تنها کتابخانه عمومی بولوار مهریز در یک مغازه راهاندازی شده است
به ما گفته بودند سوژهای در شهرک شهید رجایی هست که بد نیست برویم دنبالش و دربارهاش بنویسیم تا به مردم معرفی شود. گفته بودند یک مغازه هست که کتاب امانت میدهد؛ به همین سادگی! با خودمان گفتیم شاید فردی در مغازهاش کتابهایش را به امانت میدهد که در این صورت نشان از دغدغه فرهنگی او خواهد داشت.
اما وقتی یک روز به سمت آن مغازه که در بولوار مهریز آدرس داده بودند، راه افتادیم، با کتابخانه عمومی «امیرحسین فردی» روبهرو شدیم که قبلا یک شعبهاش را در بولوار طبرسی دوم دیده بودیم و خبر نداشتیم آن کار خیر فرهنگی اینجا دوباره تکرار شده است.
کتابخانهای که به شکل خیریهای و با فعالیت چند جوان فعال فرهنگی راه افتاده است و فعالیت میکند. وارد کتابخانه میشویم. فضای کوچکی دارد. با این حال همه فضا را قفسههای کتاب پر کرده است و البته هشت صندلی چوبی قدیمی که وسط سالن پشت به پشت هم قرار داده شده است که مراجعهکنندهها دقایقی را روی آن مینشینند و کتاب مطالعه میکنند.
یک میز کوچک گوشه کتابخانه است که متصدی کار ثبتنام و امانت کتابها را انجام میدهد و همه اینها را در دفتر مخصوص به این کار مینویسد. روی قفسهها عناوین مختلفی نوشته شده و کتابها اغلب جدید و به روز هستند. دانشآموزان بین کتابها جستجو میکنند و چندنفری هم روی صندلیهای چوبی مشغول مطالعه هستند.
نقلی، اما پربار
کتابخانه امیرحسینفردی در مهریز۴۲ قرار دارد؛ درست روبهروی ۹ مدرسه ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان و هنرستان به نامهای مدارس الغدیر، مصطفیخمینی، طالقانی، عراقی، صیادشیرازی، فاطمیه، دانشوران، خلیجفارس و موسوی اصفهانی.
دانشآموزان اغلب بعد از تعطیلی مدارس به کتابخانه کوچک محلهشان میروند و ساعتی را روی صندلیها مینشینند و کتابهای موردعلاقهشان را مطالعه میکنند. آنها آنقدر به کتابخانه محلهشان علاقه دارند که گاه در استفاده از کتابهای این کتابخانه با هم رقابت میکنند و گاهی هم کتابهای خواندنی و جذاب را به یکدیگر معرفی یا در آخر خلاصه داستان را برای یکدیگر تعریف میکنند.
توی کتابخانه دفتر بزرگی گذاشتهاند تا کتابخوانها، بعد از مطالعه هر کتاب در چند خط خلاصه آن را بنویسند و به کتاب امتیاز بدهند و حتی خوب و بد بودنش را در توصیه به دیگر علاقهمندان بگویند.جالب است بدانید بیشترین اعضای کتابخانه امیرحسین فردی را کودکان و نوجوانان تشکیل میدهند.
آنها آنقدر برای حضور در کتابخانه محلهشان اشتیاق دارند که خودشان قفسهها را مرتب میکنند، به کتابها نظم میبخشند و کتابهای جدید را عنوانبندی میکنند. آنها حتی اگر کتاب اضافه و خوبی در خانه داشته باشند که خودشان آن را خوانده باشند، به کتابخانه اهدا میکنند.
کتابخانه امیرحسین فردی کتاب درسی ندارد و این باعث میشود کتابخوانهای واقعی را بتوان تخمین زد
کوچک، اما پربار
با اینکه فضای کتابخانه امیرحسین فردی خیلی کوچک است و آدم وقتی وارد آن میشود، چند دقیقهای طول میکشد تا فضا را با محتویات داخل آن تطبیق دهد، اما قفسههای آن پر از کتابهای مختلف است و از این حیث میتوان گفت با کتابخانه پرباری در نوع خودش روبهرو هستیم.
