بچه کوچه جوادیه ۳ سال است که شروع کرده به ثبت مفاهیم و مصادیق «همسایگی» در محله قدیمی‌اش؛ از جمع‌آوری اسناد و عکس‌ها گرفته تا مصاحبه با قدیمی‌های محل.
نمی‌توان به‌طور دقیق گفت که از چه زمانی کشیک در فضای حرم شکل گرفت، اما اسناد برجای‌مانده از دوران صفویه نشان می‌دهد که تقریبا از سال۱۰۱۰ قمری، تشکیلات کشیکی برقرار بوده است.
معبر پیروزی۲۶ که از سمت دیگر به شهید فکوری۵۸ می‌رسد، به نام شهید‌غلامرضا فرقانی نام‌گذاری شده است و در محله سرافرازان قرار دارد. در این کوچه، انواع کاربری مذهبی و فرهنگی، فضای سبز و تجاری دیده شده است.
در دهه۶۰ آب لوله‌کشی در محله نبود. ماهی یک‌بار برایمان آب می‌آوردند. البته قناتی در آیلند میانی بولوار شهید‌اصلانی فعلی بود که برای شست‌وشو از آن استفاده می‌کردیم. این قنات با آسفالت‌شدن بولوار از بین رفت.
اندکی پس از ایجاد مسجد منبرگلی در اواخر دوران قاجاریه، ابتدا خود این بنای مذهبی به دلیل منبر خاصی که برخی ماه‌های سال در کنار آن ایجاد می‌شد، به مسجد منبرگلی مشهور شد. در ادامه هم کوچه مسجد به همین نام شناخته شد.
اگر در ماه محرم و صفر، گذرتان به کوچه شیخ‌صدوق ۱۳ در محله خیرآباد بیفتد، حداقل سیصد‌نفر از اهالی محله را خواهید دید که دوطرف پیاده‌رو روی صندلی نشسته‌اند و مراسم عزاداری برای اباعبدالله (ع) برگزار می‌کنند.
بنای تاریخی ایوان طرق از نظر معماری، الگویی برای بنیان نهادن مصلای پایین‌خیابان بوده و در سال ۸۳۷قمری با ترکیب یک ایوان بلند مرکزی و دو ایوانچه در طرفین و اتاق‌های گوشوار ساخته شده است.
برادران علیپور را به‌دلیل سفر‌های زیادی که رفته‌اند، به نام دو قلو‌های جهانگرد می‌شناسند، برادرانی که در خانه‌شان کلی عکس و عتیقه و یادگاری و سند و مدرک از کارخانه نخریسی، محله و پدر و مادرشان به چشم می‌خورد.
در سال ۱۳۱۳ کارخانه نخریسی تاسیس می‌شود و بوق آن به صدا درمی‌آید. بوقِ کارخانه، هم خیلی طولانی بود هم قوی. صدای کشدارش که از دیگ بخار درمی‌آمد، یک شهر را اجیر می‌کرد.
خیابان امامت ۲ معبری فرعی است در دل محله آزادشهر با درختان سرسبز و بنا‌های اعیانی! پنجاه‌سال پیش اسمش «خیابان اول آزادشهر» بود. بعدتر، آن را به نام «کوچه روبه‌روی پارک (ملت)» می‌شناختند.
این کوچه به‌واسطه هم‌جواری با حوض‌انبار بازار فرش به‌نام حوض چهل‌پایه خوانده می‌شد و بیش از پنجاه خانوار داشت که امروز کمتر از انگشتان یک دست خانوار در آن باقی مانده است.
همه عمر زهرا رفائی صرف خدمت به عزاداران حسینی در تکیه ۲۰۰ ساله کرمانی‌ها شده است.
حدود سیصد سال از نصب ضریح مرصع می‌گذرد. این ضریح افشاری را بنا به قول مشهور، نوه نادرشاه وقف آستان کرده است و جواهر‌های زیبایی که بر تارک آن نشسته، آن را معروف به ضریح جواهرنشان کرده است.
سال‌های عمر این کوچه به تازگی در محدوده سه‌رقمی‌شدن قرار گرفته است و تعداد نام‌هایی که در این دوران بدان شناخته شده، درخورتأمل است. این کوچه به نام حاج ابراهیم چاووش خوانده می‌شده است.
کوچه شهید‌قوی‌پیکر جزوی از محله تلگرد است که قدمتی باستانی دارد و با نام «تیرگرد» یا «تیرآباد» در دوره اشکانیان ساخته شده است. البته نام این روستای تاریخی از سده دوازدهم قمری در وقف‌نامه‌ها به چشم می‌خورد.
مزرعه گل‌ختمی یا با املای قدیمی‌اش، «گل‌خطمی»، یکی از شناخته‌شده‌ترین مزارع بیرون باروی شرقی مشهد بود که در سال۱۳۴۰ خورشیدی رسما به قسمتی از شهر تبدیل شد و اراضی آن گستردگی زیادی داشت.
حمام بلور را که ساختند، دیگر کسی به حمام قدیمی نمی‌رفت. حاج‌تقی خدادادی و حاج‌آقا ابراهیم‌زاده مالکان حمام بودند. آن‌ها برای تبلیغ حمام، یک ماشین فولکس‌واگن گرفته بودند.
محمد ضروری که در زمان دفن رضاخان سرباز بوده تعریف می‌کند: مرا هم همراه سایر سربازان گارد برای برقراری نظم به آنجا بردند. تمام طول روز مانند مجسمه ایستاده بودیم و جرئت حرکت کردن نداشتیم.
کوچه شهید شوشتری ۱۰ حدود یک‌دهه پیش در طرح خیابان‌کشی‌های جدید از بن‌بست خارج شد. قبل از آن، از سمت پنجراه و ابتدای فرعی شیخ‌برپا راه داشت و نامش در کلام پیر‌های محل، «حیدر خردو» بود.
کوچه شهید فلاحی ۱۹.۴ بخشی از محله فرهنگیان است؛ معبری که قدمت ساخت‌و‌ساز در آن به اوایل دهه ۷۰ برمی‌گردد، این کوچه شش‌متری دارای انواع کاربری فرهنگی، مذهبی فضای سبز و تفریحی است.