آموزش غواصی به سبک شاهین شهرکی در شهر بی‌دریا

دریای بیکران، دنیایی دیگر است؛ جایی میان موج و مرجان، میان سکوت آب و جنب وجوش موجوداتی که در دل دریا زندگی می‌کنند. دنیایی که از دور، شاید تنها تصویری از ماهی‌ها و آب‌های آبی در تصور بیاورد، اما از نزدیک، تجربه‌ای متفاوت و پر از شگفتی است. برای شاهین رهی شهرکی، همین دنیای ناشناخته به مقصدی تبدیل شد که سال‌ها در جست وجویش بوده است. مقصدی که مسیر رسیدن به آن از سواحل جزیره خارک و آبادان آغاز شد و سرانجام به غواصی رسید.

حالا هفت سال است که غواصی برای او تنها یک فعالیت جسمی نیست. دنیایی پر از هیجان و کشف است که هر بار، شوق رفتن دوباره به دل آب را در او زنده می‌کند. این مربی غواصی ساکن محله کوی کارگران، علاوه بر آموزش به علاقه مندان، از سال ۱۴۰۲ تدریس این رشته را در دانشکده علوم ورزشی دانشگاه فردوسی و دانشگاه بین المللی امام رضا (ع) آغاز کرده است.

او تلاش می‌کند دنیایی را که هنوز برای بسیاری از مردم ناشناخته مانده است، به علاقه‌مندان بیشتری معرفی کند. دنیایی که خودش سال‌ها برای پیدا کردن جایگاهش در آن، راه‌های مختلفی را طی کرده است.

مطلب مرتبط شهید شمقدری دنبال راهی بود که علم را با مسائل واقعی بسنجد

پاگذاشتن جای پای پدر

شاهین رهی شهرکی چهل وپنج سال دارد، متولد سیرجان است و اصالتش به آبادان برمی گردد. نظامی بودن پدرش باعث شده است در شهر‌های مختلف زندگی کند و خاطرات کودکی اش با جنگ و جابه جایی میان شهر‌ها گره بخورد. طوری که دوره ابتدایی را در جزیره خارک، راهنمایی را در آبادان و دبیرستان را در تهران گذرانده است.

نخستین آشنایی هایش با دریا به روز‌هایی برمی گردد که در سواحل جزیره خارک و آبادان، همراه پدر و دوستان او به آب می‌زد. همان روز‌ها بود که یاد گرفت چطور بر ترسش غلبه کند و خودش را روی آب نگه دارد. تجربه‌ای ساده که سال‌ها بعد، در انتخاب رشته ورزشی مورد علاقه اش نقش زیادی داشت. کمی که بزرگ‌تر شد آینده اش را در خدمت به نظام می‌دید. همان مسیری که پدر و اطرافیانش در پیش گرفته بودند. 

شهرکی درباره آن روز‌ها می‌گوید: از دوران کودکی، به خاطر محیطی که در آن بزرگ شده بودم، خودم را در لباس نظام می‌دیدم. در تصورات کودکی‌ام با خودم می‌گفتم برای اینکه بتوانم نظامی باشم، باید آمادگی بدنی‌ام را با ورزش‌های رزمی بالا ببرم. به همین دلیل، پس از مهاجرت به تهران و در پی فوت پدر، به دنبال کلاس‌های رزمی رفتم.

او ادامه می‌دهد: برای اینکه بتوانم به آنچه آرزو داشتم برسم، رشته تکواندو را انتخاب و تا کمربند سبز در این رشته تمرین کردم. بعد متوجه شدم این رشته نمی‌تواند پاسخ گوی هیجاناتم باشد. به همین خاطر، دفاع شخصی و بعد کیک بوکسینگ را انتخاب کردم.

عضویت در تیم‌های فوتبال و بسکتبال مدرسه، شرکت در مسابقه‌ها و کسب مقام اول مسابقات دانش آموزی شهرستان اسلامشهر در رشته بسکتبال هم بخشی از کارنامه ورزشی اوست. با ورود به دانشگاه و تحصیل در رشته روابط عمومی الکترونیک، از مسیری که در ذهن داشت فاصله گرفت. با این حال، ورزش همچنان بخش مهمی از زندگی اش بود. در دوران دانشجویی، معاون تربیت بدنی بسیج دانشجویی دانشکده شد و همین مسئولیت، او را بیشتر به سمت فعالیت‌های ورزشی کشاند. سال ۱۳۸۹، زمانی که هنوز دانشجو بود، مسابقات فوتبال دانشجویی را برگزار کرد و خودش هم داوری آن را برعهده گرفت.

