آثار تاریخی - صفحه 3

تا سال ۸۲ بنای مصلی‌پایین به عنوان انبار متروکه‌ای استفاده می‌شد، اما اکنون این بنای تاریخی، یکی از دو مرکز هنر‌های تجسمی میراث فرهنگی و محل آمد و شد هنرمندان شده است. 
رضا صادقی طراح مرمت بنا‌های تاریخی است و در پروژه‌های مرمت خانه کوزه‌کنانی، کلیسای میدان ده‌دی، باغ نادری، مدرسه عباسقلی‌خان و... همکاری کرده است. او طرح‌هایی هم برای مرمت بنا‌های تاریخی عتبات عالیات انجام داده است.
در کوچه آیت‌الله خامنه‌ای، نبش سه‌راهی اول، آب‌انباری قدیمی وجود داشته که اکنون اثری از آن به چشم نمی‌خورد. در‌کنار این آب‌انبار، آبخوری قدیمی با طرحی شبیه به محراب که تداعی‌کننده سقاخانه‌های سنتی ایران است.
درباره تاریخ و چگونگی ساخت بنای «بند گلستان»، حرف‌وحدیث بسیار است. برخی افراد آن را از بنا‌های گوهرشادبیگم، همسر خیّر شاهرخ تیموری و بانی مسجد باشکوه گوهرشاد، می‌دانند و گروهی، آن را از بنا‌های صفویه می‌پندارند.
رضا صادقی می‌گوید: بسیاری از حسینیه‌های مشهد، دستخوش تغییر و معاصرسازی شده‌اند. اما این تکیه با اینکه ۱۵۰ سال قدمت دارد، ساختار اصلی‌اش حفظ شده است که آن را بسیار خاص می‌کند.
کشف حکاکی‌های چندهزارساله در گوشه‌ای از شهر که کسی از وجودشان خبر نداشته است.
سیدحسن آزرده نیم‌قرن در عمارتی زندگی کرده که موسوم به «خانه اربابی» است و در دوره قاجار یا پهلوی اول ساخته شده و شاهد حکومت امثال سبزواری‌ها و مقیمی‌ها بر مردم چهاربرج بوده است.
سربینه حمام مهدی قلی بیک یا همان حمام شاه دارای ساروج‌بری و گچ‌کاری با تعداد ۲۸ لایه بوده که از این تعداد ۱۳ لایه دارای تزیینات نقاشی است و قدیمی‌ترین لایه نقاشی آن، به دوره صفوی و جدیدترین لایه، به اواخر دوره قاجار مربوط است.
حاج‌محمد خسروی، پیرِ نوغان از آن روزگاران می‌گوید: وقتی کاروان‌سرا‌های نوغان از رونق افتادند که میدان‌بار در مشهد ساخته شد. در دهه ۱۳۵۰ حق‌العمل‌کاری در سرا‌ها ممنوع و اعلام شد.
مدرسه عباسقلی‌خان سال‌ها پیش و به‌دنبال اختلافی که بر سر تولیت آن بین ورثه پدید آمد، به مدت هفت دهه از اختیار خاندان شاملو خارج شد. در این دوران اداره فرهنگ پهلوی و سازمان اوقاف، عهده‌دار امور مدرسه شدند.
بعد از سال‌ها و با مرمت کارشناسان آستان قدس رضوی، درِ بنای دوره تیموری به روی عموم مردم باز می‌شود.
کتیبه نادری با ابعاد یک در ۲.۵ متر، که بر سینه کوهی بلند حک شده است، در تنگه ارغوان‌شاه قرار دارد. روی کتیبه ۲۴ بیت شعر به زبان ترکی و فارسی با یک خط نستعلیق خوش، حجاری کرده‌اند.
حالا کمتر کسی از کارخانۀ پنبه‌پاک‌کنی و یخ قاسمی اطلاعی دارد. فقط چند نشانۀ جزئی از هویت آن باقی مانده است؛ به روایت معدود کارگران زنده‌اش، سیصد چهارصد دختر و زن، روزمزدی در آن پنبه پاک می‌کردند.
سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان ششم آذر مجوز مرمت خانه‌ای تاریخی در بالاخیابان صادر شد.
رباط طرق منزلگاهی مهم در راه مواصلاتی نیشابور مرو و توس به شمار می‌آمد و کاروان‌هایی که قصد شاهراه اعظم (ابریشم) را داشته‌اند از این مسیر تردد می‌کردند.
برای مرمت این آثار، در سال ۱۴۰۲ بودجه‌ای اختصاص نیافته و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به تشکیل پرونده اکتفا کرده است!
ابوطالب عندلیبیان، هنرمند عکاس مشهدی، تمام هم‌و‌غمش را طی چند‌سال گذشته به جمع‌آوری عکس‌های قدیمی از حرم‌مطهر و تدریس دوره‌های آموزشی عکس و فیلم گذاشته است.
این کاوش قطعا می‌تواند بسیاری از نقاط تاریک تاریخ خراسان را روشن کند؛ و شاید مهم‌ترینش احتمال کشف یکی از سه آتشکده مهم دوره ساسانی یعنی «آذربرزین‌مهر» باشد که تا هنوز ناپیداست.
وضع آب‌انبار تشکری را در یک کلمه خلاصه می‌کنند: «بحرانی». همان بحرانی که به سراغ این آب‌انبار ۱۵۰ ساله آمده است؛ بنایی که عمر آجرهایش به دوران قاجار بر می‌گردد.
مسجد شاه که بعد‌ها نام هفتاد و تن به خود گرفت علامت سوالی در ذهن مورخان است که بسیاری از وجوه آن پوشیده مانده است.