اسناد

مشهدی‌ها هنوز روزی را که ستون‌های سنگی و سفید پل کابلی امام حسین(ع)، آسمان این حدود را شیار زد، به خاطر دارند؛ چراکه چهارده سال عمر زیادی نیست، اما پل کابلی تقاطع غیرهم‌سطح امام حسین (ع) در همین مدت کوتاه به یکی از المان‌های مشهور و محبوب مشهد بدل شده است.
در ضلع غربی حرم‌رضوی و راسته بازار فرش که زمانی بخشی از بازار بزرگ شهر بود، در همسایگی مسجد تاریخی ۷۲ تن، بنایی چشم‌نوازی می‌کند که از شکوه روز‌های دور حکایت دارد. این عمارت تاریخی همان حمام مهدی‌قلی‌بیک است که اکنون آن را به نام موزه مردم‌شناسی می‌شناسیم.
مجله تماشا در گزارشی از روز افتتاح نخستین فرستنده تلویزیونی نوشت: تلویزیون خراسان مرکز مشهد، چهارمین مرکز تلویزیون ایران است که آغاز به کار کرد. تلویزیون خراسان مرکز مشهد در زمینی به مساحت ۴۰ هزار مترمربع قرار گرفته و سطح زیربنای آن ۲۵۰۰ مترمربع است.
دکتر شیخ‌حسن‌خان، در کسوت روحانیت نبود، اما به علت معاشرت گسترده با علما و عرفا و آشنایی فوق‌العاده با متون دینی، ادبی و عرفانی، لقب شیخ را قبل از نامش گذاشته‌بودند و نخستین جراح دارالشفای حضرتی بود.
پیش از آنکه گلاب در شیشه‌های امروزی جای بگیرد، ظرف‌هایی برای آن ساخته می‌شده که خودشان بخشی از هنر ایرانی بودند. تعدادی از این ظرف‌ها اکنون در موزه آستان قدس نگهداری می‌شوند؛ از گلابدان فولادی دوره تیموری و صفوی بگیرید تا نمونه‌های مفرغی و میناکاری‌شده اصفهان.
«فلکه تلویزیون»؛ پس از توسعه در ابتدای دهه ۷۰ قرن ۱۴ خورشیدی، به «جمهوری اسلامی» تغییر نام داد و دو دهه بعد هم یک تقاطع غیرهم‌‏سطح بر روی آن ساخته شد. عملیات اجرایی توسعه فلکه تلویزیون در ۱۷ مهرماه ۱۳۶۹ آغاز و تقاطع سه سطحی جمهوری اسلامی در ۲۰ مهر ۱۳۸۹ افتتاح شد.
یکی از قدیمی‌ترین هنرمندانی که با نقاشی در حرم مطهر پیوند خورده، آقا حسن نقاش هراتی است. قاضی احمد منشی قمی در گلستان هنر او را نقاشی از هرات و از هنرمندان برجسته روزگار خود معرفی می‌کند و می‌نویسد که به دستور حاکم خراسان داخل روضه منوره را نقاشی کرد.
در لایه گچی زیر آینه‌کاری‌های حرم‌رضوی، آثاری از نقاشی‌های رنگین و ظریف شناسایی شده که احتمال اجرای آنها در دوره صفوی مطرح شده است. این شواهد البته برای نسبت دادن قطعی همه این لایه‌ها به یک دوره کافی نیست.
بیمارستانی که شهرداری مشهد در سال ۱۳۱۸ به راه انداخت تا ملجأ و پناه افراد فقیر و بی‌چیز باشد، با مدیریت و هدایت دکتر احمد سالاری به خوبی از عهده این مسئولیت برآمد، اما چندان عمر نکرد.
مسجد بالاسر همان مسجدی که به دلیل مجاورتش با ضریح مطهر حضرت‌رضا (ع) آن را بهترین مسجد خراسان می‌داند. به اعتبار قدمتش معتقدند این مسجد، قدیمی‌ترین مسجد ارض‌اقدس و نخستین بنایی است که پس از روضه منوره سقف و ستون گرفته است.
ساختمان خیابان رازی در حال تخریب است؛ ساختمانی که برای سال‌ها نشانی از خاطره‌انگیزترین نام‌های خوراکی مشهد بود. پشت دیوار‌های این بنا، روزگاری بخشی از تاریخ نان رضوی جریان داشت.
حاج کاظم علی‌اصغراُف معروف به کوزه‌کنانی با چهل سال سابقه تجارت در ترکستان از بازار آسیای میانه چشم می‌پوشد و در میان‌سالی با اعتباری حدود۴ میلیون تومان وارد مشهد می‌شود.
انتقال کشتارگاه به محمدآباد در سال ۱۳۰۷، تنها جابه‌جایی یک محل ذبح نبود، بلکه تلاشی برای مهار هرج‌ومرجی بود که در آن، قصاب‌ها در خانه‌هایشان مسلخ غیرقانونی برپا می‌کردند و گوشت‌های آلوده با الاغ و گاری‌های فرسوده به در دکان‌ها می‌رسید و سلامت شهر را به تاراج می‌برد.
محمد پروین گنابادی، ادیب، مترجم، معلم، پژوهشگر فرهنگ مردم و از همکاران برجسته لغت نامه دهخدا بود. ، او کسی بود که زبان فارسی را بخشی از سلامت جامعه می‌دانست​.
در اوایل قرن چهاردهم، سید محمد موسوی شیرازی که خود از عالمان دینی و مبلغان شیعی بود، سفری از کرمانشاه به قصد زیارت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) آغاز کرد. او در این سفر از کشور‌ها و شهر‌های مختلفی دیدن کرد و مشاهدات خود را در قالب سفرنامه نگاشت.
موقعیت جغرافیایی خراسان و سیستان، این مناطق را از یک ناحیه مرزی معمولی به بخشی از معادلات جهانی تبدیل کرده بود. خراسان هم‌جوار افغانستان بود و برای بریتانیا حائل میان روسیه و هندوستان بود.
از دیرباز، زمانی که نخستین پرتو‌های خورشید بر گنبد طلایی بارگاه منور رضوی می‌تابید یا هنگامی که هلال باریک ماه در آسمان مشهد رخ می‌نمود، افرادی به نام «منجم‌باشی» به تعیین دقیق اوقات شرعی همت می‌گماردند و پیونددهنده زمین و آسمان بودند.
ماجرای نبردی دیپلماتیک که با تدبیر دکتر محمدمصدق در دادگاه لاهه به سرانجامی خوش رسید. این اتفاق در مشهد، اما با یک حرکت زیبا همراه می‌شود؛ مردم شاد از این پیروزی مدارس و دکان‌ها را تعطیل کرده و به حرم مطهر رضوی می‌روند.
وقتی به وسعت‌دادن خیابان در دوره محمدولی‌خان اسدی نگاه می‌کنیم، شاید در تصورمان یک کار ساده دستوری باشد که به‌راحتی انجام شده است؛ اما بررسی اخبار و اسناد پیش از آن دوره، نشان می‌دهد که چنین نبوده است.
رواق دارالذکر، واقع در جنوب‌شرقی روضه منوره، از فضا‌های به‌نسبت جدید حرم مطهر امام‌رضا (ع) است. این رواق در گذشته، بخشی از موقوفات مسجد گوهرشاد بود و بعد‌ها به‌عنوان مدرسه علمیه بهره‌برداری شد.