هویت - صفحه 40

در دوران شاه عباس؛ مسجدی در بالا خیابان ساخته شد که هنوز رد و نشانش برجاست. دو سنگ‌نوشته قدیمی روی دیوار مسجد نصب شده است، که نشان از قدمت و دیرپایی مسجد دارد.
خیابان مهران‌۲۳، معبری فرعی است که در امتداد خیابان معلم‌۴۵ در محله دانشجو واقع شده است. هرچند در مهران۲۳ خبر چندانی از ساختمان مسکونی نیست، تا دلتان بخواهد فضا‌های خدماتی و فرهنگی دارد.
هنوز ردونشان شتر‌ها را در چند معبر پایین‌خیابان می‌توان پیدا کرد. در خیابان شهید سالاری‌مقدم که روزگاری با نام ساربان‌ها شناخته می‌شد، فرعی ششم به‌نام «شترخون» معروف است؛ محلی که در سال‌های دور گذشته محل نحر شتر بوده است.
یکی از ویژگی‌های کوچه نبوت‌۴۰ سکونت همسایه‌های قدیمی آن است که با هم رفاقت دیرینه دارند. اگر همسایه‌ای به سفر برود، خانه‌اش را به دیگر همسایه‌ها می‌سپارد.
بعضی از خانواده‌ها دو قالی پشمی دست‌باف داشتند که سالی یک بار آن هم در ایام نوروز و برای میهمان‌های نوروزی استفاده می‌کردند. این قالی‌ها از اول فروردین در خانه پهن بود تا میهمان‌ها روی آن بنشینند.
زن‌های حصارسرخ، هرسال همین موقع‌ها، بساط سمنوپزانشان به‌راه است. همین موقع‌ها هرسال، توی هر کوچه و محله، دیگی برپاست و چند خانم چادربه‌کمربسته، آن را هم می‌زنند تا سمنویش ته نگیرد.
کلاته مشهدقلی از سال ۱۳۸۵، به بخشی از محدوده شهری مشهد تبدیل شد و پیش از آنکه شکل عوض کند، سه قلعه با سه در بزرگ داشت؛ قلعه‌هایی بدون نگهبان که دروازه آن‌ها از ساعت ۹ شب بسته می‌شد.
نام کوهسنگی‌۴۰، «نجفی» بوده است؛ کوچه‌ای که در دهه ۵۰ به نام «میرداماد»، از فیلسوف‌های دوران صفویه، تغییر می‌کند. در زیرتابلوی این کوچه همچنان نام میرداماد دیده می‌شود.
«تاجر آباد» شهرک شهیدباهنر از آن جا‌هایی است که حتما باید ببینید.اصلا انگار زندگی اینجا جور دیگری جریان دارد. چنین تفاوتی را حضور آدم‌هایی از قومیت‌های بلوچ، افغان و فارس رقم زده‌است.
خیابان شهید عصمت‌الله کریمی تا چهار سال پیش با معبر دیگری هم‌نام بود و اقبال نام داشت. با شهادت شهید مدافع حرم، عصمت‌الله کریمی، در سوریه، این معبر تغییر نام پیدا کرد و به‌نام او پلاک‌گذاری شد.
خیابان امیرالمؤمنین (ع) ۶ در نقشه قاجاری مشهد خیابان بزرگی است که روی آن نام حوض‌خرابه نشسته است و فرعی‌هایش همه بی‌نام هستند. یکی از این فرعی‌ها آن روز‌ها به‌نام خاندان رئیس‌الساداتی‌ها بود.
نواب‌صفوی ۵ محل زندگی خاندان و نوادگان سیدنعمت‌الله موسوی جزایری بودند و نام کوچه به پیشه خانوادگی آن‌ها یعنی رنگرزی نخ‌های قالی مرتبط بوده است.
طرح «خانه بازگشت» با تسهیل در ساخت‌وساز پلاک‌های کوچک، ارائه تسهیلات بیشتر و... به‌دنبال برگرداندن مردم به منطقه ثامن است اما هنوز نمی‌توان درباره موفقیت و شکست آن حرفی زد و باید منتظر ماند.
خیابان پیروزی ۱۵ یکی از معابر پررفت‌وآمد محله رضاشهر است که به‌نام «دهخدا» معروف است و از سمت دیگر به خیابان شهید رضوی ۱۶ می‌رسد. این معبر یکی از مراکز محله رضاشهر است.
به گفته قدیمی‌ها، وقتی کسی می‌خواست آدرس خیابان تورج را بدهد، می‌گفت: کوچه «کمپوت شاداب»، چون کارخانه کمپوت نبش خیابان قرنی قرار گرفته بود.
بولوار ایمان که تا چند سال قبل جزو منطقه ۸ بود، به‌نام محله ایمان شناخته می‌شد، اما از سال ۱۳۹۶ به منطقه ۷ واگذار و جزو محله قائم (عج) شد و به‌دلیل بن‌بست انتهای آن مانند دیگر محلات شلوغ و پرترافیک نیست.
مسجد «بقیه‌الله» پیش از انقلاب «حوض کوله» نام داشت. آن‌طورکه گفته می‌شود، محلی که بنای مسجد در آن قرار دارد آب‌انبار بوده و شخصی به نام «کوله» تصمیم به احداث مسجد در نزدیکی آن می‌گیرد.
خیابان فرعی شهید شوشتری ۱۰ را مشهدی‌ها با نام کوچه «حاج‌ابرام»، خیر و واقف حمام موجود در این مسیر می‌شناسند.
قدمت خیابان شهید درودی ۱۹ روی هم به بیست سال هم نمی‌رسد. پیش از آن، این خیابان به‌دلیل وجود باغات میوه بین مردم به نگارستان (کنایه از باغ) شهرت داشت.
کوی امیرالمؤمنین (ع) در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ بافتی روستایی داشت و از هرگونه امکانات رفاهی و خدماتی محروم بود، در سال‌های پایانی دهه ۵۰ تغییراتی بنیادی را تجربه کرد.