بوتیکهتل ملکالتجار نخستین خانه قدیمی مشهد است که فعالیت خود را آغاز کرد و پساز آن، علاقهمندان و فعالان حوزه گردشگری نیز به استفاده از این ظرفیت روی آوردند تا فرصتی برای زائر و مجاور فراهم شود تا گوشهای از تاریخ شهر را از نزدیک ببیند.
امروزه کمتر میتوان نشانی از الگوی درهای قدیمی با نمادهای ویژه خودشان، در ابنیه تازهساز پیدا کرد، اما در محلات قدیمی شهر میتوانید نمونههای جذاب و بکر بسیاری پیدا کنید. در میان انبوه نمادها، دو نماد بیش از بقیه خودنمایی میکند؛ «طاووس» و «لکلک».
همجواری با آرامگاه نادری و فاصله ششصدمتری تا حرم مطهر، مهمترین ویژگیهای کوچه آیتالله بهجت۲ در محله راهآهن به شمار میرود. باوجوداین، هیچیک از ویژگیهای یادشده، کمکی به بهرهمندی از ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و گردشگری این کوچه نکرده است.
حسین کدخدایی، مدیر میدانبار نوغان میگوید: آن زمان فاصله میان زمین و میدان کوتاهتر بود. محصول از روستا میآمد، در میدان مینشست و بعد راهش را به مغازهها و خانهها پیدا میکرد.
خیابان بن بست شهید حشمتی ۵ که بین خیابان شهید فرامرز عباسی ۸ تا ۱۲ واقع شده، یک محدوده تجاری است که بالای برخی طبقات آن منازل مسکونی قرار دارد. این محدوده به بازار محله فرامرزعباسی ۸ یا مجتمعهای تجاری مریم معروف است.
مریم دهقان میگوید: «پاتوق دختران مروارید» را برای جذب نوجوانان به پایگاه راه انداختم. در این سالها همراه همین دختران به دیدار خانواده شهدا میروم. یکی از دیدارهای خاطره انگیزم با خانمام البنین خجسته، مادر شهیدان محمد و غلامرضا سلامی بوده است.
معبر فرعی سیدرضی۴۷ از سمت دیگر به بولوار جلالآلاحمد میرسد و از هر دوطرف برای تردد وسایل نقلیه بنبست است؛ این خیابان مجموعههای خدماتی زیادی در خود جای داده است و به واسطه وجود دانشگاه، بیمارستان بینا و بازار محله در معابر مجاور همیشه پرتردد است.
اگر بخواهیم داستان رشد محله تربیت در چهار دهه اخیر را مرور کنیم، قطعا حمید فرهمند یکی از کسانی است که میتواند این مسیر را روایت کند. او زمانی را به یاد میآورد که هنوز خانهها مثل امروز به سمت آسمان قد نکشیده بودند.
محمدرضا قصاب باوفا میگوید: خانه دیواربهدیوارِ مسجد، کارگاه کیک پزی دو برادر بود. آن زمان، بهخاطر پخت کیک، بوی خوشی در محله راه میافتاد. با اینکه الان این ساختمان مخروبه شده است، چون کار اولیهشان را از همینجا شروع کردند، حاضر به فروش این ملک نیستند.
محمد خوازه خاطرات زیادی از محلههای سجادیه، رضاییه مهدیآباد دارد. او میگوید: پدربزرگم، زمین کشاورزی داشت. گاهی شبها برای آب گرفتن زمینها همراه او میرفتم. میگفت: «اگر ترسیدی بگو بسما... الرحمن الرحیم.»
کلاهدوز۴ یا بخارایی۳ یکی از معابر بنبست و پرتردد محله راهنمایی است؛ معبری که اگرچه امروز نشانی از خانههای قدیمی آن باقی نمانده، در نقشههای قدیمی شهر ردپای آن دیده میشود. این معبر در نقشه سال۱۳۴۷ وجود داشته، اما نامی برای آن ثبت نشده بود.
۶۷ سال پیش، درست همان سالی که محمودآقا متولد شد، پدرش، خانهای در کوچه امامرضا ۳۹ خرید. کوچهای که آن زمان به «میلان هفتم خیابان بهار» شناخته میشد و برای محمود خالقی پر از خاطرات ریز و درشت است.
رضا علیزاده پانزده سال پیش تصمیم گرفت همراه خانواده راهی یک منطقه نوساز شهری شود. ابتدا غربت این محدوده و دوری از شهر باب میلش نبود، اما هرچه ماند، مصممتر شد تا خودش یکی از آدمهایی باشد که برای آبادی محلهاش تلاش میکند.
کوچه وحدت۲۲ از نزدیکی میدان شهدای گوهرشاد آغاز میشود و به خیابان شهدای فاطمیون۲ ختم میشود. خانههای مسکونی در آن کمشمارند، اما رفتوآمد روزانه کاسبان، خریداران و تعمیرکاران، وحدت۲۲ را به یکی از معابر پرجنبوجوش محله جلالیه تبدیل کرده است.
کوچه شهیدحشمتی در بولوار طبرسیشمالی با ۲۵۰ متر طول، دارای دوازدهفرعی است که چهارفرعی آن در سمت زوج، به سرسبزی دلانگیز بوستان اقاقیا ختم میشود.
امیراحمد عطامنش متولد محله احمدآباد است و دوران کودکیاش را در دهه ۵۰ در کوچههای بولوار رضا گذرانده. هرچند او این روزها دیگر ساکن این محله نیست، هنوز دل درگرو خاطرات گذشته و بازیهای کودکانهای که با همسنوسالانش داشته، دارد.
زهرا زارعی از گذشته محلهای میگوید که امروز خیلی تغییر کرده است. قدمزدن همراه با او در محله سیدرضی، به ما صفهای طولانی دهه۶۰ و ۷۰ و صمیمیت اهالی برای پیشرفت محله را بهخوبی یادآوری میکند.
مسجد امامحسین (ع) با همت اهالی و خیران محله، سالبهسال توسعه پیدا کرد و امروز به یکی از مراکز مهم فرهنگی، آموزشی و مذهبی محله تبدیل شده که درهایش برای آموزش، همدلی و فعالیتهای اجتماعی همیشه باز است.
خیابان ولیعصر۲۷ که در محله کوی امیرالمؤمنین(ع) قرار دارد، بهدلیل وجود دو مدرسه و بوستان نیلوفر در ساعاتی از روز پرتردد است. زمینهای خیابان ولیعصر۲۷ در گذشته، در محدوده بزرگ اراضی بحرآباد قرار داشت که متعلقبه ملاکی به نام حاج میرزاحبیب خراسانی بوده است.
در محل نوده بین شافعی ۹ و ۱۱ باغی دوهکتاری با دیوارهای بلند به نام «باغ نو» بود؛ مردهای محله، عصر روزهای گرم سال، در این باغ «توپوچوب» بازی میکردند.