سه دوست، قدیمی‌ترین کاسب‌های محله وحید هستند

خبر داده‌اند که در محله وحید مشهد، ۳ پیرمرد زندگی می‌کنند که قدیمی‌های این محله‌اند و از زمان ساخت میدان جوادالائمه در این‌جا سکونت داشته‌اند. میدان جواد‌الائمه که قدمت‌اش به اندازه ۵ دهه و بیشتر از آن می‌رسد، شاید به این می‌بالد که این سه یار و همراه قدیمی‌اش از همان آغاز در کنارش بوده‌اند.

راهی محله می‌شویم و سراغ آنها را از اهالی محله می‌گیریم. پیدا کردنشان زیاد سخت نیست، چون همه آنها را به عنوان قدیمی‌ترین کاسبان محل می‌شناسند. صبح خروسخوان، این سه قدیمی محله، اولین‌هایی هستند که کرکره مغازه‌شان را بالا می‌زنند و بسم‌ا... می‌گویند و یک روز کاری را در یکی از میدان‌های قدیمی طلاب، آغاز می‌کنند.

مطلب مرتبط قدیمی‌ترین جوراب فروش محله طلاب

حرف‌هایی از تردد اتوبوس‌های دماغ‌دار ۱۰ شاهی در محل

محمود گریبانی ۷۵ ساله یکی از این ۳ نفر است که از همان زمان‌های قدیم یعنی از ۵ دهه پیش تا‌کنون در این به شغل بقالی مشغول است و اتفاقا منزل‌اش هم دور همین میدان قرار دارد. به گفته او اوایل که در سال ۴۲ محله‌ای با نام طلاب شکل می‌گرفت اتوبوس‌های دماغ‌دار ۱۰ شاهی و یک قرانی زیاد از این محله عبور می‌کردند و مسیرشان اغلب از حرم تا خیابان آسایشگاه یا هاشمی‌نژاد بود. خیابانی هم که اول آسفالت شد در طلاب همان خیابان هاشمی‌نژاد بود که آن هم البته به خاطر مریض‌هایی بود که در بیمارستان این خیابان حضور داشتند و شاه یک وقت‌هایی به آنجا می‌آمد.

او صحبت‌هایش را این طور شروع می‌کند: عرض به حضور انورتا اگه‌ای چمن‌ها رِ بردرِن و این درختای فلکه رَم قطع کنَن فلکه دیگه مشکلاتش حل مِره. چون اینجا معتادا میآن شبا مخوابن و شب گردایم، تریاک مکشن و نمگذرَن زن و بچه ما راحت بشن. شهرداری بایس اینجه، خاک بیریزه و چمن‌کاری کنه تا‌ای معتادا شبا رویت بشن. البته‌ای رم بگم اینجه چند سال پیش در برنامه‌هاشان بود که آمدن بتن گذشتن تا چمن‌کاری کنن، اما نمدنم چی شد که نشد. اینجه زمان شهردار بودن صابری‌فر حوض و فواره‌ای درست شد و نمایی به خود گرفت، اما همی که صابری‌فر رفت این حوض رم همو موقع کندنشو با آب‌نماش بردن به چهار راه مقدم.

این پیر قدیمی محله با ابراز ناراحتی از کاستی‌های این محله می‌گوید: الان ۷۵ ساله که مو ساکن همی محله‌یم. همین‌جا توی همی محله قدیمی به دنیا آمدم ولی حاضرم بگم خداییش تاحالا کار شاقی بری محله‌ی ما نکردن. مو فکر مکنم اینجه از قدیم هیچ فرقی نکرده همو طوری که بوده هنوز هم هست تنها آسفالت شده که همی آسفالتش هم عمر خودشه کرده.

یادم میه ۴۵ سال پیش که هنوز اینجه فلکه نبود با یکی از کاسبای محله حاج قاسم که خدا بیامرزش رفتیم شهرداری تا اینجه فلکه ساختن. این پیر خوش مشرب محله، در بیان رابطه‌اش با مردم و اهالی محله می‌گوید: ارتباط خوبی با مردم داریم. محله مو مردم شریفی دِره که، چون همه از قدیم اینجه زندگی می‌کردن بسیار به هم انس گیریفتن. شاید خیلی از‌ای برنامه‌ها مارِ با هم انجام مِدم؛ با هم مِرم نماز، با هم رفت و آمد مکنم، با هم شوخی مکنم و سر به سر پیرای محل مزارم.

۴۰ سال فروشندگی پوشاک در محله وحید

قربان فتاح، دیگر کاسب قدیمی محله وحید و میدان جواد‌الائمه است که به گفته خودش از ۴۰ سال پیش تا‌کنون در همین محله، مغازه پوشاک داشته است و پیش از آن نیز در یکی از محله‌های اطراف، شاطر نانوایی بوده.

