هویت - صفحه 22

در دهه چهل مسئولان مشهد مصمم شدند، گاراژ‌ها را سروسامان بدهند و آنها را در یک جا تجمیع کنند و ایده ساخت ترمینال مشهد از همین جا شکل گرفت. البته کار به همین آسانی پیش نرفت و ترمینال مشهد حدود دوازده سال پس از انقلاب راه افتاد.
به گفته اهالی خیابان فیروزه در محله هدایت، نخستین ساکنان این خیابان، نیرو‌های سازمانی سپاه بودند. البته به‌مرور زمان و با فروش قطعاتی از زمین‌ها توسط آنها، دیگرگروه‌های مردمی به‌ویژه کارمندان و کسبه در این خیابان ساکن شدند.
پس‌از شانزده‌سال، هنوز بافت آبکوه به نتیجه نرسیده است و حال و روز خوبی ندارد، در حالی که سال۱۳۸۴ نوسازی و بهسازی بافت فرسوده کلید خورد و محله آبکوه هم مشمول مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی ایران بود!
اولین ساکنان کوچه شهید‌سرلشکر ابراهیم فخرایی ۳۳، فرهنگیان بودند که در دهه‌۷۰ ساکن شدند و حالا هم چند‌مدرسه و هنرستان دارد که محل تردد فرهنگیان و دانش‌آموزان است و به این ترتیب سرنوشت این کوچه گره خورده است به فرهنگ و فرهنگیان!
شینا قدمی شب‌هایی را به خاطر دارد که صدای آژیر از زندان وکیل‌آباد به گوش می‌رسید و صدای شلیک تیر شنیده می‌شد. صدا‌هایی که نشان از فرار زندانی یا زندانیانی داشت و به‌دنبالش نور نورافکن‌های زندان و تلاش برای پیدا‌کردن آنها!
کوچه دکتر حسابی شمالی ۷ یکی از سه مرکز محله فرهنگیان محسوب می‌شود. در این معبر، چهار کاربری مذهبی و فرهنگی، فضای سبز، ورزشی، آموزشی وجود دارد. اما کاربری شاخص، مذهبی و مربوط به مسجد امام جعفر‌صادق (ع) است.
خانواده مطهری‌نژاد از‌جمله خانواده‌های بنام محله شهید‌بهشتی بودند. بیشتر اعضای این خانواده در همین محدوده زندگی می‌کردند، اما با گذر زمان، بسیاری از آنها از محله رفتند و اکنون فقط نرگس‌خانم و تعداد کمی از بستگان در این محدوده سکونت دارند.
محله کلاته‌برفی از محلات کمتر برخوردار مشهد است که امکانات شهرنشینی چندانی ندارد؛ از نکات جالب درباره این محله و به‌ویژه روستای قدیمی کلاته‌برفی بافت جمعیتی آن است که شهروندان اهل تشیع و تسنن با آرامش کنار هم زندگی می‌کنند.
مسجد جوادالائمه (ع) یکی از اولین مکان‌های مقدسی است که پیش از انقلاب و حدود ۴۰ سال پیش با یاری اهالی محله طلاب ساخته شد.
اوایل دهه ۸۰ که مجتمع مسکونی سلحشوران ساخته شد، معبر محمدیه ۲۰ هم به عنوان یکی از راه‌های ارتباطی این مجتمع شکل گرفت، اما به‌مرور زمان با وجود آسفالت معبر، اکثر زمین‌های خالی حاشیه مسیر همین طور بایر ماند.
در محله مردارکشان هنوز هم به رسم قدیم، قبرستان بیخ گوش اهالی است تا هر‌وقت دلشان، هوای عزیز رفته‌شان را کرد، راه دوری نروند؛ قبرستانی که به گواه قدیمی‌ترین سنگ قبر، چهل‌و‌دو‌ساله است.
از حدود سال‌۱۳۴۰ که واگذاری زمین‌های اطراف دانشگاه آغاز شد، زمین‌های هزار‌متری را به استادان دانشگاه دادند و پانصدمتری را به کارکنان آن.
طولانی‌بودن مسیر رسیدن به محل کار، باعث شد غلامحسین سنگتراش برای زندگی این محله را انتخاب کند. از نظر او هفده‌شهریور محدوده‌ای قدیمی و آرام است که همسایه‌ها در آن، ارتباطی گرم و صمیمی با یکدیگر دارند.
در دهه‌۷۰ با فروش زمین‌ها توسط کشاورزان، روند سکونت مردم و شکل‌گیری خیابان زمرد در محله هدایت آغاز شد. بیشتر خانه‌های این کوچه به سبک معماری جدید ساخته شده است و عمری کمتر از بیست‌سال دار‌د.
خانه‌ای بزرگ در سناباد یک است که حدود یک‌سالی می‌شود به فضایی هنری تبدیل شده و کارگاه‌های رشته‌های مختلف هنری از‌جمله سفالگری، معرق‌کاری، ویترای، قالی‌بافی، نقاشی، حکاکی روی سنگ و خوش‌نویسی در این خانه فعال است.
تا سال ۶۰ هنوز این معبر در محله شهیدبهشتی برق نداشت. به‌مرور، زمین‌های اطراف به فروش رسید و آبادانی به محله آمد. حالا نامجوی‌۲۳ معبری است که امکانات خاص ورزشی و آموزشی دارد.
یکی از شناخته شده‌ترین مسیرها در بافت قدیمی مشهد، کوچه «رضویها» یا همان «توحید‌۱۱» است که از ابتدای ایجاد، به‌دلیل اینکه ساکنانش از سادات رضوی بودند در بین مردم با نام کوچه «رضویها» شناخته شد.
هدایت گواهی می‌گوید: آن زمان این آگاهی وجود نداشت که می‌شود هم برج ساخت و هم بنای تاریخی را نگاه داشت. بر اساس طرح شهرداری باید بخشی از بنا تخریب می‌شد اما پیشنهاد طرحی جدید، راه سومی پیش روی مسئولان گذاشتند.
کوچه حرعاملی‌۹ جزو محله حسین‌باشی است؛ کوچه‌ای قدیمی که در گذشته بخشی از خیابان تعبدی فعلی و به همین نام بوده است، اما از وقتی خیابان حرعاملی احداث شد، جزو معابر فرعی این خیابان به حساب آمد.
کوچه شهید‌تقی‌زاده ۹، معبری فرعی در محله الهیه است که تا بولوار اقدسیه امتداد دارد. زمانی‌که الهیه شباهتی به چهره امروزی‌اش نداشت، مجتمع‌های قدیمی با آجر‌های سفالی در دو طرف این معبر بنا شد و اولین ساکنان الهیه به اینجا آمدند.