سیدحسن آزرده نیمقرن در عمارتی زندگی کرده که موسوم به «خانه اربابی» است و در دوره قاجار یا پهلوی اول ساخته شده و شاهد حکومت امثال سبزواریها و مقیمیها بر مردم چهاربرج بوده است.
حاجمحمد خسروی، پیرِ نوغان از آن روزگاران میگوید: وقتی کاروانسراهای نوغان از رونق افتادند که میدانبار در مشهد ساخته شد. در دهه ۱۳۵۰ حقالعملکاری در سراها ممنوع و اعلام شد.
مدرسه عباسقلیخان سالها پیش و بهدنبال اختلافی که بر سر تولیت آن بین ورثه پدید آمد، به مدت هفت دهه از اختیار خاندان شاملو خارج شد. در این دوران اداره فرهنگ پهلوی و سازمان اوقاف، عهدهدار امور مدرسه شدند.
بعد از سالها و با مرمت کارشناسان آستان قدس رضوی، درِ بنای دوره تیموری به روی عموم مردم باز میشود.
کتیبه نادری با ابعاد یک در ۲.۵ متر، که بر سینه کوهی بلند حک شده است، در تنگه ارغوانشاه قرار دارد. روی کتیبه ۲۴ بیت شعر به زبان ترکی و فارسی با یک خط نستعلیق خوش، حجاری کردهاند.
حالا کمتر کسی از کارخانۀ پنبهپاککنی و یخ قاسمی اطلاعی دارد. فقط چند نشانۀ جزئی از هویت آن باقی مانده است؛ به روایت معدود کارگران زندهاش، سیصد چهارصد دختر و زن، روزمزدی در آن پنبه پاک میکردند.
سرانجام پس از کش و قوسهای فراوان ششم آذر مجوز مرمت خانهای تاریخی در بالاخیابان صادر شد.
رباط طرق منزلگاهی مهم در راه مواصلاتی نیشابور مرو و توس به شمار میآمد و کاروانهایی که قصد شاهراه اعظم (ابریشم) را داشتهاند از این مسیر تردد میکردند.
برای مرمت این آثار، در سال ۱۴۰۲ بودجهای اختصاص نیافته و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به تشکیل پرونده اکتفا کرده است!
ابوطالب عندلیبیان، هنرمند عکاس مشهدی، تمام هموغمش را طی چندسال گذشته به جمعآوری عکسهای قدیمی از حرممطهر و تدریس دورههای آموزشی عکس و فیلم گذاشته است.
این کاوش قطعا میتواند بسیاری از نقاط تاریک تاریخ خراسان را روشن کند؛ و شاید مهمترینش احتمال کشف یکی از سه آتشکده مهم دوره ساسانی یعنی «آذربرزینمهر» باشد که تا هنوز ناپیداست.
وضع آبانبار تشکری را در یک کلمه خلاصه میکنند: «بحرانی». همان بحرانی که به سراغ این آبانبار ۱۵۰ ساله آمده است؛ بنایی که عمر آجرهایش به دوران قاجار بر میگردد.
مسجد شاه که بعدها نام هفتاد و تن به خود گرفت علامت سوالی در ذهن مورخان است که بسیاری از وجوه آن پوشیده مانده است.
قدیمیها میگویند تا چندین سال پیش کتبیههایی در انبار بود که ثابت میکرد آبانبار وقف نوادگان میرزا علی اصغر الحسینی است، اما آنچه در کتب تاریخی آمده است، ساخت بنا را به نخستین سال سلطنت شاه عباس منسوب کرده است.
خانه ناظران بهدلیل مراقبتهای مناسب صاحبان خانه و همچنین برای جذب مسافر در اغلب اوقات وضعیت مطلوبی داشته و دارد.
تخریب سقف و نمای سازه سرای عزیزاللهاُف در فضای مجازی، نگرانی تازهای را برای تاریخدوستان مشهد ایجاد کرد؛ موضوعی که در مغایرت کامل با استانداردهای مرمت بناهای تاریخی قرار دارد.
خانه حناساب سال ۸۳ ثبت ملی شد، امید میرفت که میراث فرهنگی مرمت این خانه را آغاز کند و ماندگاریاش را تضمین، اما چنین نشد؛ اتفاقیکه برای خانه حناساب افتاد این بود: تخریب کامل بنا.
هومن مرصعی و هدایت گواهی، برمبنای یک الگوی جهانی کارشان را «واچینی» و دوبارهچینی بناهای تاریخی مشهد قرار دادند و به این روش توانستند تعداد زیادی از خانههای تاریخی مشهد را در انبارهای تاریک و نمور شهرداری حفظ کنند.
خانه تاریخی زرینزاده در دورۀ قاجار ساخته شده است و قدمت آن به حدود ۱۳۰ سال میرسد. این منزل، از همان ابتدای ساخت در مالکیت آقای زرینزاده از بازاریان سرشناس و ثروتمند مشهد بوده است.
«سرای فولادکار» تخریب شد تا بخشی از آن برای پروژۀ تجاری و اقامتی «سارا» و «ایمان» استفاده شود و بخشی دیگر برای پروژۀ «شارستان»