هدف بنیاد کودک این است که هیچ دانشآموزی از تحصیل بازنماند
«هیچ دانش آموز بااستعدادی نباید بهدلیل فقر، از تحصیل بازبماند.» هدف بنیاد کودک این است. آنها برای رسیدن به این هدف، «شوق آموزش» ایجاد میکنند تا «شور زندگی» برقرار شود.
بهطوریکه «موفقیت در تحصیلات» به آرزوی کودکان تحت حمایتشان تبدیل شده است؛ یعنی این کودکان درک کردهاند که با درسخواندن میتوانند شرایط زندگی خود و خانوادهشان را تغییر بدهند.
بنیاد کودک یا مؤسسه خیریه رفاه کودک سال ۱۳۷۴ با مجوز وزارت کشور به ثبت رسید. نخستین دفتر آن در شیراز و همزمان در یکی از ایالتهای آمریکا تاسیس شد. سالها بعد در تهران، دفتر اصلی مستقر شده و اکنون ۲۵ دفتر رسمی در کشور و در هشت کشور جهان ازجمله آلمان، سوئیس، آمریکا، انگلستان، کانادا دارد.
۱۲ هزار دانشآموخته از این مجموعه در رشتههای مختلف دانشگاهی خروجی داشته است. تحصیل ۸ هزار دانشآموز در مقاطع مختلف نیز نتیجه فعالیت کنونی این دفترهاست. دفتر بنیاد کودک در مشهد که در خیابان سناباد واقع شده است.
بنیاد کودک در مشهد
میترا تبریزنیا مدیر بنیاد کودک مشهد و از اعضای هیئتامنا در ابتدا به معرفی بنیاد کودک میپردازد: حدود ۱۰ سال از فعالیت بنیاد کودک در مشهد میگذرد و اکنون ۳۲۰ دانشآموز در مقاطع مختلف تحصیلی از بورسیه تحصیلی این مجموعه برخوردار میشوند.
درواقع آنها از زمانی که مشغول به تحصیل هستند تا زمانی که ضوابط بنیاد را دارند، بورسیه تحصیلی دریافت میکنند؛ کمکهزینهای که صرف مخارج روتین خانواده میشود تا کودکی بهدلیل فقر از تحصیل بازنماند.
در این میان ۵۰ دانشجو و بین ۴۵ تا ۵۰ نفر کمبینا و نابینا جزو دانشآموختگان بنیاد کودک مشهد هستند. فارغالتحصیل در رشته برق از دانشگاه فردوسی، دانشجوی نابینای حقوق در مقطع فوقلیسانس با رتبه۱۲۲، رتبههای۲۸۲، ۲۹۲ و... در کنکور سراسری نیز از افتخارات این مجموعه است.
روند کار بنیاد کودک
تبریزنیا در ادامه عنوان میکند: بنیاد کودک مؤسسهای غیرسیاسی، غیرانتفاعی و غیردولتی است که با کمکهای مردمی یا همان همیاران حمایت میشود.
تعداد همیاران بنیاد، ۱۰ هزار نفر در کشور و حدود ۲۸۰ همیار در مشهد است. همیاران، کفالت کودک را با حداقل ماهیانه ۵۰ هزار تومان یا کمکهای غیرنقدی و افتخاری مانند فعالیتهای آموزشی و فرهنگی بهعهده میگیرند.
دراینمیان بچهها به نام خودشان حسابی در بانک دارند که برداشت از آن با، ولی قانونیشان انجام میشود.
وی با بیان اینکه دریافتی ماهیانه دانشآموزان مشهدی بین ۱۲۰ تا ۱۸۰ هزار تومان است، میافزاید: بنیاد کودک موظف است سالیانه دوبار گزارش مکتوبی از وضعیت تحصیلی و معیشتی خانوادههای تحتپوشش هر همیاری برای آنها ارسال کند.
همیاران در سایت بنیاد کودک کارتابل مخصوص به خود را دارند که از طریق آن همه امور مالی و وضعیت زندگی کودکان را مشاهده میکنند. در این میان طبق سیستم نظارتی بنیاد، روند تحصیلی بچهها با دریافت کارنامههای آنها بررسی میشود. در این روند اگر دچار افت تحصیلی شوند این موضوع تا بررسی دلایل آن ادامه مییابد.
