنده برای بچههاست. محمدیسرشت شرح فعالیتها را اینطور بیان میکند: ما برای جذب بچهها در چند حوزه فعالیت میکنیم. برای مثال، با همکاری شهرداری، بچهها را برای ورزش به سالنهای فوتسال و زمین چمنمصنوعی و استخر میبریم. اردوهای مختلف داخل و خارج شهر برگزار میکنیم یا در برنامههای مناسبتی، ابداعاتی در اجرای برنامهها داریم. برای مثال، در تابستان برنامه «جبهه همین نزدیکی...»
در بهشترضا (ع) اجرا شد که بچهها را با فرهنگ ایثار و شهادت آشنا کرد. یکی از برنامههای پرطرفدار هم برپایی ایستگاههای صلواتی در اعیادی مانند غدیر، نیمهشعبان و مناسبتهای مذهبی دیگر که با مشارکت و کمک خود بچهها برگزار میشود. بانیها و خیران عزیز کمک میکنند و وسایل لازم را آماده میکنند، ولی بقیه کارها همه با خود بچههاست.»
به گفته محمدیسرشت، جشنهای خانگی هم یکی دیگر از برنامههای پرطرفدار است؛ جشنهایی که در خانههای خود بچهها برگزار میشود و خانوادهها در برپایی آن نقش دارند. در ایام عزاداری هم دستههای عزاداری با مشارکت مسجد محل راه میافتد که استقبال و شور و شوق بچهها برای آن بینظیر است.
خیال راحت والدین
یکی از دلایل ماندگاری و نفوذ این کانون، ارتباط مداوم با خانوادههاست. جلسات «خانواده علوی» مخصوص مادران برگزار میشود؛ جلساتی درباره تربیت فرزند، مسائل خانوادگی و وظایف همسری. جلسات اولیا و مربیان هم هر یکیدو ماه یکبار برگزار میشود تا پدر و مادرها از نزدیک فضای کانون را ببینند.
علاوه بر این، کلاسهای هنری و اعتقادی ویژه مادران هم برگزار میشود. بانوان محله در برنامههای مشارکتی مثل نذریها و فعالیتهای جمعی نقش فعالی دارند: «همین ارتباط باعث شده است خانوادهها با خیال راحت بچههایشان را به کانون بسپارند. اعتماد خوبی بین ما و آنها برقرار شده است. برای مثال، برای بعضی برنامهها که لازم است بچهها تا دیروقت در کانون بمانند، خیال پدر و مادرها از این جهت راحت است که در جای امنی هستند.»
او به مهمترین چالش و مشکلی که کانون با آن روبهروست، اشاره میکند و میگوید: صرفنظر از مباحث مالی که جزو مشکلات همیشگی است و همیشه بهدنبال بانی و خیر برای تأمین مالی برنامهها هستیم، موازیکاری بین نهادها و متولیان فرهنگی دغدغه مهم ماست. کارهای تربیتی را که هماکنون مساجد، پایگاههای بسیج، شهرداریها و حتی آستان قدس انجام میدهند، میتوان تجمیع کرد یا با تقسیم وظایف به نتیجه بهتری رسید. برای مثال، شهرداری و آستان قدس ظرفیت و امکانات خود را در اختیار ما بگذارند؛ حداقل با هزینه کمتر و سازوکاری کمدردسرتر!چ
ثمره ۱۰ سال تلاش
کانون یاران رضوی یک دهه فعالیت خود را پشتسر گذاشته است و کودکانی که در اولین سالها با این کانون آشنا شده بودند، اکنون پا به جوانی گذاشتهاند.
محمدیسرشت به تغییرات فرهنگیتربیتی یک دهه گذشته اشاره میکند و میگوید: ما در اخلاق و رفتار بچهها تغییرات خیلی خوبی را شاهد بودیم. نوجوانانی که سالها پیش وارد کانون شدند، امروز هرکدام مسیر زندگیشان را پیدا کردهاند.
بعضیها که به موفقیت شغلی رسیدهاند، از یاد نبردهاند که کجا رشد و پرورش پیدا کردهاند. مدتی پیش، یکی از آقاپسرها که حالا برای خودش مهندسی شده است، در یکی از اعیاد با من تماس گرفت و گفت قصد دارد با اولین حقوقش برای بچههای کانون شیرینی بخرد. بعضی هم خودشان مربی شده و همینجا مشغول تدریس شدهاند. جالب اینجاست که حتی خانوادهها هم از تغییر رفتار بچهها میگویند؛ از احترام، مسئولیتپذیری و علاقهمندی به مسائل دینی.
