منطقه ثامن - صفحه 169

منطقه ثامن

قلب شهر مشهد

فلسفه وجودی شکل‌گیری منطقه ثامن، بارگاه منور رضوی است. شوق زیارت حضرت رضا (ع) است که در طول سال چندین میلیون زائران ایرانی و خارجی را به منطقه ثامن می‌کشاند. کسب‌وکارهایی، چون واحد‌های اقامتی، رستوران‌ها، فروشگاه‌های سوغات و... در پاسخ به نیاز‌های زائران در این منطقه شکل گرفته است. ۷۰ درصد خانه‌های تاریخی مشهد همچون: خانه داروغه، توکلی، کوزه‌کنانی، پریشانی، اکبرزاده و... در این منطقه قرار دارد و برخی از آن‌ها در گذر زمان و با طرح‌های نوسازی از بین رفته‌اند و برخی دیگر مرمت شده یا در دست احیا هستند.  بسیاری از ساکنان این منطقه در گذر سال‌ها و به‌دلیل تغییرات به‌وجودآمده، به مناطق شهری دیگر کوچ کرد‌ه‌اند؛ به همین دلیل این روز‌ها بخش تجاری بسیاری از پلاک‌های این منطقه را به خود اختصاص داده است. یکی از مسائلی که در منطقه ثامن مشهود است، ترافیک سنگین خودرو‌ها در بیشتر ساعت روز بوده که به مشکلی بزرگ برای ساکنان تبدیل شده است. شهرداری منطقه ثامن سال ۱۳۷۸ شکل گرفته و در مساحت ۳۶۶ هکتاری آن  (با احتساب حرم مطهر رضوی)  ۱۴ هزار نفر زندگی می‌کنند.

قبرستان خردو تا سال1345 محل دفن اهالی محله نوغان به شمار می‌رفت، اما در گذر زمان و با شکل‌گیری قبرستان بهشت رضا(ع)، این قبرستان نیز مانند دیگر قبرستان‌های کوچک محلی متروک و تخریب شد، به‌طوری که اکنون دیگر اثر و نشانه‌ای از آن وجود ندارد. نکته متفاوتی که در ارتباط با قبرستان خردو وجود دارد، مسجد این قبرستان است که با وجود گذشت بیش از نیم‌قرن، هنوز هم در محله پابرجاست.
هفته گذشته اولین دکل اینترنت 5G در منطقه ثامن رونمایی شد و به بهره‌برداری رسید. این دکل به گفته رئیس شورای شهر مشهد، گام توسعه‌ای برای زیرساخت‌های شهر هوشمند است و شهرداری به‌طور جدی آن را پیگیری می‌کند.
در منطقه ثامن مشهد 40حمام بزرگ و کوچک وجود داشت و دسترسی به حمام آسان بود، اما بستن بار و بنه و اجرای مراسم مخصوص عید، حمام‌کردن را مثل هفت‌خان رستم کرده بودند.
از آن زمانی که حسین‌میرزا میرالدوله، والی خراسان در سال1320، در کوچه‌ای نزدیک به چهارراه نادری آن روزها آب‌انباری بنا کرد تا آب شرب مردم محله و چهارحوض واقع در صحن عتیق را تأمین کند، کوچه را به نام او مزین کردند.
در محله نوغان که جز کهن‌ترین محلات مشهد است یک نانوایی‌ با قدمت 120ساله وجود دارد و صاحب کنونی آن، جواد فارسی، متولد سال1338 است. مردی که در همین محله متولد شده، قد کشیده و گذشته آن را به‌خوبی به یاد دارد.
عده‌ای از شهروندان این محله‌های قدیمی ناامنی را نتیجه خانه‌های متروکه و قدیمی می‌دانند و عده‌ای دیگر دورریزهای هتل‌ها و رفت‌وآمد زباله‌گردها را علت این ناامنی بیان می‌کنند.
بعد از سروصداهای زیادی که 2سال پیش درباره امن نبودن سرای عزیزا...اف ایجاد شد و این تجارت‌خانه صدساله مشهدی‌ها از سوی مقامات دادگستری و آتش‌نشانی پلمب شد، شهرداری مشهد پیش‌قدم شد و با هماهنگی با سازمان میراث‌فرهنگی و جمعی از کسبه با قبول بخشی از هزینه‌ها تصمیم به بازسازی و مرمت مشارکتی این سرا گرفت.