شکلگیری بولوار وحدت و خیابان ۱۷ شهریور به سالهای آخر دهه ۱۳۴۰ برمیگردد. در آن روزها خیابانی دور شهر کشیده شد و در این قسمت، از محل برج و باروی قدیمی شهر گذشت. ابتدا مردم به آن «خیابان دور شهر» و سپس کمربندی میگفتند.
کوچه عباسقلی خان یکی از فرعیهای کوچه عیدگاه بود و نامش را از مدرسه عباسقلی خان گرفته است. افغانستانیها اصلیترین افرادی بودند که در کوچه عباسقلی خان کاسبی میکردند. سابقه حضور آنها در این کوچه به دهه ۶۰ بازمی گردد.
کوچه استادیوسفی۱۵، روبهروی درِ اصلی دانشگاه آزاد اسلامی است، ترافیک سنگینی دارد و معمولا سرتاسر آن، محل پارک خودروهایی است که مالکان آن، در این کوچه ساکن نیستند.
بر اساس نقشههای قدیم، نام خیابان امیرکبیر، در گذشته خیابان ثریا بوده و نام خیابان شهید بهشتی نیز که نام محله از آن وام گرفته شده است، خیابان رضاشاه بوده است.
یک قرن پیش با توجه به رشد جمعیت، مسئولان شهری تصمیم گرفتند خیابانهای جدیدی در ضلعهای شمالی و جنوبی حرم مطهر بسازند. سال ۱۳۰۷ ساخت خیابان تهران در ضلع جنوبی حرمرضوی شروع شد.
محله امام خمینی (ره) که نامش را از اصلیترین خیابان آن گرفته است، پیش از انقلاب با نام خیابان عدل پهلوی شناخته میشد و بعد از انقلاب به امام خمینی (ره) تغییر نام داد.
محله آبشار با ۶۷۳ هکتار مساحت، از نظر وسعت پنجمین محله بزرگ مشهد و در عین حال یکی از سه محله کمجمعیت مشهد است، بهطوری که در میان ۱۷۰ محله مشهد رتبه ۱۶۸ جمعیت را داراست.
محله جنت امروزی در حقیقت میراثدار دو محله مهم و هویتی سراب و ارگ است که هر کدام از این محلات پیشینه بلند و بالایی دارند. در این محله گوشهای از تاریخ سالهای دور مشهد وجود دارد.
کوچه رسالت۳۹ در گذشته جزو قلعه صحرایی بوده و اکنون به نام شهیدجواد ابراهیمی مزین شده است. یکی از ویژگیهای این کوچه، همدلی و رابطه قوم و خویشاوندی اهالی آن است.
با گذشت حدود ۴۴سال، میدان ۱۵ خرداد همچنان موقعیت خود را بهعنوان یکی از اصلیترین مراکز تجمع مردمی حفظ کرده است.
این کوچه طبق گفته قدیمیهای محل در گذشته بهنام «لتو» شناخته میشد، چون محل زندگی و حیطه چند تن از لاتهای بزرگ همچون حسینآببند، اکبر سبیل و اکبر لات بود.
یکی از بخشهای مهم این اراضی تاریخی که میتوان ردونشانی از آن را در اسناد قدیمی یافت، مزرعه قدیمی «باغو» است؛ مزرعهای که امروز در محدوده «مهرمادر» و در شرق باغمزار خواجهربیع قرار دارد.
بسیاری از مردم بهدلیل وجود مسجد و حسینیه خواجهروشنایی در ابتدای کوچه آخوندخراسانی ۸، آن را با نام خواجهروشنایی هم میشناسند.
کوچه ۱۷ شهریور شمالی یک، هرچند عمرش به هفتادسال میرسد، اسامی مختلفی به خود دیده است. قدیمیترین نامی که برای معرفی این کوچه در اسناد بهکاررفته کوچه «گودال» است.
شرایط کوچه مسجد امامهادی (ع) تا آغاز طرح بهسازی اطراف حرم مطهر، تغییر چندانی نسبتبه سالهای نخست پس از پیروزی انقلاب پیدا نمیکند، اما طرح نوسازی، وضعیت کوچه را بهطورکامل تغییر میدهد.
دانشجوی ۲۷ معبری فرعی است که در ساعتهای مختلف روز وضعی متفاوت را تجربه میکند؛ صبح و ظهر به دلیل وجود مدارس شلوغ است و میان روز و شبها لحظات آرامی را سپری میکند.
رد کوچه سلام را میتوان در خاطرات خیلی از قدیمیهای مشهد پیدا کرد؛ کوچهای در مجاورت حرممطهر که بهگفته محمود ناظرانپور، چون مردم از آنجا به امامرضا (ع) سلام میدادند، به این نام معروف بود.
شاخصه مهم کوچه ادیب ۳۲ ، خانههای سهطبقه متحدالشکلی است که در همه معابر فرعی قرار گرفته و نما و درِ ورودی و متراژ واحدهای آن، برابر است. قدمت این خانهها به اوایل دهه ۷۰ برمیگردد.
فرعیهای نخست کوچه سالاریمقدم در گذشته، «قزاقخانه» و «شترخون» نام داشتند، اما بهدلیل مجاورت با گودال دور شهر، سرنوشت دیگری پیدا کردند.
امروز کمتر نشانی از مزرعه قدیمی چهنو وجود دارد و چنین به نظر میرسد که تاریخ پرفرازونشیب آن در قالب نام کوچهای قدیمی که امروز از حدود عیدگاه تا قلب محله قدیمی سرشور امتداد پیدا کرده، خلاصه شده است.