پیامی به والدین
او خطاب به پدران و مادران امروزی تأکید میکند: توقع ما این است که در زمانهای که فضای مجازی بهنوعی سلطنت میکند، پدر و مادرها از وظیفه اصلی خود غافل نشوند. تربیت بچهها مسئلهای نیست که اگر از آن غفلت شد، بهراحتی جبرانشدنی باشد. ما وضعیت سخت اقتصادی و مشغلههای روزمره خانوادهها را درک میکنیم و میدانیم بسیاری از والدین با محدودیت زمانی مواجهاند، اما کمترین کاری که میتوان انجام داد، این است که با مراجعه به مراکز رسمی و سالم فرهنگی و تشویق فرزندان به حضور در چنین فضاهایی، بخشی از بار تربیت را بهدرستی مدیریت کنیم.
عاشق آموختنم
عسل سرگلزایی| متولد ۱۳۹۰ و دانشآموز کلاس نهم
حدود سهسال پیش به این محله آمدیم. از همان ابتدا با کانون «یاران رضوی» آشنا شدم. البته آن زمان بهدلیل وضعیت درس و مدرسه، امکان حضور در کلاسها را نداشتم. اما از حدود یک سال پیش به کانون آمدم و در کلاسهای امامشناسی و ولایت شرکت کردم. از همان موقع حضورم در کلاسها منظم شد و حالا هم در کلاسهایی با محوریت مباحث شیعهشناسی شرکت میکنم. در کنار این مباحث، رساله حقوق امامسجاد (ع) را نیز با هم مطالعه میکنیم.
در کانون، برای همه مناسبتها مراسم ویژهای برگزار میشود و اردوهای تفریحی و فعالیتهای متنوع فرهنگی هم همیشه جزو برنامههاست. فضای صمیمی و پویای اینجا باعث شده است حضور در کانون فقط به کلاس محدود نشود و برایمان تجربهای لذتبخش باشد.
آنچه بیش از هر چیز مرا به این کانون علاقهمند کرده، شوق یادگیری و افزایش آگاهی، بهویژه در زمینه شیعهشناسی است. مربیان با تسلط و دقت زیاد این مباحث را تدریس میکنند و همین موضوع انگیزهام را برای ادامه مسیر بیشتر کرده است. حضور در کانون کمک کرده است بسیاری از ابهامات ذهنیام درباره مسائل دینی برطرف شود و آشنایی عمیقتر با منابع دینی، تأثیر مثبتی بر زندگی شخصیام گذاشته است. برای نمونه، پس از مطالعه بخش مربوط به حق مادر در رساله حقوق امامسجاد (ع)، نگاه و توجه من به جایگاه مادر و حقوق او بیش از گذشته شده است.
با جشنهای شاد، جذب کانون شدم
امیرعلی اسدی| متولد ۱۳۹۳
از اوایل تابستان و بهواسطه دوستانم با کانون یاران رضوی آشنا شدم؛ دوستانی که خودشان در کلاسهای اینجا شرکت میکردند و از فضای کانون تعریف میکردند. البته قبل از آن هم در جشنهای عید غدیر به کانون میآمدم، چون این برنامهها نیازی به ثبتنام نداشت و جشنهای شاد و پرهیجانی برگزار میشد و جوایز خوبی هم میدادند.
الان در کانون در کلاس قرآن شرکت میکنم، کلاس ریاضی دارم و در کلاس «آیین مؤمنانه» هم حضور دارم. یکی از برنامههای بهیادماندنی که با کانون تجربه کردم، مربوط به ایام فاطمیه بود؛ زمانی که همراه بچهها برای دیدن تئاتر رفتیم. این برنامه یکی از خاطرات خوبم از کانون است. بازی بازیگران آنقدر قوی و تأثیرگذار بود و فضای اجرا آنقدر واقعی به نظر میرسید که واقعا تحتتأثیر قرار گرفتم.
همین تجربه باعث شد به بازیگری تئاتر و هنر نمایش علاقهمند شوم و بعد از آن در نمایشهای مدرسه هم چند نقش اجرا کنم. در این مدت که عضو کانون هستم، دو نفر از همسایهها و بچههای محل را هم با خودم همراه کردهام و به کانون آوردهام تا آنها هم از این فضا و برنامهها استفاده کنند.
* این گزارش یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴ در شماره ۶۴۶ شهرآرامکحله منطقه ۳ و ۴ منتشر شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
