تاریخی - صفحه 12

ظاهرا اجتماع در گورستان، ختم قرآن و توزیع انواع مواد غذایی به‌عنوان بخش مهمی از رسم قدیمی چراغ‌برات برقرار بوده است؛ اما طبق تصویر چادر‌های برپا شده در گورستان هم تعدادشان کم نیست.
بررسی‌ها نشان می‌دهد حیات نهر خیابان مشهد با وجود همه فراز و نشیب‌های تاریخی تا پایان دوره قاجار، تداوم داشته و با وجود خرابی‌های فراوان به جزئی ناگسستنی از ساختار آب‌رسانی شهر تبدیل شده است.
زخم اژدرکوه دیگر تنها به معادن ختم نمی‌شود؛ بر روی این کوه افسانه‌ای جاده‌ای احداث شده که تا نوک قله، چون ماری پیچ خورده و بالا رفته، روی قله نیز مسطح و بتن‌ریزی شده است.
سرکنسول روسیه تزاری در مشهد در ۱۱ فروردین ۱۲۹۱ خورشیدی فرمان به توپ بستن حرم مطهر رضوی را صادر کرد و اقدام جنون‌آمیز وی در سرکوب مردم و هتک حرمت اماکن مقدسه، در تاریخ ایران ثبت شد.
مشهد در سال‌۱۳۱۳‌ بیش از ۲۳ یخدان داشته است که همه به‌مرور تخریب شده. در این میان در روستای چهاربرج یخدانی قاجاری وجود دارد که، چون در ملک شخصی قرار داشته و وقف‌عام بوده، تقریبا سالم باقی مانده است!
تا قبل از ایجاد بلدیه، بیشتر کار تنظیف شهر بر‌عهده مردم بود اما بعد از مشروطه به‌طور انحصاری برعهده حکومت یا انجمن بلدیه گذاشته شد. مشاور‌الوزاره، سومین رئیس بلدیه مشهد، توجه ویژه‌ای به‌تنظیف شهر داشت.
بعضی‌ها معتقدند ریشه‌ی اسم این محله از طالبی شیرینی می‌آید که مشهدی‌ها به آن می‌گویند تیل! عده‌ای هم باور دارند نام محله به علاقه اهالی به تیله‌بازی که هنوز هم کناروگوشه‌های محله رواج دارد برمی‌گردد.
امیر غیاث‌الدین شاه ملکشاه در مقبره‌ای که در جوار امام‌رضا (ع) برای خود ساخته بود، دفن شد که بعدها به مسجدشاه معروف شد. این بنای معروف از زیباترین یادگار‌های عصر تیموری در مشهد است.
سیدجواد ظهیرالاسلام در اوج دوران قحطی بزرگ متولی‌باشی آستان‌قدس‌رضوی شد و یکی از تاریک‌ترین ادوار مدیریتی در اماکن متبرکه است. در این دوره بدهی‌های آستان‌قدس به‌صورت تصاعدی افزایش یافت.
تجربه موفق تأسیس بیمارستان آمریکایی در ارومیه، میسیون مسیحی را وا می‌دارد که احداث بیمارستان آمریکایی در رشت، تبریز، همدان، تهران (چهار بیمارستان سیار) و مشهد را نیز به همراه داشت.
برخی از مسیر‌ها مانند فرعی شماره ۲۴ خیابان امام‌خمینی (ره) کنونی دراصل جانشین مسیری دیگر هستند که به‌دلایلی، چون لزوم کوتاه شدن مسیر قبلی، ایجاد خیابان‌های جدید و حتی احداث مجموعه‌ای تازه متولد شده‌اند.
مرحوم غفوری‌فرد تعریف می‌کرد: یک‌بار دعوتمان کردند به نخست‌وزیری برای شام. گفتیم امشب می‌رویم و شام نخست‌وزیری می‌خوریم؛ وقتی موقع توزیع غذا شد، دیدیم یک عدد کتلت و تکه‌ای نان سنگک دادند؛ همین!
مسجد سجادیه؛ مسجدی بااصالت و وقفی در کوچه تاریخی آب‌میرزاست؛ کوچه‌ای که به‌دلیل ایجاد آب‌انباری بزرگ در آن، لقب مالکش را که یکی از بزرگان سادات رضوی بوده، به خود گرفته است.
میرزا فضل‌الله وزیرنظام حدود دو سال متولی‌باشی آستان‌قدس‌رضوی بود. او توانست با روشی منطقی و مبتنی بر توسعه سازمانی، دست به ایجاد تغییرات پایدار در آستان‌قدس‌رضوی بزند.
خانه اکبرزاده تنها یک باد و باران تا تخریب کامل فاصله دارد؛ خانه‌ای قاجاری که نمای سردرش منحصربه فردترین نمونه معماری از سردر‌های تاریخی در میان اندک خانه‌های قدیمی باقی مانده شهر است.
حاج‌عبداللهی بیش از ۳۰سال است که در محله رضاشهر زندگی می‌کند و هرروز موقع شنیدن صدای ا... اکبر لباس روحانیت خود را به تن می‌کند. او از قدیمی‌های مسجد المهدی (عج) است و ۹۷ شهید این مسجد را به یاد دارد.
بر اساس احادیث شیعه، آشکار کردن راز جنایت به شهادت رساندن امام‌رضا(ع)، یکی از آخرین وصایای آن‌حضرت به اباصلت هروی بود. او مأموریت یافت که اجازه ندهد این راز در پس پرده باقی بماند.
کوچه «امام‌خمینی (ره)‌۹» روزگاری به نام شجاع‌التولیه یکی از نخستین اعضای انجمن بلدیه مشهد معروف بود. او با استفاده از ماجرای بازداشت چند‌روزه خود در دوران حکومت کلنل پسیان توانست امتیازات ویژه‌ای برای باغ و زمین‌های خود کسب کند.
کریم طاهرزاده‌بهزاد یکی از اثرگذارترین معماران دوره پهلوی به شمار می‌رود؛ بنا‌هایی که در نوع خود منحصر‌به‌فرد هستند. آرامگاه فردوسی، فلکه حضرت، استخر کوهسنگی و ... از جمله طراحی‌های این هنرمند است.
کتاب «پاسیاد پسر خاک» تلاشی است برای آشنایی با زندگی و مبارزات سیدعلی اکبر ابوترابی فرد. این کتاب ابعاد مختلف زندگی او را تا سال‌های اسارت و پس از آن، روایت می‌کند.