جالبتر اینکه در این محل برخلاف برخی کتابخانهها، کتابها خاک نمیخورند و بیشترشان مطالعه میشوند که یک دلیلش دقت در انتخاب و تنوع کتابهاست. ویژگی دیگر کتابخانه امیرحسین فردی این است کتابهای درسی ندارد و این باعث میشود استقبال و اشتیاق واقعیتری درباره کتابخوانهای این محل تخمین بزنیم.
از وقتی کتابخانه کوچک در مهریز شروع به کار کرده، اتفاقات جالبی افتاده است. یکی از این اتفاقات برمیگردد به دختری دبستانی که در ابتدا از کتابخانه به شکل پنهانی کتاب برداشته بود. او چند جلد کتاب برداشته بود و این موضوع باعث نگرانی شده بود که نکند سارقی باز هم به آنجا بیاید.
خیری مسئول کتابخانه در اینباره میگوید: همان روزهای اول که کتابخانه را راه انداختیم، چند جلد از کتابهایمان به سرقت رفت. ازآنجاکه دوربین نداشتیم، متوجه نشدیم چه کسی کتابها را برداشته است. بعد از مدتی دختری دبستانی بعد از چند هفته با چشمانی گریان به کتابخانه آمد؛ درحالیکه آن کتابها را در دست داشت.
او از این کارش اظهار پشیمانی کرد و خواست تا ثبتنامش کنیم. او اکنون از اعضای فعال کتابخانه است و مرتب کتاب به امانت میگیرد.

درباره فعالان فرهنگی که پایهگذار دو شعبه کتابخانه امیرحسین فردی هستند
اینکه کتابخانه امیرحسین فردی چطور متولد شد که یک شعبه دیگرش هم در بولوار طبرسی دوم است، برمیگردد به دغدغه چند جوان که گروهی فرهنگی دارند و فعالیتهای فرهنگی انجام میدهند. این گروه پنج نفره که متشکل از چند دانشجو، طلبه و فعال مسجدی است، معتقدند کتاب همچون میوه و مواد غذایی باید در دسترس مردم باشد.
مسجدالرضا (ع) در بولوار طبرسی دوم جایی بود که جرقه راهاندازی کتابخانههای امیرحسینفردی رد آنجا زده شد. قصه هم اینطور بوده که تعدادی از بچههای مسجدی ایده راهاندازی کتابخانه مردمی را در مسجد محلشان در قالب کتابخانه محلی میدهند.
با استقبال از این تصمیم، آنها کتابهایی تهیه و در مسجد میگذارند و فضایی ایجاد میکنند تا مردم از مسجد به عنوان کتابخانه هم بهره ببرند. چندی نمیگذرد که شور مردمی در تهیه کتاب آنها را به این فکر میاندازد تا به قول خودشان «کتاب را بیاورند جلوی چشم مردم» این میشود که سال ۹۲ مغازهای نقلی در خیابان طبرسی شمالی اجاره میکنند و با انتخاب نام مرحوم امیرحسین فردی، پدر ادبیات انقلاب برای گروه و کتابخانههایشان، کتاب به مردم امانت میدهند.
حدود سه سال بعد این گروه با دیدن مردم تشنه کتاب تصمیم میگیرند تا شعبه دوم خود را راه بیندازند. در شعبه اول این کتابخانه سختیهای زیادی از نظر مالی وجود داشت؛ طوری که حتی به خاطر مشکل مالی نمیتوانستند قفسه کتاب بخرند و از اینرو از کارتنهای موز به جای قفسه استفاده میشد و اعضای شورا ماهیانه مبلغی میپرداختند تا کتابخانه تعطیل نشود.
پرسوجوها برای جانمایی مناسب کتابخانه آنها را به یکی از حاشیهایترین محلهای مشهد سوق میدهد و شهرک شهید رجایی که فقدان جدی کتابخانه در این محل معلوم است. از همینرو مغازهای روبهروی مدارس خیابان مهریز اجاره و تبدیل به کتابخانه مردمی میکنند.
