اولین ساکنان خیابان شهرآرا، فرهنگیانی بودند که زمینهایشان را در اوایل دهه ۷۰ از شرکت تعاونی فرهنگیان تحویل گرفتند و شروع به ساختوساز خانههای ویلایی کردند. در دهه ۸۰ و ۹۰، ساختمانها کوبیده شد و آپارتمانهای چندطبقه سربرآورند.
کوچه «شهید شوشتری۴» عمری ۱۵۰ساله دارد و روزگاری به نام «مسرور» شهرت داشته، اما اکنون یادآور نام بانویی نیکوکار معروف به حاجخاور است.
از نبش خیابان محمدآباد ۲۳ تا ۲۵ خانه و باغ حاج محمدتقی زنجانی بود که حالا چندین خانه، مغازه و انبار شده است. نیازمندان در ماه رمضان بهحساب او از قصابی محل گوشت میگرفتند.
کوچه هاشمینژاد ۲۴ مزین به نام شهید دفاع مقدس، مجید واحدی است. خدیجه محمدنیا، مادر این شهید نیز در سال۱۳۶۶ و در واقعه حج به شهادت رسید.
بیشتر اهالی خیابان نماز۵ را بازنشستگان سپاه تشکیل میدهند که از اوایل دهه ۷۰ در این معبر ساکن شدهاند. در این معبر بهخاطر وجود مسجد، سالن ورزشی، چندین مدرسه و مرکز تجاری محله، رفتوآمد زیاد است.
طرق در تاریخ سکونتگاههای میان دو رشتهکوه هزارمسجد و بینالود، حق آب و گل دارد. این روستای کهن، یکی از آبادترین مناطق دشت مشهد بوده است و محل اردوی سلاطین و امرا.
خیابان آخوند خراسانی ۳۱ که رازی نام دارد، حدود سیسال پیش بهدلیل وجود مجموعه ورزشی مهران به همین نام شهرت داشت. بیمارستان و زایشگاه سینا اولین بیمارستان خصوصی استان خراسان است که سال۱۳۴۷ در این خیابان تأسیس شد.
خیابان کوهسنگی مشهد با درختان بلند و تنومند، پیادهروهای عریض و نمای رو به کوه در گوشه جنوبی یک شهر زیارتی. این خیابان نودساله با نامهای مختلفی آمیخته است.
خیابان یاس نزدیک به بزرگراه شهید چراغچی قرار دارد. این خیابان که در قدیم، بخشی از محله فتحآباد بوده، در مسیر بازار میوهوترهبار مشهد به نام «میدانبار فتحآباد» قرار داشته است که اکنون میدان بار سپاد شده است.
سعدآباد امروز که یکی از محلات پیشرفته و توسعهیافته واقعدر منطقه یک شهرداری مشهد است، روزگاری نهچندان دور در احاطه باغها و زمینهای کشاورزی بود و بسیاری از ساکنان قدیمی از نزدیک، شاهد این توسعه بودهاند.
محمدعلی روحبخش روزهایی را به یاد دارد که اهالی آزادشهر آب را از شاهلولهای در امامت ۱۴ برای منازل لولهکشی کرده بودند و سر هر چهارراه یک شیر گذاشته بودند.
شریعتی ۲۴ یکی از معابر پررفتوآمد اهالی محله شریعتی است که از تقاطع حجاب۲۴ میگذرد و به بولوار شهیدنیکرفتار میرسد. این معبر در مجاورت چهارراه مخابرات است.
زهراخانم جزو اولین ساکنان محله استاد یوسفی است که آبادشدن همه کوچهپسکوچههایش را دیده است. او باوجود تمام آبادیها و امکانات اکنون، حسرت قدیم را میخورد.
در اسناد قدیمی حکومتی، «امامیه» بهعنوان روستایی خوشآبوهوا و دارای قناتهای پرآب ذکر شده است. این روستا در تقسیمات کشوری دوره ناصرالدینشاه قاجار، بخشی از بلوک «میانولایت» بود.
وضعیت کوچه «چهنو» در دوران قاجاری بهدلیل وجود چند نقشه از مشهد آن دوران تا حد بسیاری مشخص است. براساس نقشه دالمج این مسیر دارای هشت فرعی جنوبی و هفت کوچه فرعی شمالی بوده است.
خیابان کشاورز ۳ در یک منطقه صنعتی قرار دارد و درکنار خانههای مسکونی، کارگاههای چوب، دروپنجرهسازی و مغازههای یراقآلات را میتوان دید. سابقه سکونت شهروندان در آن به بیستسال قبل میرسد.
کسی از اهالی جاهدشهر در کوچه بوستان۱۴ سکونت ندارد، اما اکثر افراد با این معبر سروکار دارند، از خرید گرفته تا گشتزدن در بوستان بزرگش. این کوچه در حاشیه بوستان وسیع محله کشیده شده است.
امیریه۳۷ دومین معبر پرجمعیت منطقه ۱۲ است که احتمالا برای هر مستأجر و خریداری، یک گزینه سکونت خوب است و همین موضوع باعث شده است که هیچیک از چهاردهمجتمع مسکونی آن با واحدهای پرشمار خالی نماند.
عباس ربانی میگوید: عمارت اربابی چهاربرج برای چند نسل، خانه اربابهایی بود به نام سبزواری. یک بار هوس زردآلو کردم و با رفیقم، شاهمحمد وارد باغ شدیم. زردآلو که نخوردیم هیچ، کلی هم کتک خوردیم!
محسن کاشفیان با اندوه از خرابشدن خانههای قدیمی میگوید و از همسایههایشان با افسوس یاد میکند. کنار درخت توت تنومند میایستد و میگوید: همه این زمینهای خالی که پارکینگ شده است، قبلا خانه بود.