در این رشته ورزشی صبر و آرامش را یاد گرفتم. این صبر و آرامش در زندگی روزمره‌ام هم بازتاب داشته است

همین تجربه شروعی شد برای شرکت در کلاس‌های داوری و گرفتن مدرک درجه ۳ داوری رسمی فدراسیون فوتبال. پس از آن، مسابقات فوتسال زیادی را در مشهد و شهرستان‌های دیگر داوری کرد، اما هیجان این رشته هم نتوانست او را راضی کند. سرانجام، سال ۱۳۹۰ و به واسطه کار و ازدواج، مشهد را برای زندگی انتخاب کرد؛ شهری که قرار بود سال‌ها بعد، زمینه آشنایی او با رشته‌ای را فراهم کند که در جست وجویش بود.

غواصی، یادگیری صبر و آرامش

شهرکی در مسیر یادگیری و آموزش، با غواصی آشنا شد. البته برای کسی که از کودکی به شنا و دنیای زیر آب علاقه داشت، غواصی می‌توانست همان عشق گم شده‌ای باشد که در میان رشته‌های ورزشی مختلف دنبالش می‌گشت. ورزشی که هم به هیجاناتش پاسخ می‌داد و هم با پیشرفتش در آن، می‌توانست برایش به منبع درآمدی تبدیل شود.

او درباره شروع این مسیر می‌گوید: سال۱۳۹۸ بود که با غواصی آشنا شدم. بعد از گذراندن یک دوره آموزشی، توانستم از کنفدراسیون جهانی فعالیت‌های آبی در تهران در سال۱۳۹۹ مدرک مربیگری‌ام را بگیرم. از آن سال به بعد، دوره‌های مختلف آموزشی را برای هنرجویانم برگزار کرده‌ام.

نخستین تجربه غواصی در آب‌های دریا، تصویری متفاوت از دنیای زیر آب برایش ساخت. موجوداتی را که تا آن روز بیشتر در آکواریوم دیده بود، حالا در محیط طبیعی پیش چشمش حرکت می‌کردند. ماهی ها، مرجان‌ها و دیگر جانداران دریایی، دنیایی را پیش رویش گذاشته بودند که تماشای آن از نزدیک، با هیچ تصویر و تصوری قابل مقایسه نبود. شهرکی درآن تجربه چنان غرق تماشای محیط اطرافش شد که گذر زمان را از یاد برده بود. همین تجربه کافی بود تا پس از بازگشت به مشهد، دوباره هوای رفتن به دریا به سرش بزند.

او می‌گوید: بعد از برگشتن به مشهد، لحظه شماری می‌کردم که دوباره برای غواصی به جزیره قشم بروم. برنامه هایم را طوری تنظیم کرده بودم که هر سه ماه یک بار برای غواصی به جنوب بروم.

فعالیت‌های او به آب‌های جنوب محدود نمانده و برای انجام کار‌های تحقیقاتی، در پشت سد‌های شهرمان هم غواصی کرده است. با این حال، نبود دریا یا دریاچه‌ای در مشهد باعث شده است گاهی به مهاجرت به جنوب فکر کند. جایی که بتواند زمان بیشتری را به رشته مورد علاقه اش اختصاص دهد.

این مربی غواصی درباره تأثیر این ورزش بر زندگی شخصی اش می‌گوید: من در این رشته ورزشی صبر و آرامش را یاد گرفتم. در غواصی یاد می‌گیری حتی تنفس در زیر آب باید منظم و با ریتم خاصی انجام شود. این صبر و آرامش در زندگی روزمره‌ام هم بازتاب داشته است. غواصی از رشته‌های ورزشی خاص و پرهزینه به شمار می‌رود. اما در صورت پیشرفت و فعالیت حرفه‌ای، می‌تواند به منبع درآمدی برای علاقه‌مندان تبدیل شود. 

شهرکی با اشاره به تفاوت استقبال از این رشته در ایران و کشور‌های دیگر توضیح می‌دهد: در کشور‌های دیگر، شهروندان برای آموزش و تفریح خودشان هزینه می‌کنند. کلاس‌های آموزش غواصی در این کشور‌ها با بیشترین تعداد برگزار می‌شود، اما در کشورمان به دلیل بالا بودن هزینه ها، کمتر کسی سراغ این رشته می‌آید.  در حالی که اگر فرد بخواهد به درآمد برسد، غواصی می‌تواند برایش منبع درآمد محسوب شود.

تجربه غواصی در مشهد

شاهین شهرکی در کنار برگزاری دوره‌های آموزشی، از سال ۱۴۰۲ تدریس غواصی را هم در دانشکده علوم ورزشی دانشگاه فردوسی و دانشگاه بین المللی امام رضا (ع) آغاز کرده است. او معتقد است آموزش این رشته می‌تواند بخشی از ظرفیت‌های مغفول مانده آموزش ورزش‌های آبی در دانشگاه‌ها را پوشش دهد.

