درباره کوچه‌ای کهن در دل مشهد که با کمترین تغییرات کالبدی به زمان ما رسیده است.
بسیاری از دانش‌آموزان مدارس چهارده‌معصوم (ع)، حجاب و نرجس با کوچه شهیدقربانی۱۶ خاطره‌ها دارند. صبح‌ها و ظهر‌ها که گذرتان به این کوچه بیفتد، مملو از دانش‌آموزان پسر و دختر است. این کوچه اصلی‌ترین معبر محله شهیدقربانی است.
قدیمی‌ترین سندی که در آن اسمی از مزرعه نخودک برده شده، سندی مربوط‌به سال ۱۰۹۹ قمری و دوره شاه‌سلیمان صفوی است که در آن به موضوع پرداخت وجوه از محل درآمد مزرعه نخودک، اشاره شده است.
میدان ده‌دی فعلی به‌خاطر نزدیکی به پادگان بیشتر درخطر بود. معمولا تانک‌های کوچکی که به «اسکورپین» معروف بودند، برای خاموش‌کردن اعتراض‌ها و ایجاد رعب و وحشت در مردم، حوالی میدان مستقر بود.
گشتی در یکی از کوچه‌های به‌یادگارمانده از عهد صفوی که روزگاری سکونتگاه هندی‌ها و داروغه مشهد بوده است.
خیابان پنجاه‌وهشت‌ساله قرنی ابتدا نادری خوانده می‌شد، اما پس از انقلاب اسلامی با نام یک سپهبد شهید گره خورد.
خیریه حضرت زهرا (س) سال۱۳۹۰ در این کوچه احداث شد و پانصد‌خانواده و حدود ۲هزار نیازمند تحت پوشش آن قرار دارد. تهیه جهیزیه، ویزیت رایگان بیماران از خدمات ارائه‌شده این خیریه به نیازمندان است.
قدمت خیابان میلاد۱۲ به دهه۵۰ برمی‌گردد. زمین‌های بایر این خیابان بعد‌از انقلاب به‌مرور قطعه‌بندی و ساخته شد. تا سی‌سال پیش، این خیابان و معابر اطراف «بنفشه» نام داشت و بعد به «میلاد» تغییر نام پیدا کرد.
خیابان جنت شرقی جزو معابر قدیمی شهر مشهد است که حال و هوای قدیمش را حفظ کرده و تغییرات کمتری نسبت‌به برخی خیابان‌ها داشته است. روی نقشه‌های سال ۱۳۲۵ نام «جنت» برای این خیابان دیده می‌شود.
نخستین نام مطرح‌شده برای معرفی این کوچه که هنوز هم گاهی قدیمی‌های کوچه به آن اشاره می‌کنند، «قراولخانه حاج‌بهادر» است؛ نامی که قصه‌ای قدیمی دارد.
رمضانعلی ایزدی می‌گوید: یابان مصلی قبل از انقلاب یک معبر خاکی باریک بود و باغ‌های انگور و زمین‌های سبزی‌کاری‌شده اطراف آن دیده می‌شد.
خیابان پنج‌تن۲۹ که به شهرک صادقیه و بولوار شهید‌آوینی منتهی می‌شود، یکی از خیابان‌های پرتردد محله پنج‌تن است.
شهرت مزرعه نکاح در میان مردم مشهد بیشتر به‌دلیل آب‌وهوای دل‌چسب و باغ‌های مصفای میوه آن بود؛ به‌طوری‌که این باغات یکی از تفرجگاه‌های مهم مشهدی‌ها به حساب می‌آمد.
خیابان شهید‌اشکذری در محله اسماعیل‌آباد را مردم با درختان دویست‌ساله‌اش می‌شناسند. این درخت‌ها درست در مسیر رفت‌و‌آمد خودرو‌ها قرار دارد.
محمد نداف می‌گوید: میدان سعدآباد با آجر‌های رنگی قرمز پوشیده شده و بخش دیگری از خیابان خاکی بود. دور و اطراف خیابان تک‌وتوک خانه‌هایی ساخته شده بود.بیشتر صاحبان خانه‌ها باغ‌داران و کسبه بودند.
پس از تشکیل حلقه حمایت از سنگ‌نگاره ها؛ مسئولان می‌گویند: منع قانونی برای تعطیلی معادن در محوطه سنگ‌نگاره‌های چندهزارساله دیزدر وجود ندارد.
این گزارش درباره معبر امیرالمؤمنین ۸ است که در قدیم راهی بوده بین کوچه قراولخانه تا محوطه سبزه‌میدان کهنه.
قدیمی‌ترین سندی که در آن به نام مزرعه خیرآباد اشاره شده است، مربوط‌به سال ۱۰۲۲ قمری (۹۹۲ خورشیدی) و عهد شاه‌عباس یکم صفوی است.
غلامعلی شریفی می‌گوید: آن سال‌ها خانواده‌ها بنابر وسع و توان مالی‌شان مقداری پول، چای، قند، نان یا گوشت را دراختیار مسئولان هیئت‌امنای مسجد رضوی قرار می‌دادند.
حاجیه‌خانم زهرا دائمی نزدیک به ۳۰ سال است مراسم عزاداری اول‌بانوی بزرگ اسلام را در ایام فاطمیه در منزل اجدادی خود برگزار می‌کند. او می‌گوید: تا هستم درِ خانه اجدادی‌ام بر روی عزاداران فاطمه(س) باز است.