قربان فتاح از ۴۰ سال پیش در همین محله، مغازه پوشاک داشته و پیش از آن شاطر نانوایی بوده است

او با اشاره به رابطه خوبی که به عنوان کاسب و هم محله‌ای با اهالی محله‌اش دارد، می‌گوید: محله‌های قدیمی مانند اینجا معمولا محله‌های خوب و گرمی است. مردم با هم ارتباط تنگاتنگ دارند. در گرفتاری و مشکلات هم شریکند و در همه موارد به هم کمک می‌کنند که این یکی از ویژگی‌های خاص محله‌های قدیمی است. در حالی که در محله‌های تازه ساز و مدرن این ویژگ دست نیافتنی است و آنجا همسایه از همسایه خبر ندارد.

او می‌گوید: وقتی شب‌ها جوان‌های محله را اینجا می‌بینم که بی‌هدف و بیکار می‌گردند و در میدان دنبال جایی مخفی برای مصرف مواد می‌گردند به این فکر می‌کنم که جوان‌های زمان ما کجا و اینها کجا. آن زمان جوان‌ها دنبال کار بودند، اما حالا برخی از جوان‌های محله را می‌بینم که بی کار شب و روزشان را می‌گذرانند.

او با اشاره به تعدد قهوه‌خانه‌ها و کافه سنتی‌هایی در محله که بسیاری از جوان‌های محل را دودی کرده است، می‌گوید: همان طور که این روز‌ها شهرداری در توسعه فضای سبز این محله کار‌های زیادی انجام داده باید در زمینه کار‌های فرهنگی هم اقدام کند و در قدم اول این قهوه‌خانه‌های سنتی را که در این محله هم تعدادشان کم نیست جمع کند. وقتی به حاج فتاح می‌گوییم که این کار را باید جا‌های دیگری انجام بدهند نه شهرداری، این وظیفه نهاد‌های دیگر است، می‌گوید: من چه می‌دونم، اما ما که با این سنمان از مقابل این مکان‌ها رد می‌شویم می‌خواهیم بیفتیم چه برسد به این جوان‌هایی که دود بی‌توجهی مسئولان در این کافه‌ها به چشمشان می‌رود.

قربان فتاح با اشاره به اینکه باید بیشتر از اینها به این محله و به خصوص جوان‌هایش رسیدگی شود، در مورد خودش و اینکه مردم محله در موردش چه فکری می‌کنند، با خنده می‌گوید: نمی‌دانم اهالی محله از من راضی‌اند یا نه، ولی تا جایی که می‌توانم در کسب و کارم سعی می‌کنم خدا و پیغمبر را در نظر داشته باشم و گران فروشی و کم فروشی نکنم و اخلاقم هم با مشتری خوب باشد.

قدیمی‌ترین سوپر محله

حاج آقای ماهری صاحب یکی دیگر مغازه‌های دور میدان جواد‌الائمه است. او هم که از اهالی اینجا و صاحب قدیمی‌ترین سوپر محله است، از حدود ۶۰ سال پیش تا‌کنون در همین محله و در کنار اهالی اینجا زندگی می‌کند او دوست دارد در آغاز سخنش رو به شهردار تقاضایی مطرح کند. می‌گوید: خیلی دلم می‌خواهد روزی ببینم شهردار که ۸ ساعت در روز کار می‌کند لااقل روزی ۸ دقیقه به مردم سر بزند، از نزدیک با آنها رو به رو شود و با آنها صحبت کند. ببیند من کاسب چه می‌کنم، چگونه با مردم برخورد می‌کنم. خیلی دلم می‌خواهد که لااقل در محله ما این اتفاق بیفتد.

این شهروند قدیمی محله وحید در بیان نوع برخوردش با اهالی محل و مشتری‌هایش می‌گوید: من اعتقادی دارم که می‌گویم، باید هر کسی خودش خود را درست کند و روی خودش کار کند. اگر به زیر‌دستمان نگاه کردیم و از خدا ترسیدیم همه کار‌ها درست می‌شود و از من کاسب تا مردم عادی همه با هم اسلامی و خداپسندانه بر خورد می‌کنیم. ماهری نگاهش را به چند دهه دور‌تر می‌دوزد و می‌گوید: من قبل از این دو حاجی ساکن این محله بودم. اینجا تفاوت داشت. به این شکل نبود. ساخت و سازی در خیابان اصلی نبود تنها دو مغازه و یک منزل تمام دارایی اینجا بود. این موضوع به خیلی قبل برمی‌گردد یعنی زمانی که اینجا معروف به جاده تلگرد بود که بعد از آن خیابان فرح‌مهر و فلکه آریا مهر نام گرفت و پس از آن نیز شد میدان جواد‌الائمه.

*این گزارش مهر سال ۹۰ در شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.