هویت - صفحه 42

طبق روایت سال‌خوردگان تلگرد محمود احمدزاده برای رفاه حال زارعان و کارگران مشغول به کار در مزرعه تلگرد، قلعه‌ای در ابتدای اراضی آن ساخت که به‌دلیل دروازه بزرگش، شهرت فراوانی پیدا کرد.
خیابان عبدالمطلب‌ ۱۵ تا دهه‌۶۰ خاکی بود. این خیابان در گذشته، کوچه کم‌عرضی بود و به بولوار عبدالمطلب هم دسترسی نداشت. با احداث مجتمع‌های مسکونی یاس؛نام این مجتمع در‌کنار نام عبدالمطلب‌۱۵ نشست.
عیدگاه ۶ با تابلوی سروش در گذشته محل استقرار و زندگی یهودیان بود که مردم به آن‌ها جهود (جدید) می‌گفتند و آن‌طور که سیدحسن طباطبایی هشتادویک‌ساله می‌گوید به‌نام جهود‌ها معروف بود.
مسجد ائمه بقیع(ع) از تخریب‌های اطراف حرم‌مطهر جان سالم به در برد تا در کنار بیش از هفتاد مسجدی که در طرح نوسازی اطراف حرم‌مطهر تخریب و با تجمیع تبدیل به احسن شدند، سرپا بماند.
کوچه شهید فکوری ۴۵ در محله چهارچشمه را به نام «بهاران» می‌شناسند. خیابان بهاران ۳ یکی از معابر پررفت‌وآمد محله محسوب می‌شود که انواع کاربری‌های رفاهی‌تفریحی، آموزشی، ورزشی و مذهبی را در خود جای داده است.
از مدرسه‌ای که بیش از نیم‌قرن قدمت داشت و خیلی از بزرگان شهر روزگاری دانش‌آموزش بودند، اکنون تنها درِ چوبی سبز کم جان و چند بیت شعر بر در و دیوار اطرافش برجا مانده و باقی خاک است و خاک.
«شاه‌طهماسب صفوی، ملکی به نام مزرعه حسینی در میان‌ولایت و رقبه‌ای در جمع‌آباد تبادکان، خریداری [کرد]و عواید آن را صرف فتیله عنبر (فتیله‌ای که از عنبر سازند و بوی خوش می‌دهد) حرم مطهر و حفاظ مزار خود نمود».
کوچه بزرگمهر‌۱۰ در محله کوی پلیس واقع شده است؛ محله‌ای که به گفته قدیمی‌هایش زمین‌های آن، نزدیک به چهل‌سال قبل به کارمندان نیروی انتظامی واگذار شده است.
گاهی ساکنان سرشور به‌دلیل پارک خودرو‌های دیگران، نمی‌توانند حتی خودروشان را از در خانه بیرون بیاورند.حال و روز این محله و ساکنانش چندان خوب نیست.
کوچه بهجت ۱/ ۹ عمر زیادی ندارد، اما بر روی باغی پدید آمده که ۵ قرن قدمت داشته است.
کوچه نسترن ۲۰ بیش‌از چهل‌سال قدمت دارد. انگار مسجد، مردم را به این کوچه کشاند و آن‌قدر ساخت آن در این آبادانی نقش داشت که کتابخانه و پارک خطی هم به نام مسجد احداث شد.
قبل از ورود به خانه باید آن انار را به‌سمت عروس پرت می‌کرد تا به او ثابت کند مرد خانه است. عروس باید مراقب می‌بود انار به سرش نخورد تا گربه داماد دم حجله کشته نشود.
ساکنان اصلی و قدیمی خیابان بوستان ۱۸ نیز مثل دیگر ساکنان محله، اکثرا بازنشستگان جهاد سازندگی هستند که از سال‌۱۳۷۳ به اینجا آمده و خانه ساخته‌اند.
کوچه‌ کوچه آیت‌الله بهجت ۳ اواخر قاجار شکل می‌گیرد و در دوره پهلوی اول، معبر اتصال خیابان شاه‌رضانو به ته‌پل‌محله می‌شود.
حاج‌محمد خسروی، پیرِ نوغان از آن روزگاران می‌گوید: وقتی کاروان‌سرا‌های نوغان از رونق افتادند که میدان‌بار در مشهد ساخته شد. در دهه ۱۳۵۰ حق‌العمل‌کاری در سرا‌ها ممنوع و اعلام شد.
این مطلب درباره کوچه‌ای با پسوند آباد در بافت قدیمی شهر نوشته شده که نامش یادگار یک صنعت در مشهد است.
طبرسی جنوبی‌۴۰ که به بولوار شیخ‌صدوق معروف است، اکنون بین مردم مشهد به بازار بورس سرویس چوب، مبلمان و سیسمونی نوزاد شهرت دارد.
چهل سال پیش آستان‌قدس‌رضوی نیز بخشی از زمین‌هایی را که در این معبر داشت، به کارکنانش واگذار کرد و آبادانی به‌سرعت به خیابان شهید فرامرز عباسی ۳ رسید.
اهالی محله نقویه، کوچه شهید شریعتیان‌فرد۲ را به فعالیت‌های فرهنگی‌اش می‌شناسند. ساکنان فرهنگ‌دوست این کوچه برنامه‌های فرهنگی، مذهبی، آموزشی را در مناسبت‌های مختلف در پارک و مسجد اجرا می‌کنند.
آن زمان در کوچه آیت‌الله بهجت ۲۷ شش خانه داشت و چون جوی آبی از مجاورت آن به‌سمت باغ و آرامگاه نادر می‌رفت، بلافاصله بعد از ساخت ایستگاه راه‌آهن پیشرفت کرد و پر از خانه شد.