کار خیر مهک برای جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها
سال۸۷ در پی صحبت رئیسجمهور وقت مبنیبر ایجاد تشکلهای مردمنهاد با هدف آبادانی کشور، مرکز خیریه همیاران کاخک (مهک) تشکیل شد. همان زمان در مشهد مانند دیگر شهرهای کشور، بسیاری از افرادی که میتوانستند در این راستا قدمی بردارند، دست به کار شدند.
ازجمله آنها علی جمشیدی بود که با تاسیس «سازمان مردمنهاد مهک» در خیابان رضوی، توانمندسازی اقشار آسیبپذیر جامعه را دنبال میکرد؛ مرکزی که نام خیریه و کتابخانه همیاران کاخک را به خود گرفت.
از ویژگیهایی که این مرکز را از سایر خیریهها متمایز میکند، به این موارد میتوان اشاره کرد: نحوه توانمندسازی نیازمندان، آموزش و تامین بازار کار مناسب برای تولیدات آنها، برگزاری ازدواج آسان و حمایت از روستاییانی که در روستا میمانند و به شهر مهاجرت نمیکنند.
درکنار این فعالیتها، برنامههای دیگری نیز در این مرکز انجام می شود که میتوان گفت خاص این مرکز است؛ فعالیتهایی که تاکنون سبب کسب افتخاراتی برای این مرکز شده است؛ مانند کسب مقام سوم عرصه ابتکار و خلاقیت در جشنواره سراج که در زمان استانداری دکتر محمود صلاحی در مشهد، بین ۷۲۰تشکل مردمی در چهار استان برگزار شد.
جالب است بدانید که مهک، تنها مرکز خیریه مشهد است که درراستای توانمندسازی اقتصادی روستاییان و ماندگارساختن آنها در روستا، شرط حمایت خود را ماندن روستاییان در روستا قرار داده است. «دیوار مهربانی» این مرکز برای گذاشتن و برداشتن لباس در حیاط کوچک موسسه پابرجاست.
عضویت در کتابخانه مهک نیز روشی جالب و خارج از عرف دارد و به تعبیر آقای جمشیدی «اپن» است. این کتابخانه، مسئول ندارد تا هر فرد کتابخوان بتواند هر کتابی خواست، همراه خود ببرد و تا زمانیکه میخواهد آن را نزد خود نگهدارد؛ در عوض هر شهروندی که کتابی در منزل دارد که از آن استفاده نمیکند، آن را در این کتابخانه میگذارد تا دراختیار دیگران قرار گیرد. اینها تنها گوشهای از فعالیتهای خاص و البته خیر این مرکز است.
فعالیتهای آغازین مهک
مرکز خیریه مهک با دریافت مجوزهای لازم از فرمانداری مشهد روز ۲۶ فروردین سال ۸۷ فعالیت خود را آغاز کرد و جامعههدفش برای توانمندسازی، کودکان بیسرپرست، دانشآموزان و دانشجویان بدسرپرست و زنان سرپرست خانوار بودند.
ابتدا فعالیتها درقالب انجمنهای ادبی و فعالیتهای فرهنگی برای خانوادههای تحتپوشش انجام میشد و بعدها توسعه پیدا کرد. سپس با هدفگذاری ارتقای فرهنگی خانوادهها سال ۸۹ مرکز، کلاسهای مقابله با استرس، مدیریت زمان، مشاوره حقوقی، «کودک و خانواده» و «کودک و بزههای اجتماعی» را با نظارت معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری برای افراد تحت پوشش برگزار کرد.
کلاسهای رایگان آموزشی برای همه
در مرکز خیریه مهک، کلاسهای آموزشی بسیاری باتوجهبه مشکلات اقشار آسیبپذیر جامعه و نیازهای آنها برگزار میشود. دورههای «انای» ویژه معتادان گمنام و «نارانان» مختص خانمهای آسیبدیده، نگارگری روی چینی و سفال و قالیبافی، تابلوفرش و گلیمبافی ازجمله کلاسهایی است که در این مرکز بهرایگان یا با دریافت هزینهای بسیار اندک برگزار میشود.
علی جمشیدی، موسس خوشذوق این مرکز خیریه، فکرهای بکر دیگری نیز درراستای هدف بزرگ این مرکز در توانمندسازی اقشار آسیبپذیر جامعه در ذهن دارد؛ «کارگاههایی با عنوان آموزش کامپیوتر و شهروند الکترونیک برای اداره امور فرهنگی شهرداری برگزار کردهایم.»
همچنین این مرکز با هزینه خود، نهالهایی در فاصلههای یکونیممتری در خیابان رضوی ۴ کاشته است و آنها را با روش مدرن قطرهای آبیاری میکند.
علیجمشیدی از تنها کلاسی که در این مرکز با دریافت هزینه برگزار میشود، یاد میکند و ادامه میدهد: تنها کلاسی که در این مرکز هزینه دارد، کلاس موسیقی است که درآمد آن، صرف برپایی کلاسهای دیگر میشود.
