محمدرضا نوروزی یکی از ویژگیهای محله عنصری را خانههایی با قدمت دوره پهلوی میداند، خانههایی که سالهاست متروکه و باعث دردسر اهالی شدهاند.
کوچه شهید نباتی مقدم بیش از۱۵۰سال سابقه دارد و در این سالها نامهای مختلفی را تجربه کرده است. در این میان قدیمیترین نام، کوچه «تکیه پلاسیها» و بهطور خلاصه کوچه پلاسیهاست.
خیابان شهدا یکی از معابر قدیمی محله فردوسی است که چند شهید را تقدیم انقلاب کرده است. این معبر فرعی محل تردد اهالی چندروستا ازجمله زاک و ماریان است و ازاینرو پررفتوآمد است.
محمد عباسزاده جزو قدیمیها و اولین ساکنان جاهدشهر است. سال۷۴ که زمینها از شرکت تعاونی جهادسازندگی واگذار شد، خانهاش را ساخت و از سال۷۷ تاکنون در آن ساکن است.
از کوچهای که روزگاری چسبیده به دیوار شهر بود و زمینهای سبزیاش بیشتر از خانهها، حالا هیچ نشان قدیمی باقی نمانده و بهعنوان سومین فرعی خیابان راد (وحدت ۱.۳) بهنام شهید سیدحسین جمالی تابلو خورده است.
کوچه شهیدمحمدی۲ یکی از معابر فرعی خیابان حجاب۸۸ است و در محله حجاب قرار دارد. یکی از شاخصههای این کوچه، زندگی اهالی در مجتمعهای مسکونی است که خیلی از آنها بیشاز سیسال عمر دارند.
قدیمیترین سند یافتشده که در آن از کلاتهبوغا یاد کردهاند، سندی مربوط به دوره صفویه است. بعدازاین دوره، تعداد اسناد درباره کلاتهبوغا افزایش مییابد؛ اسنادی که عموما به تعمیر قنات مربوط میشود.
کوچه ذوالفقار منشعب از کوچه سرشور یا فرعی شماره۲ خیابان اندرزگوی مشهد، یکی از کوچههای پیچدرپیچ است که انسان از تغییر جهتهای بسیار آن متعجب میشود.
خیابان سپهر، از شروع معبر تا تقاطع سپهر یک، روزگاری جزوی از باغ آستان قدس بوده است. اواخر دهه۸۰ فضای سبز این باغ پساز خیابانکشی و تعیین تکلیف به ساختمانهای مرتفع تبدیل شد.
خیابان معلم ۴ که به نام ابوالفضل بیهقی، مورخ معروف ایرانی، نامگذاری شده است، روزی محل کسب پررونقی برای خیاطان بود.
بیست سال پیش که به محله شریف آمد، همه خانهها ویلایی بود. از پنجرههای خانهاش زندان و بعدها پل صیادشیرازی را میدید.
کوچه جوادیه یک در نخستین نقشه مشهد به سال ۱۲۴۸ خورشیدی بدون نام است. بعدها بهدلیل وجود یخدانی در کوچه، مردم آن را به کوچه یخدان میشناختند.
معبر پیروزی۲۶ که از سمت دیگر به شهید فکوری۵۸ میرسد، به نام شهیدغلامرضا فرقانی نامگذاری شده است و در محله سرافرازان قرار دارد. در این کوچه، انواع کاربری مذهبی و فرهنگی، فضای سبز و تجاری دیده شده است.
در دهه۶۰ آب لولهکشی در محله نبود. ماهی یکبار برایمان آب میآوردند. البته قناتی در آیلند میانی بولوار شهیداصلانی فعلی بود که برای شستوشو از آن استفاده میکردیم. این قنات با آسفالتشدن بولوار از بین رفت.
اندکی پس از ایجاد مسجد منبرگلی در اواخر دوران قاجاریه، ابتدا خود این بنای مذهبی به دلیل منبر خاصی که برخی ماههای سال در کنار آن ایجاد میشد، به مسجد منبرگلی مشهور شد. در ادامه هم کوچه مسجد به همین نام شناخته شد.
اگر در ماه محرم و صفر، گذرتان به کوچه شیخصدوق ۱۳ در محله خیرآباد بیفتد، حداقل سیصدنفر از اهالی محله را خواهید دید که دوطرف پیادهرو روی صندلی نشستهاند و مراسم عزاداری برای اباعبدالله (ع) برگزار میکنند.
خیابان امامت ۲ معبری فرعی است در دل محله آزادشهر با درختان سرسبز و بناهای اعیانی! پنجاهسال پیش اسمش «خیابان اول آزادشهر» بود. بعدتر، آن را به نام «کوچه روبهروی پارک (ملت)» میشناختند.
این کوچه بهواسطه همجواری با حوضانبار بازار فرش بهنام حوض چهلپایه خوانده میشد و بیش از پنجاه خانوار داشت که امروز کمتر از انگشتان یک دست خانوار در آن باقی مانده است.
سالهای عمر این کوچه به تازگی در محدوده سهرقمیشدن قرار گرفته است و تعداد نامهایی که در این دوران بدان شناخته شده، درخورتأمل است. این کوچه به نام حاج ابراهیم چاووش خوانده میشده است.
کوچه شهیدقویپیکر جزوی از محله تلگرد است که قدمتی باستانی دارد و با نام «تیرگرد» یا «تیرآباد» در دوره اشکانیان ساخته شده است. البته نام این روستای تاریخی از سده دوازدهم قمری در وقفنامهها به چشم میخورد.