بزرگ‌ترین هدفی که دنبال می‌کنم، استعدادیابی در این حوزه و در مرحله بعد، قهرمان پروری است

او درباره ورود این رشته به فضای دانشگاهی می‌گوید: در دانشکده تربیت بدنی، دانشجو شنا و نهایتا غریق نجاتی را آموزش می‌بیند. درحالی که جای خالی آموزش غواصی در رشته‌های دانشگاهی احساس می‌شود. با رایزنی‌هایی که با این دو دانشگاه داشتم، تدریس رشته غواصی را در آنجا برعهده گرفتم. به گفته او، امکانات و ظرفیت‌های غواصی در مشهد آن طور که باید شناخته نشده است و بسیاری از علاقه‌مندان تصور می‌کنند برای یادگیری این رشته باید به شهر‌های دیگر بروند.

شهرکی در این باره توضیح می‌دهد: متأسفانه ظرفیت‌های این رشته در شهرمان ناشناخته مانده است. بسیاری از ورزشکاران برای پیدا کردن مربی غواصی به شهر‌های دیگر مراجعه می‌کنند، در حالی که در مشهد مربی و امکانات خوبی در برخی از مجموعه‌های آبی داریم.

او حالا در کنار آموزش غواصی، به دنبال شناسایی استعداد‌های تازه در ورزش‌های آبی و همراهی آن‌ها تا رسیدن به مسیر قهرمانی است. در همین راستا، آکادمی تخصصی ورزش‌های آبی را در مرکز نوآوری دانشکده بین المللی امام رضا (ع) ثبت کرده است. مجموعه‌ای که قرار است بستری برای آموزش شنا، نجات غریق، غواصی، واترپلو و ورزش در آب باشد.

شهرکی درباره هدفش از راه اندازی این آکادمی می‌گوید: بزرگ‌ترین هدفی که دنبال می‌کنم، استعدادیابی در این حوزه و در مرحله بعد، قهرمان پروری است. البته با ایجاد این آکادمی، بستر کارآفرینی برای افرادی که در این زمینه فعالیت دارند هم فراهم شده است.

شاید برای او که سال‌ها در میان رشته‌های ورزشی مختلف به دنبال ورزشی متناسب با علاقه و هیجاناتش می‌گشت، حالا شناسایی استعداد‌های جوان و ساختن مسیر پیشرفت آن‌ها در دنیای آب، ادامه همان راهی باشد که روزی از سواحل خارک و آبادان آغاز شد.

ترسم تبدیل به علاقه شد

علی قائمی نسب چهل سال دارد و شنا را از سال۱۳۹۰ شروع کرده است. علاقه اش به این ورزش او را تا مرحله آزمون نجات غریقی پیش برد، اما در ادامه آن مسیر را رها کرد و شنا در سال‌های بعد برایش بیشتر جنبه تفریحی داشت. تا اینکه سال ۱۳۹۸، از طریق تبلیغات داخل استخر با کلاس‌های آموزش غواصی آشنا شد. ثبت نام کرد، دوره‌های آموزشی را گذراند و پس از آن، همراه شهرکی راهی کیش شد تا غواصی در دریا را تجربه کند. نخستین تجربه غواصی در دریا، خاطره‌ای است که قائمی نسب هنوز هم با جزئیات از آن یاد می‌کند.

او از لحظه ورود به آب و ترسی که با بیشتر شدن عمق دریا به سراغش آمده بود، این طور می‌گوید: شش نفر بودیم و من نفر یکی مانده به آخر بودم که وارد آب شدم. ترس و استرس زیادی داشتم. هرچه به عمق بیشتری می‌رفتیم، استرسم بیشتر می‌شد و تندتر نفس می‌کشیدم. لحظه‌ای که برای اولین بار پاهایم به کف دریا رسید، حس نابی را تجربه کردم که تا این لحظه تکرار نشده است. در این سال‌ها برنامه‌ام را طوری تنظیم می‌کنم که بتوانم چند روزی را در جنوب باشم و غواصی کنم.

قائمی نسب درباره شیوه آموزش شهرکی و برخورد او با هنرجویانش می‌گوید: ما قبل از اینکه ارتباط استاد و شاگردی داشته باشیم، دوستان خوبی هستیم. آقای شهرکی با درایتی که دارد، لحظه‌های حساس را برای هنرجویانش مدیریت می‌کند و آن لحظه‌های سخت را به تجربه‌ای شیرین تبدیل می‌کند.

او صمیمیت را مهم‌ترین ویژگی مربی اش می‌داند؛ رابطه‌ای که در آن، آموزش تنها بخشی از ارتباط میان استاد و شاگرد است.

قائمی نسب ادامه می‌دهد: آقاشاهین به شاگردانش اعتمادبه نفس می‌دهد. به ما یاد می‌دهد که در دریا چطور با چالش‌ها روبه رو شویم و آن‌ها را مدیریت کنیم، چطور در زیر آب لذت ببریم و تفریح کنیم، اما به گونه‌های جانوری و گیاهی آسیبی نرسانیم.

* این گزارش سه‌شنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۷۹ شهرآرامحله منطقه ۷ و ۸ چاپ شده است.