کوچه ۱۷ شهریور شمالی یک، هرچند عمرش به هفتادسال میرسد، اسامی مختلفی به خود دیده است. قدیمیترین نامی که برای معرفی این کوچه در اسناد بهکاررفته کوچه «گودال» است.
شرایط کوچه مسجد امامهادی (ع) تا آغاز طرح بهسازی اطراف حرم مطهر، تغییر چندانی نسبتبه سالهای نخست پس از پیروزی انقلاب پیدا نمیکند، اما طرح نوسازی، وضعیت کوچه را بهطورکامل تغییر میدهد.
دانشجوی ۲۷ معبری فرعی است که در ساعتهای مختلف روز وضعی متفاوت را تجربه میکند؛ صبح و ظهر به دلیل وجود مدارس شلوغ است و میان روز و شبها لحظات آرامی را سپری میکند.
رد کوچه سلام را میتوان در خاطرات خیلی از قدیمیهای مشهد پیدا کرد؛ کوچهای در مجاورت حرممطهر که بهگفته محمود ناظرانپور، چون مردم از آنجا به امامرضا (ع) سلام میدادند، به این نام معروف بود.
شاخصه مهم کوچه ادیب ۳۲ ، خانههای سهطبقه متحدالشکلی است که در همه معابر فرعی قرار گرفته و نما و درِ ورودی و متراژ واحدهای آن، برابر است. قدمت این خانهها به اوایل دهه ۷۰ برمیگردد.
فرعیهای نخست کوچه سالاریمقدم در گذشته، «قزاقخانه» و «شترخون» نام داشتند، اما بهدلیل مجاورت با گودال دور شهر، سرنوشت دیگری پیدا کردند.
امروز کمتر نشانی از مزرعه قدیمی چهنو وجود دارد و چنین به نظر میرسد که تاریخ پرفرازونشیب آن در قالب نام کوچهای قدیمی که امروز از حدود عیدگاه تا قلب محله قدیمی سرشور امتداد پیدا کرده، خلاصه شده است.
طبرسی ۳۸ یکی از کوچههای منطقه ۳ است که بازار خطی دارد و بین اهالی به «دهمتری امینی» معروف است. این کوچه به نام شهیدطباطبایی مزین شده است و انتهایش به طبرسی شمالی ۵۶ وصل میشود. قدیمیها درباره وجه تسمیه این خیابان دو روایت دارند.
با ساخت خانههای سازمانی در اواسط دهه۵۰ در خیابان امین برخی از رؤسای ادارات در این قسمت از شهر ساکن شدند.
دانشجو۱۰ خیابانی است که به نام شهیدحسین حدادیدربندی نامگذاری شده و از چهلسال قبل محل سکونت فرهنگیان است.ترافیک، بنبست، خانههای گرانقیمت و سرسبزی، همه از ویژگیهای این خیابان است.
یکی از کوچههای فرعی خیابان وحدت در پایینخیابان که میانبری برای اتصال آن به خیابان طبرسی و شهید نوابصفوی است، کوچه شهید خلیل تشکری است؛ کوچهای طویل که از وحدت ۳/ ۱ شروع و به شهید شوشتری ۴ ختم میشود.
نیزه بهدلیل قرار گرفتن در محور شرقی مشهد، یکی از گذرگاهها و مراکز عبور مهاجمانی بود که از هزاره اول قبل از میلاد تا دوره قاجار، با مبدأ سرزمینهای ماورای رود اترک، به داخل خراسان میتاختند.
برخی کوچههای قدیمی اطراف حرم باوجود ساختوسازی که در آنها صورت گرفته است، هویت قدیمی خود را حفظ کردهاند؛ درست مانند سرشور ۱۵ که روزگاری نام «خمسه» را یدک میکشید.
کوچه وحدت ۲۵ روزگاری چسبیده به برج و باروی مشهد بود.وضعیت این کوچه در سال ۱۳۰۳ تفاوت زیادی با حدود ۵۵ سال قبل نداشته است و تنها یک دسترسی کوچک در بخش انتهایی کوچه به خیابان صفوی آن زمان (نوابصفوی کنونی) ایجاد شده است.
وجه تسمیه محله امامهادی (ع) بهدلیل مسجدی با نام امامهادی (ع) در خیابان اصلی این محله یعنی خیابان امامهادی (ع) است که قدمتی نزدیک به ۵۰ سال دارد. اما پیشینه این محله به مدتها قبل برمیگردد.
محلهای که از حدود سال ۱۳۹۰ خاتمالانبیا (ص) نامگذاری شده است، در دهه ۸۰ به نام محله امامزمان (عج) شناخته میشد و در دهه ۶۰ و پیش از آن ابراهیمآباد نام داشت.
شهرداری مشهد در میانه دهه ۷۰ تصمیم گرفت خیابانهای قاسمآباد را به نام مشاهیر و شخصیتهای علمی و فرهنگی و ارزشی مشهدی و ایرانی تغییر بدهد و این خیابان را به نام پدرِ دکتر علی شریعتی نامگذاری کردند.
بولوار شاهد یکی از طولانیترین بولوارهای قاسمآباد است که دو بزرگراه پیامبر اعظم (ص) و امامعلی (ع) را به هم متصل میکند.یکی از چهارراههای معروف محله شاهد، چهارراه ورزش است.
شاید بهتر باشد کوچه شهید عطایی را کوچه شش شهید بنامیم؛ کوچهای در دل دومین فرعی کوچه جوادیه که امروز بیشتر ساکنان قدیمیاش را از دست داده است، اما هنوز سکونت در آن قوت دارد. طبق گفته برادران تشکری که از قدیمیهای کوچه هستند، کوچه پس از شهادت مرتضی عطایی بهنام او شد.
کوچه امامخمینی۵۷ فعلی پیش از تغییر نام، کوچه شماره۳۵ بود؛ کوچهای کمعرض و طولانی که خودروها برای فرار از ترافیک چراغ قرمز تقاطع خیابان ثامنالائمه (ع) و فیاضبخش به آن وارد میشوند و به همین دلیل بسیار پرتردد است.