تعمق در تاریخ نشان میدهد که دوره تیموری، دوره شکوفایی هنر است. بایسنقرمیرزا پادشاه تیموری خطاط بود و نقش زدن با دوات و جوهر را خوب میدانست؛ برای همین هم دست به قلم برد و قرآن را کتابت کرد.
سیدمحمد حاجیان و گروهش که از خادمان رضوی هستند، چهاردهسال پیش، تصمیم گرفتند مسیر قم تا مشهد را در دهه کرامت رکاب بزنند، در هر شرایطی، این مسیر معنوی را رکاب زدهاند.
ساکنان محله خاتمالانبیا(ص)، هر هفته سالمندان را به حرم رضوی میبرند. محمد گنجی میگوید: دو سال پیش متوجه شدم که تعدادی از خادمان آستان، افراد کمتوان را به زیارت میآورند. به آنها گفتم صبحانهشان با من.
خانه علیاکبر تاجیک و همسرش منیر رجبزاده، زوج نیکوکار محله مهرمادر ساده است، اما دلشان آنقدر وسعت دارد که سالی چندبار، برای هیئتهایی از روستاهای خراسان، مشهد را خانه دوم میکنند.
حرم امامرضا(ع) چندصدای ماندگار دارد که برای خیلیها حکم تشرف را دارد. صدای حاجعلی ملائکه یکی از همین صداهاست با این شعر مشهورش: «ای صفای قلب زارم/ هرچه دارم از تو دارم» به گوش و دل همه نفوذ کرده است.
آمدن تیم ملی کشتی به مشهد قبل از مسابقات جهانی و المپیک امروز چیز مرسومی است، اما در سال ۱۳۵۵ رسم نبود؛ تیمهای کشتی فرنگی و آزاد ایران نخستین تیمی بودند که قبل از مسابقات المپیک ۱۹۷۶ مونترآل به مشهد آمدند!
موزه فعلی آستانقدسرضوی سوای اشیائی که در دل خود جا داده، بنایی است که در سال ۱۳۱۵ توسط آندره گدار، معمار و باستانشناس شهیر فرانسوی، طراحی شده است. او در طول ۳۲ سال اقامت در ایران، آرامگاه حافظ، موزه مردمشناسی کاخ گلستان و ... طراحی و ساخته است.
فاطمه طوسی در دربار مادرِ خان بزرگ مغول حضور داشت و از آنجا برای حفظ مشهد و خراسان از هجمه مغولان، اقداماتی را سازماندهی کرد. زادگاه فاطمه مشهدالرضا (ع) بود و در همین مکان به اسارت مغولان درآمد.
قنات سناباد در دوره قاجار تنها قنات مشهد نبوده و استفاده از آن صرفا بهدلیل محبوبیتش بوده والا که برابر آنچه در مکتوبات آمده، مشهد دوره قاجار بهجز قنات سناباد، دوازده قنات دیگر هم داشته است.
اصل بوته چای از آسیای شرقی است، اما از دوران مظفرالدینشاه به کوشش شاهزاده محمدمیرزا، ملقب به کاشفالسلطنه(شاهزاده قاجاری) در ایران نیز کشت شد و محمدمیرزا با آوردن نهال چای از هند و کشت آن، پایهگذار این محصول در ایران میشود.
از مجموع مدارس دینی فراوانی که گرداگرد حرمرضوی شکلگرفته بودهاند، فقط چهار مدرسه، آنهم به واسطه حلشدن در ابنیه حرم، باقیمانده است. یکی از این مدارس، مدرسه تاریخی دودر است.
حالا هشتسال از زمانی که عرفان امیریان متوجه استعدادش شد، میگذرد و او توانسته است پنج بار مقام اول و دوم مسابقات اذان آموزشوپرورش ناحیه۳ را کسب کند.
قرار داشتن مسجدی کوچک که روی نخستین حوضانبار در این کوچه ساخته شده بود، سبب شد در سالهای بعد، ابتدا کوچه به عنوان کوچه «مسجد روحوضی» شناخته شود، اما با تکمیل و گسترش مسجد، نام جدید به کوچه «مسجد دوازدهامامیها» تغییر کرد.
حاجآقا موسوینژاد در پایان عمر بابرکتش، موفق شد مدرسه علمیهاش را به یکی از مهمترین مراکز علمی خراسان تبدیل کند و تا پیش از آنکه از دنیا برود، یک صندوق قرضالحسنه و یک صندوق تعاونی هم تأسیس کرد.
از بوی خاک تا عطر افلاک همه را میتوان زیر سقف «کارگاه مهرسازی خادم» یکجا نفس کشید؛ کارگاه کوچکی که بهنیت کارآفرینی و ایجاد اشتغال در یکی از کوچههای محله مهدیآباد توسط محسن نادری خادم عضو تیم ملی کشتی فرنگی پا گرفته است.
شهر مشهد در فاصله سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۴ قمری یکی از بحرانیترین دوران خود را سپری کرده و نخستین گلولهزنی به حرمرضوی توسط خود ایرانیها و به تاریخ ۱۳ و ۱۴ صفر سال ۱۳۲۴ قمری، برابر با ۱۸ و ۱۹ فروردین ۱۲۸۵خورشیدی اتفاق افتاد.
سیدعبدالمجید مجید فیاض، روحانی کمتر شناخته شده دوره قاجار سبب ساماندهی امور حرم رضوی، پس از به توپ بستن آن توسط روسها شد.
سیدحسین محمدی میگوید: هر وقت از کنار خانوادهای که در چهار راه نواب صفوی رو به حرم ایستادهاند رد میشوم، حس خوبی پیدا میکنم؛ حس زیارت خانوادگی. خیلی وقتها میبینم زائران با آنها عکس میگیرند.
طی یک سده اخیر، خدمات ارائهشده به زائران، تغییرات بنیادی و گستردهای داشته است. بااینحال، میان آنچه قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اتفاق افتاده تفاوتی معنادار و آشکار وجود دارد.
سیدجلال شمسینژاد شاگردی را از رواق دارالسیاده آغاز کرد اما بعد از دو هفته، آنقدر خوب پیش رفت که استاد حبیبالله خوش دست دربارهاش گفت: «انگار خدا تو را برای این کار آفریده است!»