سال ۷۷ سه دختر بانو فاطمهسلطان موسویان، زمینی را به هیئت منتظران حضرتمهدی (عج) واگذار کردند و در این سالها بزرگترین جشنها، عزاداریها، موکبها و مراسم مذهبی در این بخش از شهر برگزار شده است.
قدیمیترین سند یافتشده که در آن از کلاتهبوغا یاد کردهاند، سندی مربوط به دوره صفویه است. بعدازاین دوره، تعداد اسناد درباره کلاتهبوغا افزایش مییابد؛ اسنادی که عموما به تعمیر قنات مربوط میشود.
کوچه ذوالفقار منشعب از کوچه سرشور یا فرعی شماره۲ خیابان اندرزگوی مشهد، یکی از کوچههای پیچدرپیچ است که انسان از تغییر جهتهای بسیار آن متعجب میشود.
مسجد ابوالفضلی محله مهرآباد قدیمیترین مسجد محله که اهالی خیلی دوستش دارند و همهجوره هم پایکارند. همه نمازهای یومیه به جماعت خوانده میشود و مردم از راه دور و نزدیک خود را به صفوف نماز آن میرسانند.
خیابان سپهر، از شروع معبر تا تقاطع سپهر یک، روزگاری جزوی از باغ آستان قدس بوده است. اواخر دهه۸۰ فضای سبز این باغ پساز خیابانکشی و تعیین تکلیف به ساختمانهای مرتفع تبدیل شد.
خیابان معلم ۴ که به نام ابوالفضل بیهقی، مورخ معروف ایرانی، نامگذاری شده است، روزی محل کسب پررونقی برای خیاطان بود.
بیست سال پیش که به محله شریف آمد، همه خانهها ویلایی بود. از پنجرههای خانهاش زندان و بعدها پل صیادشیرازی را میدید.
کوچه جوادیه یک در نخستین نقشه مشهد به سال ۱۲۴۸ خورشیدی بدون نام است. بعدها بهدلیل وجود یخدانی در کوچه، مردم آن را به کوچه یخدان میشناختند.
بچه کوچه جوادیه ۳ سال است که شروع کرده به ثبت مفاهیم و مصادیق «همسایگی» در محله قدیمیاش؛ از جمعآوری اسناد و عکسها گرفته تا مصاحبه با قدیمیهای محل.
نمیتوان بهطور دقیق گفت که از چه زمانی کشیک در فضای حرم شکل گرفت، اما اسناد برجایمانده از دوران صفویه نشان میدهد که تقریبا از سال۱۰۱۰ قمری، تشکیلات کشیکی برقرار بوده است.
معبر پیروزی۲۶ که از سمت دیگر به شهید فکوری۵۸ میرسد، به نام شهیدغلامرضا فرقانی نامگذاری شده است و در محله سرافرازان قرار دارد. در این کوچه، انواع کاربری مذهبی و فرهنگی، فضای سبز و تجاری دیده شده است.
در دهه۶۰ آب لولهکشی در محله نبود. ماهی یکبار برایمان آب میآوردند. البته قناتی در آیلند میانی بولوار شهیداصلانی فعلی بود که برای شستوشو از آن استفاده میکردیم. این قنات با آسفالتشدن بولوار از بین رفت.
اندکی پس از ایجاد مسجد منبرگلی در اواخر دوران قاجاریه، ابتدا خود این بنای مذهبی به دلیل منبر خاصی که برخی ماههای سال در کنار آن ایجاد میشد، به مسجد منبرگلی مشهور شد. در ادامه هم کوچه مسجد به همین نام شناخته شد.
اگر در ماه محرم و صفر، گذرتان به کوچه شیخصدوق ۱۳ در محله خیرآباد بیفتد، حداقل سیصدنفر از اهالی محله را خواهید دید که دوطرف پیادهرو روی صندلی نشستهاند و مراسم عزاداری برای اباعبدالله (ع) برگزار میکنند.
بنای تاریخی ایوان طرق از نظر معماری، الگویی برای بنیان نهادن مصلای پایینخیابان بوده و در سال ۸۳۷قمری با ترکیب یک ایوان بلند مرکزی و دو ایوانچه در طرفین و اتاقهای گوشوار ساخته شده است.
برادران علیپور را بهدلیل سفرهای زیادی که رفتهاند، به نام دو قلوهای جهانگرد میشناسند، برادرانی که در خانهشان کلی عکس و عتیقه و یادگاری و سند و مدرک از کارخانه نخریسی، محله و پدر و مادرشان به چشم میخورد.
در سال ۱۳۱۳ کارخانه نخریسی تاسیس میشود و بوق آن به صدا درمیآید. بوقِ کارخانه، هم خیلی طولانی بود هم قوی. صدای کشدارش که از دیگ بخار درمیآمد، یک شهر را اجیر میکرد.
خیابان امامت ۲ معبری فرعی است در دل محله آزادشهر با درختان سرسبز و بناهای اعیانی! پنجاهسال پیش اسمش «خیابان اول آزادشهر» بود. بعدتر، آن را به نام «کوچه روبهروی پارک (ملت)» میشناختند.
این کوچه بهواسطه همجواری با حوضانبار بازار فرش بهنام حوض چهلپایه خوانده میشد و بیش از پنجاه خانوار داشت که امروز کمتر از انگشتان یک دست خانوار در آن باقی مانده است.
همه عمر زهرا رفائی صرف خدمت به عزاداران حسینی در تکیه ۲۰۰ ساله کرمانیها شده است.