مهمترین اتفاق تاریخی در مزرعه الندشت که پیوندی مهم با تاریخ پرفرازونشیب شهر مشهد دارد، نبرد سخت و سنگین ماه محرم سال۱۱۴۳ ق است که بیرون از دروازه ارگ میان مهاجمان افغان و مدافعان شهر درگرفت.
بخش بزرگی از دیواره جنوبی و انتهایی کوچه آخوند خراسانی۷ به ساختمان کنسولگری پاکستان اختصاص دارد. این ساختمان که در گذشته کنسولگری بریتانیا بوده از قدیمالایام به «کوچه پشت کنسولگری» معروف بوده است.
در دل بازارچه سراب، خانهای با نمای آجری، سردر قوسیشکل و دری چوبی خودنمایی میکند. این خانه روزگاری محل زندگی دکتر محمد نصیریان، چشمپزشک مشهدی، معروف به دکتر شیخ دوم بوده است.
کوچه مهر مادر ۱۹ با ساکنانی معمولا قدیمی، فضایی مناسب برای زندگی اجتماعی دوستانه و مسالمتآمیز فراهم کرده است. حضور پایگاههایی با شالوده دینی مثل مسجد نیز باعت تقویت ارتباطات اهالی شده است.
حسن محمددوست میگوید: خیلی وقت است آسیاب کار نمیکند و اکنون خبری از مجراهای آب و سنگ زیرین آسیاب نیست. تنوره آن تخریب و سنگ رویین آن هم جابهجا شده است. با ورود به دخمه گنبدی با تکه سنگ رویین آسیاب روبهرو میشویم که به دیواری تکیه داده است.
کوچه توس ۱۸۷ یکی از معابر محله کلاتهبرفی است که دو دهه از شکلگیری آن میگذرد. تا پیش از سکونت اهالی روستای اکبرآباد در این معبر، اراضی آن تحت کشت گندم و جو و صیفیجات بود.
خیابان شهید درودی ۱۹ که به نام شهید محمد زارع، یکی از شهدای محله، نامگذاری شده است، آخرین خیابان محله شهرک حجت (عج) است. اولین ساکنان این محله، ۲۰ تا ۲۵ سال قبل شروع به ساخت خانههای خود کردند.
مسجد امامخمینی (ره) اولین مسجد محله است. کلنگ مسجد را جهادیها به زمین زدند. از سال ۸۲ که مسجد کامل شد، من با همسن و سالهایم در خیلی از برنامهها و مراسم حاضر میشدیم.
بهگفته علی قارونی، هیئت کرمانیها بزرگترین هیئت پایینخیابان بود. این حسینیه هرسال با آغاز ماه عزا خیمه سنتی در حیاط برپا میکند و مشتاقان بسیاری را گردهم میآورد.
عباس ساعی شاعر است و معلم و سالها در میان کتابهایش و قصههای محله امامهادی (ع) زندگی کرده است. او قصه حبیباللهی، ارباب خوشنام و رعیتنواز بحرآباد قدیم (محله امامهادی (ع) جدید) را خوب میداند.
کوچهای که این روزها با عنوان «شهیدجعفر نهاوندی» تابلو خورده است، روزگار قبلازمشروطه را به خود ندیده است؛ اما در همین دوران اندک هم به نامهای مختلفی مشهور شده که رایجترین آنها «حاج حسن» است.
سالار سعیدی نوجوان محله هنرستان که که کوچکترین عکاس شرکت کننده در مسابقه بود توانست مقام اول جشنواره عکس هویت را کسب کند او دوست دارد فیلمی هم درباره هویت شهر مشهد بسازد.
کوچه پنجتن ۷۹ در محله التیمور به نام شهیدغفار رنجبر مزین شده است.این کوچه بهدلیل تعدد درختان سربههم داده و درهمتنیده به دالانی سبز شبیه است. ارمغان این سرسبزی، خنکای نسبی هوا حتی در ساعات میانی روزهای تابستانی است.
خیابان صفا در محله راهنمایی در گذشته خاکی بوده و جزو قلعه احمدآباد و آبکوه محسوب میشده است. زمینهای این محدوده متعلق به رفتگران شهرداری بود و به همین دلیل به «کوی رفتگران» معروف شده بود.
محمدمهدی رضادوست وقتی در این محل ساکن شد، موی سیاه و شور جوانی داشت؛ حالا عصا در دست و با موهای سپید، دنیایی خاطره در ذهن دارد. آن موقع به او میگفتند «کلانتر محل»!
محمدجواد سکندرزاده، معروف به «آقای راد» از سال ۱۳۷۰ تاکنون هرسال شام غریبان هیئتش را از در همین خانه برای عرض تسلیت به امامرضا (ع) راهی حرممطهر کرده و خانهاش را نفروخته است تا این مراسم را هر سال بهجا بیاورد.
این روزها حالوهوای خیمه مجتمع امامزمان (عج) در ابتدای طبرسیشمالی دیدنی است. جمعی از جوانان خوشفکر این محله که از کودکی درکنار هم قد کشیدهاند، از ایام غدیر موکبشان را کنار ایستگاه مترو فجر برپا کردهاند.
از شواهد تاریخی چنین بر میآید که فتحآباد نیز مانند دیگر مزارع اطراف مشهد، دارای قلعههای اختصاصی خود بوده است. اهالی فتحآباد در قبال کار و فعالیت زراعی، از مستأجر اراضی فتحآباد مبلغی را دریافت میکردند.
برای نخستینبار به درخواست مردم، همایش شیرخوارگان حسینی در اولین جمعه ماه محرم در محله ایثارگران، برگزار میشود.
آنطور که مقصود ایرانمنش روایت میکند، این عزاداری سنتی در آذربایجان قدمتی بیش از چهارصد سال دارد و همچنان در محرم بهیاد شبهای کربلا پرشور برگزار میشود؛ مراسمی که سرمشقی از کارهای حبیببنمظاهر است.