هویت - صفحه 26

خیابان آخوند خراسانی ۳۱ که رازی نام دارد، حدود سی‌سال پیش به‌دلیل وجود مجموعه ورزشی مهران به همین نام شهرت داشت. بیمارستان و زایشگاه سینا اولین بیمارستان خصوصی استان خراسان است که سال‌۱۳۴۷ در این خیابان تأسیس شد.
خیابان کوهسنگی مشهد با درختان بلند و تنومند، پیاده‌رو‌های عریض و نمای رو به کوه در گوشه جنوبی یک شهر زیارتی. این خیابان نود‌ساله با نام‌های مختلفی آمیخته است.
خیابان یاس نزدیک به بزرگراه شهید چراغچی قرار دارد. این خیابان که در قدیم، بخشی از محله فتح‌آباد بوده، در مسیر بازار میوه‌و‌تره‌بار مشهد به نام «میدان‌بار فتح‌آباد» قرار داشته است که اکنون میدان بار سپاد شده است.
سعدآباد امروز که یکی از محلات پیشرفته و توسعه‌یافته واقع‌در منطقه یک شهرداری مشهد است، روزگاری نه‌چندان دور در احاطه باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی بود و بسیاری از ساکنان قدیمی از نزدیک، شاهد این توسعه بوده‌اند.
محمدعلی روحبخش روزهایی را به یاد دارد که اهالی آزادشهر آب را از شاه‌لوله‌ای در امامت ۱۴ برای منازل لوله‌کشی کرده بودند و سر هر چهارراه یک شیر گذاشته بودند.
شریعتی ۲۴ یکی از معابر پررفت‌وآمد اهالی محله شریعتی است که از تقاطع حجاب‌۲۴ می‌گذرد و به بولوار شهید‌نیک‌رفتار می‌رسد. این معبر در مجاورت چهارراه مخابرات است.
زهرا‌خانم جزو اولین ساکنان محله استاد یوسفی است که آباد‌شدن همه کوچه‌پس‌کوچه‌هایش را دیده است. او باوجود تمام آبادی‌ها و امکانات اکنون، حسرت قدیم را می‌خورد.
در اسناد قدیمی حکومتی، «امامیه» به‌عنوان روستایی خوش‌آب‌و‌هوا و دارای قنات‌های پرآب ذکر شده است. این روستا در تقسیمات کشوری دوره ناصرالدین‌شاه قاجار، بخشی از بلوک «میان‌ولایت» بود.
وضعیت کوچه «چهنو» در دوران قاجاری به‌دلیل وجود چند نقشه از مشهد آن دوران تا حد بسیاری مشخص است. بر‌اساس نقشه دالمج این مسیر دارای هشت فرعی جنوبی و هفت کوچه فرعی شمالی بوده است.
خیابان کشاورز ۳ در یک منطقه صنعتی قرار دارد و در‌کنار خانه‌های مسکونی، کارگاه‌های چوب، در‌وپنجره‌سازی و مغازه‌های یراق‌آلات را می‌توان دید. سابقه سکونت شهروندان در آن به بیست‌سال قبل می‌رسد.
کسی از اهالی جاهدشهر در کوچه بوستان۱۴ سکونت ندارد، اما اکثر افراد با این معبر سروکار دارند، از خرید گرفته تا گشت‌زدن در بوستان بزرگش. این کوچه در حاشیه بوستان وسیع محله کشیده شده است.
امیریه‌۳۷ دومین معبر پرجمعیت منطقه ۱۲ است که احتمالا برای هر مستأجر و خریداری، یک گزینه سکونت خوب است و همین موضوع باعث شده است که هیچ‌یک از چهارده‌مجتمع مسکونی آن با واحد‌های پرشمار خالی نماند.
عباس‌ ربانی می‌گوید: عمارت اربابی چهاربرج برای چند نسل، خانه ارباب‌هایی بود به نام سبزواری. یک بار هوس زردآلو کردم و با رفیقم، شاه‌محمد وارد باغ شدیم. زردآلو که نخوردیم هیچ، کلی هم کتک خوردیم!
محسن کاشفیان با اندوه از خراب‌شدن خانه‌های قدیمی می‌گوید و از همسایه‌هایشان با افسوس یاد می‌کند. کنار درخت توت تنومند می‌ایستد و می‌گوید: همه این زمین‌های خالی که پارکینگ شده است، قبلا خانه بود.
خیابان شهید فلاحی‌۱۷ بخشی از محله فرهنگیان است. در این خیابان، کاربری درمانی دست بالا را دارد، به‌طوری‌که بیمارستان مهرگان و درمانگاه فرهنگیان در این خیابان به بیماران خدمات می‌دهند.
محمد وزیری می‌گوید: وقتی کار خرید زمین مسجد جفت‌و‌جور شد، همه اهالی دست‌به‌دست هم دادند. حتی بچه‌ها دانه‌دانه آجر می‌آوردند و دست ما می‌دادند. خانم‌ها چادر‌هایشان را گره می‌زدند و گچ درست می‌کردند.
«بالاخیابان» مشهد یکی از گذر‌های مشهور و باسابقه است که تا شکل گرفتن محلات جدید بیرون از مرز‌های باروی قدیمی شهر مشهد، گل سرسبد خیابان‌های شهر بود و مکان قدم زدن و تفرج مردم.
قدیمی‌ترین سندی که در آن نامی از «نوده» به میان آمده، سندی وقفی و متعلق به سال‌ ۱۰۲۲ خورشیدی است. این سند در واقع همان وقف‌نامه مشهور میرزامحسن‌رضوی داماد شاه عباس یکم صفوی است.
در دهه ۳۰ و ۴۰ درست روبه‌روی خیابان نجف‌۶ و در مسیر جاده قدیم قوچان، عوارضی قرار داشت که از خودرو‌های وارد‌شده به مشهد ورودی می‌گرفت. به همین‌دلیل این خیابان «عوارضی» نیز خوانده می‌شد.
بولوار ابوذر غفاری یادآور خاطرات بسیاری برای سیدمحسن موسوی‌زاده‌جزایری است که از بدو تولد تا زمان ازدواجش را در آنجا گذرانده است. هنوز هم گاهی برای مرور خاطراتش، سری به محله می‌زند.