در حال حاضر تلاشها و مشارکت افرادی، چون خانمها فاضل، کاهانی، شجاعی و آقایان غیاثی و سلطانی و همراهی کتابدارانی، چون خانم خیری و محمدی این دو شعبه در حال فعالیت بوده و حتی برنامه برای افتتاح شعبههای دیگر نیز در جلسات و برنامههایشان مطرح است.
جالب است بدانید کتابخانههای مردمی امیرحسین فردی هیچ وابستگی به ارگان خاصی ندارد و تنها از محل کمک خیران و کتابدوستان مخارجش تامین میشود.
این گروه فرهنگی سعی میکنند در کنار اداره کتابخانه برنامههای جذابی برای کتابخوانها تدارک ببینند.
برگزاری مسابقات کتابخوانی در حاشیه اداره کتابخانه از کارهایی است که برای کتابخوانها تدارک دیده میشود و اصلا از همین طریق بوده که آنها که انجمن کتاب را نیز راهاندازی کرده بودند، توانستند رکورد مطالعه ۶ هزارنفری کتاب «راز درخت کاج» را در چند ماه بزنند.
به دنبال همین اقدامات هم بود که از زمستان سال گذشته این گروه که همگی اعضای «شورای مرکزی کتابخانه امیرحسین فردی» هستند، دومین شعبه کتابخانه مردمی خود را در یکی از مغازههای خیابان مهریز راه انداختند. کتابخانهای نقلی که طی سهماه اعضایش به بیشاز ۱۵۰ نفر رسید و در اردیبهشتماه گردش کتابش از هزار جلد فراتر رفت.
مسنترین عضو کتابخانه از روی کتابهایی که مطالعه میکند، نکته برمیدارد
حیدرعلی دمنده، ۵۸ ساله فقط ۶ کلاس سواد دارد با این حال عضو کتابخانه امیرحسین فردی در بولوار مهریز شده و مرتب کتابهای مورد علاقهاش را به امانت میگیرد. او که مسنترین عضو این کتابخانه بوده و کارش کشاورزی است بیشتر مطالعهاش روی کتابهای دینی، ائمهاطهار (ع)، تفسیر قرآن، داستان پیامبران، انقلاب و موارد مشابه است.
خودش میگوید: «من از همان دوران نوجوانی علاقه زیادی به کتابخواندن داشتم، اما از آنجایی که کارم کشاورزی و سرزمین رفتن بود، زمانی برای این کار نداشتم با اینکه عاشق کتاب خواندن بودم. به همین دلیل بود که با کنارگذاشتن کشاورزی از چند سال پیش تصمیم گرفتم در پایان عمرم حس خوب مطالعه را تجربه کنم و با عضویت در کتابخانهها و امانت گرفتن کتاب هر روز ساعتهای بیکاریام را با مطالعه سر میکنم.»
او که حاضر نیست مطالعه را با هیچ چیز دیگری در زندگیاش عوضکند، مطالعه را علمآموزی میداند که غذای روح را تامین میکند و باعث میشود چیزهایی را که یاد میگیرد، به دیگران هم انتقال دهد.
دمنده که این روزها با مطالعه زیاد کتابهای دینی، برای دوستان و آشنایانش آموتههایش را انتقال میدهد، روش جالبی در مطالعه دارد که به نکتهبرداری ختم میشود.
او توضیحمیدهد: «هر کتابی را که میخوانم، نکات جالب و مهم آن را در کاغذ یادداشت میکنم تا اگر یکروز دوباره خواستم مطالعه کنم و زمان نداشتم بتوان از همین یادداشتها بهره ببرم. این یادداشتها از کتابهای مختلف و به شکل گردآوری است. آنقدر به این کار علاقهمندم که دوست دارم این کار را جدیتر انجام داده و حتی درآینده به شکل گردآوری چاپ و در اختیار دیگران قرار بدهم.»
این گزارش دوشنبه ۸ خرداد ۹۶ در شمـاره ۲۴۷ شهرآرامحله منطقه ۶ چاپ شده است.