درآمد مرکز مهک
درآمد مرکز مهک، از حق عضویت افراد در آن تامین میشود. این مرکز شماره حسابی دارد که کل اعضای آن یا همان خیّران به آن دسترسی دارند و ماهیانه یا سالانه، هر مبلغی که بتوانند، در آن واریز میکنند؛ «در مهک، نظارتی بر مبلغ واریزی افراد نیست و هر فرد، هرقدر که در توانش باشد بهعنوان حق عضویت پرداخت میکند.»
فعالیتهای زیرساختی در جنوب خراسان
فعالیت مرکز در جنوب خراسان درراستای پیشگیریاز مهاجرت روستاییان به شهرهای بزرگ است. موسس مرکز مهک میگوید: آموزش کشاورزی و آبیاری نوین به روستاییان جنوب خراسان، در همین راستا انجام گرفته؛ به این منظور ۴۱هکتار از اراضی شهرستان کاخک به آبیاری قطرهای مجهز شده است.
همچنین باتوجهبه خشکسالیهای پیوسته جنوب خراسان و آلودهبودن این شهرها به نوعی حشره به نام «سوسک شاخهخوار» که درختان هستهدار را هدف تغذیه قرار میدهد، درختانی مانند انار و گلمحمدی را برای کاشت به این شهرها بردیم.
کمیتههای تخصصی موضوعی
برای انسجامیافتن فعالیتها و نظمبخشیدن به آنها، کمیتههای تخصصی موضوعی مانند کمیته کشاورزی و کمیته فرهنگی در مرکز مهک فعال شده است. جمشیدی با اشاره به اینکه این مرکز، کمیتههای دیگری نیز دارد که نیمهفعال هستند، از کمیته میراث و چند کمیته تخصصی دیگر یاد میکند.
۲ شب خاص
مرکز خیریه همیاران کاخک، هر هفته دو شب خاص دارد که در آن زمان، انجمنها در مرکز جمع میشوند و به فعالیت میپردازند. شب سهشنبه، آموزش و اجرای موسیقی آیینی انجام میشود و شب جمعه هر هفته نیز شب شعری برگزار میگردد که سالها از برپایی آن میگذرد و مورد استقبال فراوان قرار گرفته است.
برگزاری جشن ازدواج آسان
در مرکز مهک، فعالیتهای بسیار دیگری نیز انجام میشود که از آن جمله میتوان به تهیه جهیزیه و برگزاری ازدواج آسان اشاره کرد. در سالن این مرکز با گنجایش ۱۲۰مهمان، تاکنون چندین جشن عروسی برگزار شده است. در ازدواج اخیر که حدود ۲۰روز پیش برگزار شد، دو تن از مسئولان شورای اسلامی نیز شرکت کردند و هر کدام، مبلغی به زوجین هدیه دادند.
مشکل مکان خیریه مهک
همه فعالیتهای این خیریه، با ۲۵۰عضو ثابت که هریک سالانه مبلغی به این مرکز کمک میکنند، در مکانی انجام میشود که از چندسال پیش در رهن مرکز مهک است. علی جمشیدی، نبود فضای کافی برای فعالیتهای درحال انجام مهک را اصلیترین مشکل این مرکز میداند و از شهروندان و خیّران درخواست میکند که اگر میتوانند مکان مناسبتری برای این فعالیتها دراختیار مهک قرار دهند، آن را ازطریق موسسه فرهنگی شهرآرا اعلام کنند.
ایدهای ناب برای غذاهای اضافی مجالس و توزیع جالب آن
ایده آقای جمشیدی برای توزیع غذاهای اضافی مجالس بین محرومان، شنیدنی است و جالب؛ «یک فریزر صندوقی مهیا کردهایم و آمادگی داریم که غذاهای اضافی مجالس را تحویل بگیریم. برنامه ما این است که غذاها را به کارگران سرگذر میدهیم که اهل کارند و درانتظار کار در گرما و سرمای خیابان میایستند تا خودرویی مقابل پایشان توقف کند. با این اقدام، کرامت انسانی کارگر که ممکن است آن روز کاری انجام نداده باشد، حفظ میشود و او برای تامین غذای همسر و فرزندانش، شرمنده نخواهد شد و دست خالی به خانه برنمیگردد.»
درآمد از فروش ضایعات الکترونیکی
در مرکز مهک، اتاقی است مختص لوازم الکترونیکی اوراقی. آقای جمشیدی دراینباره توضیح میدهد: بخشی از درآمد مرکز، از فروش قطعات سالم همین وسایل الکترونیکی اوراقی تامین میشود؛ مثلا خانوادهای تلویزیون سوختهشان را به مرکز میآورند و ما قطعات آن را جدا میکنیم و اگر درخواستی داشته باشیم، آن قطعه را میفروشیم و درآمدش را صرف انجام فعالیتهای خیر میکنیم.
* این گزارش چهارشنبه، ۱۱ اسفند ۹۵ در شماره ۲۳۴ شهرآرامحله منطقه ۹ چاپ شده است.