شرایط پذیرش کودکان نیازمند به تحصیل
عضو هیئتامنای بنیاد کودک از دومشخصه اصلی و ابتدایی پذیرش دانشآموزان نیازمند ازسوی بنیاد کودک میگوید: داشتن معدل بالا و نداشتن پدر، بهمعنای پدر فوتشده یا ازکارافتاده یا پدر و مادری که از هم جدا شدهو مادر سرپرست باشد، شاخصههای ما برای پذیرش دانشآموزان است.
دراینمیان بچههای واجد شرایط ازسوی بهزیستی به بنیاد معرفی میشوند، اما برای پذیرش آنها مددکاران بنیاد با حفظ شأن خانوادهها به بازدید میروند و پرونده تشکیل میدهند و پساز تایید این کودکان، به حامی و همیاران معرفی میشوند.
داشتن معدل بالا و نداشتن پدر، شاخصه بنیاد کودک برای پذیرش دانشآموزان است
در بنیاد کودک اعتیاد جایی ندارد اما...
«در بنیاد کودک بحث اعتیاد جایی ندارد. یعنی کودکان و نوجوانان دارای پدر و مادر معتاد را نمیپذیریم.» خانم تبریزنیا، در ادامه صحبتهای خود به این موضوع اشاره میکند و میگوید:، اما باتوجهبه اپیدمی اعتیاد، بنیاد کودک پروژهای در دست اقدام دارد تا بتواند برای این بچهها نیز کاری انجام بدهد.
به این شیوه که درواقع به یک مددکار تعداد محدودی خانواده را میسپاریم و با دادن تنخواه، مددکار تمام هزینههای مربوط را برای آن خانواده انجام میدهد تا پول دست خودشان نباشد.
کمکهای خیّران به بنیاد به شکلهای مختلف است. خانم تبریزنیا دراینباره نیز میگوید:اردو، یکی از ضوابط بنیاد است. ما خیّری در شمال داریم که در روزهایی خاص، ویلای خود را با تمامی امکانات دراختیار بنیاد میگذارد. نوروز گذشته نیز خیّری بیشاز ۲۰ میلیونتومان برای تامین ارزاق عمومی ۱۵۱ خانواده هزینه کرد.
هدیه لوازمالتحریر، پوشاک و... هم زیاد داریم. حتی تجهیزات همین دفتر بنیاد را افراد خیّر تامین کردهاند. ماه رمضان هر سال نیز شب تولد امام حسن مجتبی (ع) تمامی دفاتر بنیاد کودک میزبان بچهها و خانوادههای آنها برای صرف افطاری هستند.
دریافت ۲ گواهینامه معتبر بینالمللی برای شفافیت در مباحث مالی
«بنیاد کودک بهمنظور ارائه عملکرد شفاف و اعتمادسازی هرچه بیشتر سالهاست که از سیستم یکپارچه نرمافزاری وببیس (اتوماسیون مالیادرای یکپارچه بین دفاتر استانها) استفاده میکند.
سیستمی که امکان دسترسی به اطلاعات و ارائه هرگونه خدمات را برای اعضا فراهم میکند.» تبریزنیا به این موضوع اشاره میکند و ادامه میدهد: بنیاد کودک بهطور داوطلبانه هر سال همه حسابهای خود را دراختیار حسابرسان رسمی قرار میدهد و گزارشهای آن را در وبسایت خود منتشر میکند و بهدلیل همین شفافیت، دوگواهینامه معتبر بینالمللی «اکوسوک» از بخش اقتصادی سازمان ملل و «اسجیاس» سوئیس که ناظر بر سازمانهای غیرانتفاعی است، دریافت کرده است.
بستن تفاهمنامه با کمیسیون حاشیه شهر
توجه احمد شاهید، رئیس هیئتامنای بنیاد کودک مشهد به مباحث توسعهای بنیاد است. به گفته او اکنون اتاق فکری از نیروهای خلاق جوان در بنیاد تشکیل شده تا جوانان باذوق و شوق، برای شکوفایی هر چه بیشتر بنیاد طرح ارائه کنند.
وی در ادامه عنوان میکند: اکنون حدود ۸ هزار دانشآموز در ایران تحت پوشش بنیاد هستند و امسال بنا داریم این تعداد را به ۱۰ هزار نفر برسانیم. دراینمیان ما نیز به سهم خود در مشهد مقدس بنا داریم ۳۲۰ نفر را به دو تا سهبرابر برسانیم.
برای رسیدن به این منظور، قصد بستن تفاهمنامه با کمیسیون حاشیه شهر شورای شهر مشهد را داریم. درواقع این کمیسیون میتواند کودکان خانوادههای نیازمند را به بنیاد معرفی کند و اگر این کودکان منطبق با ضوابط بنیاد بودند، آنها را میپذیریم.
وی میافزاید: ما درباره عملکرد شورا با رئیس شورای شهر صحبت کردهایم و آنها نیز از بستن چنین تفاهمنامهای استقبال کردهاند. بدینترتیب اگر قرار است کمیسیون حاشیه شهر ۱۰ هزار نفر را به بنیاد معرفی کند، حتما ۱۰ درصد این خانوادهها قواعد و ضوابط بنیاد را دارا هستند.
تشکیل پرونده پزشکی برای خانوادههای بنیاد
شاهید، مسائل پزشکی خانوادههای تحت حمایت بنیاد را نیز درکنار مباحث آموزشی بااهمیت میداند و میگوید: طبق دیداری که با دکتر خدایی، قائم مقام رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حوزه مشارکتهای اجتماعی سازمانهای مردم نهاد و خیریههای حوزه سلامت داشتیم.
قرار بر این شد، شرایطی فراهم شود تا خانوادههای تحت پوشش، پرونده پزشکی تشکیل دهند و کارت پزشکی بگیرند و همه مسائل بهداشتی آنها بررسی شود. بدین ترتیب ما قول گرفتیم تا آخر سال۱۳۹۵ همه خانوادههای تحت پوشش بنیاد، در شرایط پیشگیری از بیماری قرار بگیرند.
وی در ادامه، درباره یکی از مهمترین دغدغههای بنیاد که حمایت جدی خیّران را میطلبد، میگوید: دفتر بنیاد در خیابان سناباد، اجارهای است و امیدواریم خیّران قطعهزمینی را وقف بنیاد کنند.
آرزویت را برآورده میکنیم
شاهید در ادامه صحبتهایش، خاطرهای کوچک و شیرین درباره یکی از بچههای بنیاد کودک در تهران تعریف میکند: شب عید بود و در دفتر تهران برای یکی از بچههای بنیاد، جشن تولد گرفته بودند. از او خواستند هر آرزویی دارد، بگوید تا همانجا برآوردهاش کنند. اما آن دختر فقط سکوت کرد.
سرانجام قلم و کاغذی به او دادند و گفتند آرزویت را بنویس. فکر میکنید آرزوی دخترکی نهساله چه بود؟ نوشته بود: «دوست دارم در درسهایم موفق بشوم». آرزویش را که خواند، همه اشک ریختند. من هم به مدیر بنیاد تهران گفتم شما پیامتان را به این کودکان دادهاید و پیام هم دریافت کردید. این دخترک دریافته اگر در درسهایش موفق باشد، آینده خوبی خواهد داشت.
مدیریت قوی مادران سرپرست خانوار
پنجسال از همکاری سمانه رحیمزاده، مدیر داخلی بنیاد کودک با این مجموعه میگذرد. او در این مدت از نزدیک وضعیت بچهها را درک کرده و به نکات شایانتوجهی پی برده است. میگوید: اگر هزینهای که به این خانوادهها میدهیم، به یک خانواده معمولی بدهید اصلا نمیتوانند آن را مدیریت کنند.
اما اوضاع در این خانوادهها فرق میکند. ما در سال دوبار از این خانوادهها بازدید میکنیم و متوجه تغییرات زندگی آنها میشویم. جالب است بدانید که همان ۱۰۰ هزار تومان واریزی بنیاد را چنان مدیریت میکنند که با آن میتوانند جهیزیه دخترشان را بخرند، وسایل خانهشان را عوض کنند و... بدین ترتیب در ۹۹ درصد خانوادههایی که زندگیشان رو به پیشرفت بوده، مادر خانواده سیاست موفقی برای هزینه کردن همین مقرری اندک انجام دادهاست.
در این میان ما خوشحالیم که مادری وقتی مشکل جسمانی دارد، سرِ کار نرود. چون مشکلات و بیماریهای مادری که سرپرست خانوار است، تمام اعضای خانواده را تحتالشعاع قرار میدهد. ازطرفی چه بهتر که در خانه باشد و بالای سرِ فرزندان خود.
راههای ارتباطگیریبا بنیاد کودک
ارتباطگیری مردم با بنیاد کودک و آشنایی کامل با فعالیتهای آن و حتی آشنایی با وضعیت کلی بچههایی که نیاز به حمایت همیاران دارند، ازطریق سایت بنیاد به آدرس www.childf.com امکانپذیر است.
این گزارش شنبه ۸ خرداد ۱۳۹۵ در شماره ۱۹۹ شهرارا محله منطقه یک چاپ شده است.